چهارشنبه ٠٩ مهر ١٣٩٩
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > معارف اسلامی 
ماهنامه مبلغان


اميرالمؤمنين علي(علیه السلام) و حيامداري جامعه -1

آثار حيا

وجود اخلاق حرفه اي در عرصه هاي گوناگون اجتماعي، سياسي، نظامي، اقتصادي، اداري و غيره، موجب نياز به «نظام مهار كننده» در پرتو «حيامداري» می‎ شود؛ زيرا حیا در رأس اين نظام مهاركننده قرار دارد.

اميرالمؤمنين علي(علیه السلام) و حيامداري جامعه

محمد باوي پور

مقدمه

آموزه هاي اخلاقي در دين اسلام ازجايگاهي بس والا برخوردار است و از ميان موارد آن، برخي نسبت به ساير آموزه ها،برتري هايي دارند كه در لسان روايات از آنها به «مكارم اخلاق» تعبير شده است و «حيا» در قلّة تمام مکارم اخلاقي قرار دارد. امام صادق(علیه السلام) در روایتی به ده مورد از مکارم  اخلاقی اشاره می کنند و سپس می فرمایند: «رَأْسُهُنَّالْحَيَاءُ»[1]

به نظر مي رسد علت چنين جايگاهي، تأثيرگذاري آن بر حوزه هاي مختلف زندگي است. به عبارت ديگر، وجود اخلاق حرفه اي در عرصه هاي گوناگون اجتماعي، سياسي، نظامي، اقتصادي، اداري و غيره، موجب نياز به «نظام مهار كننده» در پرتو «حيامداري» می‎ شود؛ زيرا حیا در رأس اين نظام مهاركننده قرار دارد.

يكي از سياستهاي اميرالمؤمنين(علیه السلام) در راستاي تأسيس نظام علوي، توسعه فرهنگي بود. از اين رو، آن حضرت به نقش بازدارنده حيا در عرصه هاي مختلف زندگي توجه فرموده كه در اين نوشته به آن اشاره مي شود:

آثار حيا

اميرالمؤمنين(علیه السلام) براي حيا دو اثر كلي معرفي فرموده اند:

الف) بازدارندگي از ناشايستها:

در اين رابطه حضرت می فرمایند: «الْحَيَاءُ يَصُدُّ عَنْ فِعْلِ الْقَبِيحِ؛[2] حیا، انسان را از كار زشت باز مي دارد» به عنوان نمونه، آن حضرت وقتي خواستند از فرار لشكريان خود جلوگيري كنند، آنان را به شرم از فرار فراخوانده، می فرمایند: «وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ بِعَيْنِ اللَّهِ... فَعَاوِدُوا الْكَرَّ وَ اسْتَحْيُوا مِنَ الْفَرِّ؛[3] و بدانيد شما در منظر خداوند هستيد... دوباره حمله كنيد و از فرار كردن شرم نمایيد!»

امور ناشايست هم مي توانند فعلي باشند و هم فكري. از اين رو، حضرت مي فرمايند: «يَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يَسْتَحْيِيَ إِذَا اتَّصَلَتْ لَهُ فِكْرَةٌ فِي غَيْرِ طَاعَةٍ؛[4]شايسته مؤمن است هنگامي كه فكر گناهي در او راه يابد، حيا نمايد» حضرت در اينجا راه يافتن فكر ناصواب را شايستة يك مؤمن نمي دانند؛ چه اينكه فكر آلوده، خانة انديشه را مي آلايد.

ب) وادارندگي به كارهاي شايسته:

حضرت امیرالمؤمنين (علیه السلام) در ادامه می فرمایند: «الْحَيَاءُ سَبَبٌ إِلَى كُلِّ جَمِيل؛[5]حيا، سبب هر زيبايي است».  لفظ جميل در اين روايت شامل هر زيبايي مي شود كه مورد رضايت خداوند متعال است و رضاي او جزبه انجام كارهاي شايسته نيست. به عنواننمونه، يكي از كارهاي جميل كه درپاك سازي چشم و دل افراد جامعه تأثير شگرفي دارد «عفّت ورزي» است. از اين رو،حضرت سبب عفت را حيا معرفي فرموده اند: «سَبَبُ الْعِفَّةِ الْحَيَاءُ؛[6] حيا، عامل پاكدامني است» و بي ترديد ميان عفت و حيا تناسب تنگاتنگي برقرار است:«أَعَفُّكُمْ أَحْيَاكُمْ؛[7]پاكدامن ترينشما، باحياترين شماست» و: «عَلَى قَدْرِ الْحَيَاءِ تَكُونُ الْعِفَّة؛[8]پاكدامني به اندازه حياست».

___________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. الكافي، محمد بن يعقوب كلينى، دار الكتب الإسلامية، تهران، چاپ چهارم، 1407ق،  ج  2، ص 55، ح 1.

[2]. تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، عبدالواحد بن محمد تميمى آمدى، دفتر تبليغات ، قم، چاپ اول، 1366ش، ص 257، ح 5454.

[3]. نهج البلاغة، محمد بن حسين شريف الرضي، تحقيق: صبحي صالح، نشر هجرت، قم، چاپ اول، 1414ق، ص 97.

[4]. تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، ص 91، ح 1574.

[5]. تحف العقول، حسن بن على بن شعبه حرانى، جامعه مدرسين، قم، چاپ دوم، 1404ق، ص 84.

[6]. تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، ص 257، ح 5444.

[7]. همان، ص 256، ح 5439.

[8]. همان، ح 5414.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 239.





تاریخ ارسال مطلب : پنج شنبه ٢٥ ارديبهشت ١٣٩٩ / شماره خبر : ٤١٢٧٥١ / تعداد بازدید : 174/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج