پنج شنبه ١٨ آذر ١٤٠٠
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > برگزیده ها 
ماهنامه مبلغان


شناخت اجمالی حمزه سیدالشهدا(علیه السلام) -1

حضرت حمزه(علیه السلام) از منظر آیات قرآن

در برخی آیات قرآن کریم، حضرت حمزه(علیه السلام) به صورت کلی توصیف شده و گاه به صورت خاص و موردی. در آیاتی که درباره جنگ اُحد نازل شده به طور کلی برخی ویژگی های آن حضرت در کنار سایر یاران پیامبر(صلی الله علیه و آله) آمده است.

شناخت اجمالی حمزه سیدالشهدا(علیه السلام)

سید جواد حسینی

اشاره

برای شناخت افرادی که در تاریخ اسلام نقش داشته اند، از چهار طریق می توان اقدام کرد:

1. قرآن؛ 2. روایات؛ 3. تاریخ زندگی و رفتار و اعمال خود فرد؛ 4. نظر دشمنان.

حضرت حمزه(علیه السلام) هم در قرآن از سوی خداوند تمجید شده و هم در احادیث و روایات، مورد تقدیر قرار گرفته و مدال پرافتخار «سیدالشهدا» از سوی رسول خدا(صلی الله علیه و آله) نصیب او گردیده و القاب زیبای «اسدالله» و «اسد الرّسول» به او داده شده است. و همچنین ائمه هدی(علیهم السلام) به شخصیت و فداکاری ایشان در مقابل مخالفان و مناظرات آن بزرگوار در میان پیروانشان مباهات و افتخار کرده اند. آنچه پیش رو دارید، بررسی مختصری از شخصیت حضرت حمزه(علیه السلام) از این چهار طریق است:

الف) حضرت حمزه(علیه السلام) از منظر آیات قرآن

در برخی آیات قرآن کریم، حضرت حمزه(علیه السلام) به صورت کلی توصیف شده و گاه به صورت خاص و موردی. در آیاتی که درباره جنگ اُحد نازل شده به طور کلی برخی ویژگی های آن حضرت در کنار سایر یاران پیامبر(صلی الله علیه و آله) آمده است:

قرآن کریم به پنج صفت بارز یاران پیامبر(صلی الله علیه و آله) چنین اشاره فرموده:]وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ  كَثيرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ في  سَبيلِ اللَّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرينَ[[1]؛ «چه بسيار پيامبرانى كه مردان الهى فراوانى به همراه آنان جنگ كردند! آنها هيچ گاه در برابر آنچه در راه خدا به آنان مى رسيد، سست و ناتوان نشدند (و تن به تسليم ندادند) و خداوند استقامت كنندگان را دوست می دارد.»

در این آیه 5 صفت برای یاران پیامبر(صلی الله علیه و آله) در جنگ اُحد از جمله حضرت حمزه(علیه السلام) ذکر شده است. این ویژگی ها عبارتند از:

 1. خدایی بودند، نه ملی گرا و...؛

2. هرگز سست نشدند؛

3. ضعف نشان ندادند؛

4. قوی بودند و تسلیم نشدند؛

 5. صبر و استقامت داشتند.

اما آیات خاص فراوانی وجود دارد که در شأن نزول آنها، نام آن حضرت به چشم می خورد.

به نمونه هایی اشاره می شود:

1. «حذيفة بن يمان» مى گويد: روزى كه آيه: ]فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً[[2]نازل شد، به خدمت پیامبر(صلی الله علیه و آله) رسیدم. آيه را برايم قرائت فرمود. پرسيدم: يا نبى الله! اينان چه كسانى هستند كه خداوند اسامى آنان را كنار هم آورده است؟  فرمود: اى حذيفه! من آن نبىّ هستم كه خداى تعالى فرمود: ]مِنَ النَّبِيِّينَ  الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ[كه اول آنان در نبوت و آخرشان در بعثت هستم و از صديقين، على بن ابى طالب(علیهما السلام) است؛ چون زمانى كه خداى سبحان مرا به رسالت برانگيخت، او اولين تصديق كننده رسالت من بود و از شهدا، حمزه سيدالشهدا و جعفر طيّار(علیهما السلام) هستند و از صالحين، حسن و حسين(علیهما السلام) سيد جوانان اهل بهشت و ]وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً[مهدى آخر الزمان است.[3]

2. ضحّاك نقل كرده است: از ابن عباس در معنى آيه  ]وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ...[سؤال شد، گفت: اعراف جايگاه بلندى است بر روى صراط كه على بن ابى طالب، حمزه سيدالشهدا، جعفر طيار و عباس(علیهم السلام) بر آن بلندى قرار دارند. آنان دوستان خود را كه داراى چهره هایى نورانى هستند و دشمنان خويش را كه چهره سياه و تاريكی دارند، مى شناسند.[4]

3. «قيس بن عباده» گوید: از ابوذر شنيدم، سوگند ياد مى كرد كه آيه شريفه ]هذانِ خَصْمانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ[براى اين شش نفر: حمزه  سيدالشهدا، ابو عبيده و على(علیه السلام) از لشكر مسلمانان، و شيبه و عتبه و وليد بن عتبه از جانب كفار كه با يكديگر خصومت داشتند و پيكار كردند، نازل شد.[5]

4. صادقان منتظر شهادت: «]يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ[يقول: كونوا مع علي بن أبي طالب(علیه السلام) و آل محمد(صلی الله علیه و آله) و الدليل على ذلك قول الله: ]مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى  نَحْبَهُ[فهو حمزة(علیه السلام) ]وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ[و هو علي بن أبي طالب(علیه السلام) يقول الله: ]وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلاً[[6]؛ ای کسانی که ایمان آورده اید! تقوا پیشه کنید و با صادقان باشید؛ یعنی با علی بن ابی طالب(علیه السلام) و آل محمد(صلی الله علیه و آله) و دلیل آن سخن خداوند است که می فرماید: در ميان مؤمنان مردانى هستند كه بر سر عهدى كه با خدا بستند، صادقانه ايستاده اند. بعضى پيمان خود را به آخر بردند (و در راه او به شهادت رسيدند) و بعضى ديگر در انتظارند؛ و هرگز تغيير و تبديلى در عهد و پيمان خود ندادند؛ حمزه(علیه السلام) به عهد خویش وفا کرد و امام علی(علیه السلام) منتظر شهادت بود.»[7]

ابن حجر مکی نقل می کند: امیرمؤمنان علی(علیه السلام) در کوفه بر فراز منبر فرمود: این آیه درباره من و عمویم حمزه و پسر عمویم عُبیده نازل شده است.[8]

___________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. آل عمران / 146.

[2]. نساء / 69.

[3]. شواهد التنزيل لقواعد التفضيل، عبيدالله بن عبدالله  حسكاني،  ترجمه و تصحیح: احمد روحانى، دار الهدى،  قم،  ص 83.

[4]. همان، ص 105.

[5]. همان، ص 190.

[6]. احزاب / 23.

[7]. تفسير قمي، على بن ابراهيم  موسوى جزائرى قمی،  دار الكتاب،  قم، 1404ق، ج  1، ص 307.

[8]. الصواعق المحرقة، ابن حجر هیتمی المکی، المکتبة العصریة، بیروت، 1425ق، ص 80.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 252.





تاریخ ارسال مطلب : چهارشنبه ٥ خرداد ١٤٠٠ / شماره خبر : ٤١٧٧٤٦ / تعداد بازدید : 396/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج