چهارشنبه ٠١ بهمن ١٣٩٩
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > معارف اسلامی > احکام 
ماهنامه مبلغان


اصول آموزش احکام-4

پرهيز از استنباط هاي شخصي و ذوقي

در آموزش احکام بايد نگاهي تربيتي و هدايتي نيز داشته باشيم و فقط به بيان احکام و پاسخ به مسائل شرعي دانش آموزان اکتفا نکنيم، زيرا امکان دارد که در مواردي باعث بروز مشکلاتي يا فتنه هايي شود

مهدی فاطمی

بيشتر کساني که احکام و مسائل شرعي را آموزش مي دهند، به درجه اجتهاد دست نيازيده اند تا بتوانند استنباطهاي فقهي را از منابع فقهي استخراج کنند و براي ديگران بيان کنند. بنابراين، اينان بايد شديداً از استنباط هاي شخصي و ذوقي در تدريس احکام بپرهيزند. امام صادق( عليه السلام) مي فرمايند: «... اياک ان تفتي الناس برايک... (1) ؛ بپرهيز از اين که طبق نظر (ذوقي) خويش به مردم فتوايي دهي. »

يک روز به شخصي که با معارف اسلامي آشنايي داشت، گفتم: «از نظر فقهي سجده کردن براي غير خداوند حرام است. » (2)
در پاسخ گفت: «مگر در آيه 61 از سوره اسراء نمي خوانيم که فرشتگان براي حضرت آدم (عليه السلام) سجده کردند، پس شما چگونه مي گوييد که سجده کردن براي غير از خداوند حرام است؟» به ايشان عرض کردم: «اولاً: بايد به کتابهاي تفسير و مفسران قرآن مراجعه کنيم تا معناي درست آيه را دقيقاً بدانيم، زيرا درباره همين آيه شريفه و همين پرسش شما توضيحاتي را بيان کرده اند.
ثانياً: ما يا مجتهد هستيم و يا مقلد. اگر مقلد هستيم ـ که اين چنين است ـ بايد از فتواي مرجع تقليد خود پيروي کنيم و از استنباطهاي شخصي و سليقه اي در مسائل فقهي خودداري ورزيم و فتواي مراجع تقليد در اين مساله همان است که براي شما نقل کردم. »
گاه نيز شنيده يا ديده مي شود که مي گويند: نگاه کردن مرد به صورت زن نامحرم جايز نيست، زيرا جابربن عبدالله انصاري گفته است: «روزي همراه پيامبر خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) واردخانه حضرت زهرا (عليها السلام) شدم و ديدم که صورت حضرت زهرا (عليها السلام) زرد شده است. » (3) از سوي ديگر، عده اي نيز مي گويند: «زن نبايد به مرد نامحرم نگاه کند و نبايد بگذارد که مرد نامحرم به او نگاه کند، زيرا حضرت فاطمه (عليها السلام) مي فرمايند: «بهترين چيز براي زن اين است که او هيچ مردي را نبيند، و هيچ مردي نيز او را نبيند. » (4)
دراين گونه موارد، کساني که مجتهد نيستند و 6236 آيه قرآن و دست کم 40000 حديث معصومان (عليهم السلام) را در چهارکتاب معروف حديثي و فقهي نخوانده و نديده اند، از دلالت و معناي آيات و روايات و شناخت راويان احاديث اطلاع چنداني ندارند، چگونه مي توانند با شنيدن يا ديدن يک آيه يا يک حديث و بدون آگاهي و باشتاب، برداشت فقهي از آن نمايند و به نام فتوان و دستور العمل شرعي، آن را براي ديگران نقل کنند! آيا نمي دانند که امام باقر (عليه السلام) فرموده اند:
«من افتي الناس بغير علم و لا هدي لعنه ملائکه الرحمه و ملائکه العذاب و لحقه وزر عمل بفتياه؛ (5)
هرکس بدون دانش و رهنموني به مردم نظري دهد، فرشتگان رحمت و فرشتگان عذاب او را نفرين کنند و گناه هرکس که به نظر او عمل کرده است، دامنگريش مي شود. »
بنابراين بايد کاملاً مواظب باشيم که از استنباطهاي شخصي و ذوقي در مسائل فقهي بپرهيزيم و دين و آخرت خود را به خطر نيندازيم و کاري نکنيم که اين سخن شوخي گونه يکي از استادان احکام شامل حالمان شود که مي فرمودند: «انسان در مسائل شرعي يا مجتهد است يا محتاط است يا مقلد است يا طلبه و استاد احکام. » و حال آن که مي دانيم در رساله هاي علميه فقط به سه نوع اول اشاره کرده اندو نوع چهارمي وجود ندارد.


مطالب مرتبط:


پي نوشت:
1) کافي، ابوجعفرمحمدبن يعقوب کليني رازي، تصحيح و تعليق علي اکبر غفاري، 8ج، ج1 (اصو ل کافي) ، چاپ پنجم، تهران، دارالکتب الاسلاميه، 1363، ش، ص42.
2) توضيح المسائل مراجع، گردآوري سيد محمد حسن نبي هاشمي خميني، 2ج، ج1، چاپ اول، قم، دفتر انتشارات اسلامي، 1374، ص556، مساله 1090.
3) کافي، همو، ج5 (فروع کافي) ، چاپ سوم، تهران، دارالکتب الاسلاميه، 1367 ش، ص529.
4) بحارالانوار، علامه محمد باقر مجلسي، تصحيح محمد باقر بهبودي، 110ج، ج43، چاپ دوم، تهران، المکتبه الاسلاميه، 1366ش، ص84، از: مناقب ابن شهرآشوب.
5) کافي، همان، ج1، ص42.
منبع: ماهنامه اطلاع رساني، پژوهشي، آموزشي مبلغان شماره12.




تاریخ ارسال مطلب : يکشنبه ١٦ آذر ١٣٩٩ / شماره خبر : ١١٨٢٤٨ / تعداد بازدید : 2936/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
کاربر مهمان
1390/10/18 14:34
0
0
عالی بود ممنون
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج