دوشنبه ١١ اسفند ١٣٩٩
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


وظیفه مادرانِ یتیم پرور -4

مديريت مواجهه با مشکلات

بر اساس منابع روانشناسی کودکان 3 تا 6 سال، مطلب زیادی درباره مرگ نمی‌دانند و به تدریج معنی آن را متوجه می‌شوند. به همین خاطر آنان در برابر مرگ پدر، رفتار و عکس‌العمل خاصی ندارند و گاه در برابر آن بی‌تفاوت به نظر می‌رسند؛ اما به تدریج که بزرگ می‌شوند، متوجه فقدان پدر شده، از مادر می‌پرسند: پدرم کجاست؟

6. مديريت مواجهه با مشکلات

بر اساس منابع روانشناسی کودکان 3 تا 6 سال، مطلب زیادی درباره مرگ نمی‌دانند و به تدریج معنی آن را متوجه می‌شوند. به همین خاطر آنان در برابر مرگ پدر، رفتار و عکس‌العمل خاصی ندارند و گاه در برابر آن بی‌تفاوت به نظر می‌رسند؛ اما به تدریج که بزرگ می‌شوند، متوجه فقدان پدر شده، از مادر می‌پرسند: پدرم کجاست؟ مادران نیز که دغدغه جواب مناسب به این پرسش را داشته‌اند، در برابر این سؤال، یکی از این چند راهکار را بر می‌گزینند:

الف) مخفی كردن فوت پدر:برخی از مادران و اطرافیان کودک، برای آرامش خاطر او مسئله مرگ پدر را از وی مخفی مي‌كنند تا فاجعه‌ای برای فرزند روی ندهد، در حالی که اطفال پنج شش‌ ساله تا حد زیادی نسبت به مرگ بی‌تفاوت‌اند و اگر عکس‌العمل شدید و ناراحتی فوق‌العاده در این رابطه از خود نشان می‌دهند، در حقیقت چیزی جز تقلید از اطرافیان نیست.

به یقیناگر کودک در این فاصله زمانی از فوت پدر مطلع شود، برای او تحمل آن بسی آسان‌تر از این است که با مخفی کردن در بزرگسالی در دنیایی از غم و پریشانی قرار گیرد. به این ترتیب، مادر مجبور به گفتن دروغهای دیگر نمی‌شود.

ب) بيان اطلاعات صحيح متناسب با سن كودك:به خلاف گروه اول، برخی از مادران با کمال اندوه و ناراحتی، می‌کوشند بر خود مسلط باشند و با چهره‌ای باز با کودک برخورد کنند. چنين مادرانی پس از آماده ساختن فرزندشان، به او مي‌آموزند که پدرت به بهشت رفته و تو نمی‌توانی او را ببینی. ما هم اگر انسانهای خوبی باشیم، به بهشت رفته، او را خواهیم دید. در ادامه مادر با جملاتی همچون «راستی، بیا این میوه را بخوريم، و یا بیا با هم برویم منزل و...» می‌کوشد فعلاً در پاسخ به سؤال او به همین اندازه بسنده کند تا در فرصتی دیگر بیش‏تر او را متوجه سازد.[1]

مادران آگاه در فرصتهای بعدی نیز تلاش می‌کنند به کودک توضيح دهند آنچه خدا برای پدرت و تو خواسته، خیر و صلاحی بوده که ما از آن بی‌اطلاعیم؛ اما خدا در مقابل بهشت بردن پدرت، برای شما هم پیغامی فرستاده است. خداوند شما را امانت خود در زمین می‌داند و اگر در کسب علم و کار تلاش کنی، خداوند نیز بیش از دیگران تو را کمک خواهد کرد.

ج) استفاده از مشاورين و مددكاران آگاه:برخی از مادران نيز آگاه‌ترین افرادی را که می‌توانند مددکار کودک باشند، انتخاب کرده و با کمک آنها شرایط مساعدی را برای آماده نمودن فرزندشان و بيان اين خبر فراهم مي‌كنند. مددکار می‌تواند شامل نزدیک‌ترین افراد مثل: خواهر و برادر، پدربزرگ و مادربزرگ، برخی اقوام، آموزگاران، مشاوران مدرسه و... باشند. لازم به ذکر است که مددکار به شرطی می‌تواند موفق باشد که از شرایط خاص کودک کاملاً آگاه باشد.[2]

طبق بررسی‌ها دو راهکار اخیر مناسب به نظر می‌رسد؛ اما در کنار این راهکارها، شکیبایی و صبر، مهم‌ترین وظیفه مادران محسوب می‌شود. رسول خدا(صلی الله علیه و آله) مى‏فرمايند: «هنگامی که نامه‏هاى اعمال گشوده و ترازوهاى اعمال نصب مى‏شود، براى كسانى كه گرفتار بلاهاى سختى شده‌اند و صبر كرده‌اند، نه ترازويى نصب مى‏شود و نه نامه عملى گشوده خواهد شد.» یعنی بى‌حساب به آنها پاداش مى‏دهند. سپس حضرت آيه 10 سوره زمر را تلاوت فرمودند که: ]انَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ اجْرَهُم بِغَيرِ حِسابٍ[؛ «صابران اجر و پاداش خود را بى‏حساب دريافت مى‏دارند.»[3]

برخی ديگر از مشکلاتی که عکس‌العمل شایسته می‌طلبد، عبارت‌اند از:

1. آشفتگی فكری: انسان نیازمند آرامش است؛ اما وفات همسر و فکر مشکلات پیشِ‌رو، آرامش انسان را دچار مشکل می‌کند. در كنارِ این عدم آرامش، کودک یا کودکانی قرار دارند که تمام امیدشان پس از وفات پدر، به مادر است و مشاهده نگرانی‌ها و آشفتگی‌های بیش از اندازه مادر، فکرشان را مسموم، و جرأت و ابتکار آنان را ویران می‌سازد.

رفتار نرم و سنجیده مادر، برای فرزند یتیمش درس زندگی است. چنین رفتاری اختلالات احتمالی در او را از میان می‌برد، بی‌نظمی‌ها را ریشه‌کن می‌سازد، غمها و اضطرابهای او را تسكين می‌دهد و سبب آن می‌شود که او بتواند راه ناهموار زندگی را با آرامش خاطر سپری نمايد.[4]

بنابراین، یکی از مهم‌ترین وظایف مادر، رفع آشفتگي‌های فكری و به دست آوردن آرامش است. برای رسیدن به آرامش، یاد خداوند و تمسک به اولیای الهی و یادآوری این نکته که خداوند مشکلات و سختی‌های پیشِ‌رو را می‌بیند و تلاشهایی را که برای حفاظت و حمایت از بچه‌های یتیمش انجام می‌دهد، مشاهده می‌کند، آرامشی وصف ناشدنی به مادر می‌دهد.

2. سرد شدن کانون خانواده: روانشناسان، محیط گرم خانواده را از ضروریات اصلی و اولیه رشد شخصیت فرزندان می‌دانند؛ اما گرمی اين محيط پس از وفات پدر به سردی می‌گراید و ضربه‌های روحی فرزندان یتیم از چنین زمانی آغاز می‌شود. سفارش آیات و روایات بر محبت و حمایت مالی و معنوی از چنین امانتهایی، به خاطر جلوگيری از همین ضربه‌های روحی است.

یکی از مهم‌ترین وظایف مادران در چنین خانواده‌هایی آن است که در عین احساس ناراحتی از مصیبت به وجود آمده، خودنگهدار و مسلط بر خود باشند و تلاش خویش را به کار گیرند تا کانون خانواده به سردی نگراید و آرامش و اطمینان به خانواده بازگردد.

البته در هفته‌های اولیه بسیار ضروری به نظر می‌رسد؛ چراکه اضطرابهای اولیه طفل غالباً ناشی از جدایی‌هاست و این اضطرابها معمولاً از طریق مادر تسکین می‌یابند و قطعی است اگر این سکون حاصل نشود، در رشد روانی کودک اثر منفی باقی خواهد گذارد.[5]همچنين، بازی با کودکان، کینه و نفرت ناشی از کمبودها و نارسایی‌ها را از بین می‌برد و مسیر زندگی را آرام می‌کند.[6]

3. گسسته شدن پیوندهای عاطفی: يكی از نيازهای انسان ارتباط با فاميل، دوست، همسايه و به طور کلی جامعه است؛ اما پس از وفات همسر، زنان با مشكل احساس تنهايی، انزوا و عدم درك از سوی ديگران مواجه‌اند. از سوی ديگر، مسئوليتهای بسياری همچون: خانه‌داری، تربيت فرزندان و دغدغه تأمين هزينه‌های خانواده، باعث عدم برقراری ارتباط با ديگران مي‌شود. اين موضوع به مرور موجب فاصله گرفتن آنان از جامعه شده، مشكلات عديده‌ای را براي‌شان به وجود مي‌آورد.[7]

از طرف ديگر، کودک و نوجوان نيز به واسطه از دست دادن پدر، دچار خلأهای عاطفی مي‌شود. برای پر کردن این خلأها، تقويت پیوندهای عاطفی بین او و کسانی که آنان را دوست دارد (دایی، عمو و...) ضروری است. متأسفانه برخی از خانواده‌ها نه‌تنها بر این پیوندها نمی‌افزایند؛ بلکه ارتباطهای گذشته را نیز کم‌رنگ می‌کنند که آسیبی جدی به خانواده مصیبت‌زده وارد می‌کند. بنابراین، تقویت این ارتباطها از سوی مادر و فرزندان از سویی و بستگان و نزدیکان از سوی دیگر، ضروری است؛ زیرا این ارتباطها سبب ایجاد امنیت روحی کودک و نوجوان شده، از فشارهای روحی‌اش می‌کاهد.

ادامه دارد ...

___________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. تربیت نسل شهیدان، علی قائمی امیری، واحد فرهنگی بنیاد شهید انقلاب اسلامی، 1363ش، ص‏50.

[2]. امروزه بیش‏تر مراکز بهزیستی و برخی مراکز زیارتی همچون حرم حضرت فاطمه معصومه(علیها السلام) دارای مشاوران خبره‌ای هستند که به راهنمایی مراجعه کنندگان می‌پردازند.

[3]. «إِذَا نُشِرَتِ الدَّوَاوِينُ وَ نُصِبَتِ الْمَوَازِينُ لَمْ يُنْصَبْ لأَهْلِ الْبَلاءِ مِيزَانٌ وَ لَمْ يُنْشَرْ لَهُمْ دِيوَانٌ ثُمَّ تَلا هَذِهِ الآيَةَ:]إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِساب[.» تفسیر الصافی، فیض کاشانی، مکتبة الصدر، تهران، چاپ دوم، 1415ق، ج‏‏4، ص 317.

[4]. تربیت نسل شهیدان، ص 24.

[5]. همان، ص 26.

[6]. همان، ص 25 (با کمی تغییر و تلخیص).

[7]. مجموعه مقالات منتخب و برتر سلامت اجتماعي زنان سرپرست خانوار، رقيه سليماني، مقاله: «توانمندسازي زنان سرپرست خانوار»، كميته امداد امام خميني(ره)، ص 92.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 248.





تاریخ ارسال مطلب : چهارشنبه ٨ بهمن ١٣٩٩ / شماره خبر : ٤١٦٦٦٦ / تعداد بازدید : 965/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج