چهارشنبه ٠٧ اسفند ١٣٩٨
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


یک کتاب در یک مقاله؛ راهبردهای بصیرت -3

عوامل و موانع بصیرت

برای پاسخ به این پرسش که چگونه بصیرت یابیم، لازم است به عوامل ایجاد بصیرت متوسل شویم. در این زمینه با بهره گرفتن از کلام وحی به برخی از مهم ترین آنها اشاره می کنیم.

عوامل بصیرت

برای پاسخ به این پرسش که چگونه بصیرت یابیم، لازم است به عوامل ایجاد بصیرت متوسل شویم. در این زمینه با بهره گرفتن از کلام وحی به برخی از مهم ترین آنها اشاره می کنیم:

الف) تفکر

اندیشیدن و خردورزی، از بزرگ ترین عوامل بصیرت است. انسان در هر موضوعی که نیازمند شناخت و آگاهی از حقیقت امر و عمق مطلب است، باید فکر و اندیشه خود را به کار اندازد و با اندیشیدن در خلقت خود، جهان هستی، حوادث و رخداد های سیاسی، به گوهر های نابی از معرفت برسد که بدون آن، رسیدن به آنها ناممکن می باشد. پس شنیدن و دیدن بدون تفکر، بر بصیرت انسان نمی افزاید. امام علی(علیه السلام) می فرمایند: «لَا بَصِيرَةَ لِمَنْ لَا فِكْرَ لَه؛[1] کسی که نمی اندیشد، بصیرت نمی یابد.»

ب) تدبر در قرآن کریم

عامل بنیادین دیگر در این باره، تدبر در آیات قرآن کریم است؛ کتابی که روشنگر و هادی می باشد: «وَ نَزَّلْنا عَلَيْکَ الْکِتابَ تِبْياناً لِکُلِّ شَيْءٍ وَ هُديً وَ رَحْمَةً وَ بُشْري لِلْمُسْلِمينَ».[2]

ج) تقوا و اخلاص

عامل دیگر بصیرت یابی، تقوا و اخلاص است. قرآن کریم به صراحت بیان می دارد که اگر تقوا پیشه کنید، خداوند قوه ای برای جدا ساختن حق از باطل در اختیار شما قرار می دهد: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا»؛[3]«اي كساني كه ايمان آورده ايد اگر از (مخالفت فرمان) خدا بپرهيزيد براي شما وسيله اي براي جدائي حق از باطل قرار مي دهد (و روشن بيني خاصي كه در پرتو آن حق را از باطل خواهيد شناخت)»

د) ذکر خدا

ذکر به معنای یادآوری است و منظور از آن، یاد کردن چیزی است که در فطرت و ضمیر ما ذخیره شده است و پس از اینکه از آن غفلت ورزیده ایم، یا از نظر و فکر ما غایب شده است، دوباره آن را حاضر کنیم. این نکته، عامل مهمی در ایجاد روشن بینی است. امام علی(علیه السلام) می فرمایند: «مَنْ ذَكَرَ اللَّهَ اسْتَبْصَر؛[4] کسی که خدا را یاد کند، بینا  می شود.»

ﻫ) همنشینی با علما

مجالست با انسانهای دانشمند، متخصص و باتقوا که در حوزه علوم خود صاحب تخصص و تجربه اند، از عوامل دیگر بصیرت یابی است. امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) می فرمایند: «جَاوِرِ الْعُلَمَاءَ تَسْتَبْصِر؛[5] همنشین دانشمندان باش تا بینا شوی.»

و) پیروی از ولایت

از مهم ترین عوامل بصیرت یابی و بصیرت افزایی، پیروی از ولایت است. منظور از ولایت در اینجا «ولایت الله، رسول(صلی الله علیه و آله)، انبیاء و ائمه اطهار(علیهم السلام) و در عصر غیبت امام زمان(علیه السلام)، ولایت فقیه عادل و جامع الشرائط است؛ زیرا قرآن می فرماید: «هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى  بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِي» [6]؛ «بگو: این راه من است، با بینش به سوی خدا می خوانم من و پیروانم را.»

البته عوامل بصیرت منحصر به موارد یاد شده نیست و می توان آن را به دو دسته مادی و معنوی نیز تقسیم کرد. بهره گیری صحیح از حواس پنجگانه، سیر و سفر در طبیعت و درس گرفتن از احوال گذشتگان، غذای پاک و حلال، حضور در مکانهای پاک، درک مکانها و زمانهای مقدس، صبر، عبادت و بندگی و مانند را نیز می توان از جمله عوامل بصیرت زایی یاد کرد.

موانع بصیرت

منظور از موانع بصیرت، پرده هایی است که جلوی دید قلب را می گیرند؛ گاه مؤمنی چشم بصیرت دارد؛ ولی مانع یا موانعی جلوی چشم دل او را گرفته، مثل پرده یا دیواری که جلوی چشم باشد، وی را از تصمیم همراه با بصیرت دور ساخته، راه بصیرت را گرفته باشد. همین طور است اگر کسی خود را در تاریکی قرار دهد و به محیط روشن و نورانی وارد نشود.

موانع چشم باطن غیر از موانع ظاهری است؛ غفلت، حب دنیا، تقلید کورکورانه، کفر، بی اعتنایی به تفکر و تعقل، استبداد، تکبر، خودخواهی، حب نفس، دنیاطلبی، فساد، هواپرستی، نفاق، انحرافات عقیدتی و فکری، تحجر، انفعال، خودباختگی، غلبه احساسات بر عقل، قساوت قلب، مادی گرایی، جهل، پیروی از شیطان و مانند آن، از موانع مهم بصیرت انسان هستند. در این میان، برگشت برخی موانع به یک چیز است که آن حب نفس باشد. این مانع بسیار مهم همچون پرده ای بسیار ضخیم جلوی بصیرت را می گیرد.

البته ممکن است مراحل سیر و سلوک برای گروهی عامل بصیرت و برای گروه بالاتر، حجاب و مانع باشد؛ چه اینکه گفته اند: «حَسَنَاتُ الْأَبْرَارِ سَيِّئَاتُ الْمُقَرَّبِينَ»[7]؛ در این میان، اگر بخواهیم بر برخی از موانع بصیرت بیش تر تأکید کنیم، می توانیم از عدم بهره گیری صحیح از حواس، فقدان تعقل و تدبر در آیات الهی، عدم پیروی از ولیّ امر، غفلت از یاد خدا و آخرت، همنشینی با افراد فاسد و اهل لهو و لعب، نبود اخلاص و تقوا، پیروی از هوا و هوس و شهوات یاد کنیم. سعدی شیرازی می گوید:

حقیقت، سرایی است آراسته
هوا و هوس، گَرد برخاسته
نبینی که هرجا که برخاست گَرد
نبیند نظر گرچه بیناست مرد

___________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، عبدالواحد بن محمد تميمي آمدي، تحقیق: مصطفی درایتی، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى، قم، چاپ اول، 1366ش، ص 57.

[2]. نحل/ 89.

[3]. انفال/ 29.

[4]. تصنيف غرر الحكم و درر الكلم، ص 189.

[5]. همان، ص 430.

[6]. یوسف/ 108.

[7]. کشف الغمّۀ فی معرفۀ الائمه، عیسی اربلی، نشر بنی‏هاشمی، تبریز، چاپ اول، 1381ش، ج 2، ص 254.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 235.





تاریخ ارسال مطلب : پنج شنبه ٢٦ دی ١٣٩٨ / شماره خبر : ٤١١٣٩٨ / تعداد بازدید : 41/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج