سه شنبه ٠٨ مهر ١٣٩٩
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


یک کتاب در یک مقاله؛ راهبردهای بصیرت -1

مراتب بصیرت

از آموزه های مورد تأکید در ادبیات دینی ما «بصیرت» است. در قرآن کریم این واژه و مشتقات آن همچون: بصیر، مبصّر، ابصار، بصائر و... فراوان آمده است. بصیرت به معنای نگاه ژرف و عمیق است که با کنار زدن حجابها و پرده ها حاصل می شود و در اصطلاح، علمی که باور انسان را به گونه ای شکل دهد که گویی حقیقت را بی هیچ واسطه ای می بیند و درمی یابد.

یک کتاب در یک مقاله؛ راهبردهای بصیرت

مجتبی قربان

مقدمه

قرآن می فرماید: «قَدْ جَاءَکُمْ بَصَائِرُ مِنْ رَبِّکُمْ فَمَنْ أَبْصَرَ فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَا وَ مَا أَنَا عَلَيْکُمْ بِحَفِيظٍ» [1]؛ «به راستى رهنمودهايى از جانب پروردگارتان براى شما آمده است، پس هر كه به ديده بصيرت بنگرد، به سود خود اوست و هر كسی از سر بصيرت ننگرد،به زيان خود او، و من بر شما نگهبان نيستم.»

از آموزه های مورد تأکید در ادبیات دینی ما «بصیرت» است. در قرآن کریم این واژه و مشتقات آن همچون: بصیر، مبصّر، ابصار، بصائر و... فراوان آمده است. بصیرت به معنای نگاه ژرف و عمیق است که با کنار زدن حجابها و پرده ها حاصل  می شود و در اصطلاح، علمی که باور انسان را به گونه ای شکل دهد که گویی حقیقت را بی هیچ واسطه ای می بیند و درمی یابد.[2]

معصومین(علیهم السلام) نیز در ضرورت کسب بصیرت سخن گفته، در کلام علمای صالح و رهبران انقلابهای اسلامی نیز بر بینا بودن بسیار تأکید شده است. امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب(حفظه الله)، افزون بر توصیه های عمومی درباره کسب بصیرت، به گونه ای خاص بارها بر بصیرت سیاسی پافشاری می کنند. این همه تأکید و اصرار در آیات و روایات و سخنان رهبری(حفظه الله) از اهمیت و نقش برجسته بصیرت در زندگی انسان حکایت دارد. روشن است کسب آگاهی های سیاسی و درک پشت پرده حوادث، در دشمن شناسی بسیار نقش آفرین است؛ زیرا با بصیرت است که حضور به هنگام در صحنه برای پاسداری از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن میسر می شود.

کتاب «راهبردهای بصیرت» اثر آیت مظفری که به همت پژوهشکده تحقیقات اسلامی تهیه شده است؛ در فصل اول به تعریف بصیرت، مراتب و انواع آن و سپس مفهوم بصیرت در قرآن و روایات و سیره معصومان(علیهم السلام) و همچنین عوامل و موانع بصیرت پرداخته است. فصل دوم به ضرورت و فایده های بصیرت سیاسی از دیدگاه مقام معظم رهبری(حفظه الله) و پیامد های فقدان بصیرت از دیدگاه ایشان اختصاص یافته است. فصل سوم به مبانی بصیرت سیاسی از دیدگاه معظم له پرداخته است که طی آن به ایمان و تقوا، قرآن کریم، آگاهی های سیاسی، معنویت و ولایتمداری توجه شده و فصل چهارم به راهبرد های بصیرت سیاسی از دیدگاه رهبر معظم انقلاب(حفظه الله) اختصاص دارد.

آنچه پیش روست برشهائی از این کتاب است که تقدیم می گردد.

مراتب بصیرت

بصیرت بر مبنای مراتب آن به سه دسته تقسیم  می شود:

الف) بصیرت سطحی

این نوع از بصیرت، زمانی که انسان در مراحل آغازین بصیر شدن قرار دارد، درجات پایین آن را شامل می شود و چه بسا افرادی در همین درجات پایین توقف کنند و متناسب با تلاش اندک خود به لطف الهی حقایقی از اشیاء را درک کنند، همچون کسی که وقتی حادثه یا رخدادی را می بیند، حلقه اول عوامل آن را درک کند؛ اما حلقه های بعدی یا کارگردانان آن را نبیند؛ یا کسی، نوشتار حاضر را به قلم نسبت دهد، یا در مرحله ای بالاتر، آن را کار دست نویسنده تلقی کند، به یقین چنین فردی از درک حقایق بالاتر عاجز خواهد بود. این نوع بصیرت را می توان بصیرت ضعیف یا نازل نیز نام داد.

ب) بصیرت میانه

کسی که به درجاتی از بصیر شدن رسیده و از مراحل اولیه آن عبور کرده است، حقایق اشیاء را بهتر از دیگران درک  می کند؛ اماهنوز به سطح متعالی و درجه عمیق بصیرت نرسیده است. مانند کسی که در مثال قبل، نوشته را به بازو و جسم انسان نسبت می دهد یا کسی که درباره یک رخداد سیاسی، حلقه دوم عوامل آن را نیز درک می کند.

ج) بصیرت عمیق

این مرتبه، بصیرتی عالی، عارفانه و مخصوص کسانی است که به جایگاه بالایی از معنویت رسیده اند. آنان در برخورد با یک حادثه، افزون بر ظاهر امور، لایه ها و پرده های درونی را درک می کنند. این درجه از بصیرت، ویژه انسانهایی است که خداگونه اند و مراتب بالای عرفان و سیر و سلوک را طی کرده اند، به گونه ای که اگر پرده و حجاب از روی اشیاء و امور عالم برداشته شود، چیزی بر یقین آنان افزوده نمی شود، همان گونه که امام علی(علیه السلام) می فرمایند: «لَوْ كُشِفَ الْغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقِيناً؛[3]اگر تمام پرده ها کنار روند، چیزی به یقین من اضافه نمی شود.»از جمله کسانی که می توانند به این درجه از بصیرت دست یابند، آنانند که گذشته از فرایض دینی و انجام وظائف دینی به مستحبات یا نوافل نیز عمل می کنند و از مشتبهات دوری می جویند.

چنین کسی با نور قدسی و الهی هم می شنود، هم می بیند و هم سخن می گوید. آینه وجود او در افکار، احساسات، گرایشها و اعمالش، سراسر نور الهی را می نمایاند و به تعبیر حافظ شیرازی:

گر نور عشق حق به دل و جانت اوفتد
بالله کز آفتاب فلک خوب تر شوی

قدم گذاشتن در وادی بصیرت میانه و حرکت به سوی قله که همان بصیرت عمیق است باید مدنظر همۀ دلسوزان انقلاب اسلامی باشد.

___________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. انعام/ 104.

[2]. ر.ک: معجم مقاییس اللغة، احمد بن فارس، مکتب الاعلام الاسلامی، قم، 1404ق، ج 1، ص 253.

[3]. بحار الأنوار، علامه محمدباقر مجلسی، مؤسسة الوفاء، بیروت،  1403ق، ج ‏66، ص 209.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 235.





تاریخ ارسال مطلب : پنج شنبه ٢٦ دی ١٣٩٨ / شماره خبر : ٤١١٣٩٦ / تعداد بازدید : 155/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج