يکشنبه ٢٨ مهر ١٣٩٨
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


عبدالکریم پاک نیا

برخی از ویژگى‏ های مورد انتظار از مؤمنان در كلام امام صادق علیه السلام

امام صادق علیه السلام در مدت 34 سال امامت پربركت خویش نقش شایسته ای در گسترش فرهنگ حیاتبخش اسلام انجام داد...

حضرت صادق علیه السلام ششمین پیشوای شیعیان جهان در 17 ربیع الاول سال 83 ه. ق در مدینه منوره دیده به جهان گشود. پدر بزرگوارش حضرت امام محمد باقر علیه السلام و مادر گرامی اش ام فروه، دختر قاسم بن محمد بن ابی بكر می باشد. اسم آن حضرت جعفر و كنیه اش ابو عبدالله و ابو اسماعیل و القاب شریفش صادق، صابر، فاضل و طاهر است (1) .


امامت آن حضرت كه همزمان با شهادت پدر ارجمندش از سال 114 شروع شد، با حكومت 5 تن از خلفای اموی و عباسی به ترتیب هشام بن عبدالملك (نهمین خلیفه اموی) ، ابراهیم بن ولید (دهمین خلیفه اموی) و مروان بن محمد آخرین خلیفه اموی (126- 132) و عبد الله سفاح (اولین خلیفه عباسی) و ابوجعفر منصور دوانیقی (دومین خلیفه عباسی) مصادف بود. آن بزرگوار در 25 شوال سال 148 ه. ق در سن 65 سالگی توسط منصور دوانیقی مسموم شد، در مدینه منوره به شهادت رسید و در قبرستان بقیع به خاك سپرده شد.
امام صادق علیه السلام در مدت 34 سال امامت پربركت خویش نقش شایسته ای در گسترش فرهنگ حیاتبخش اسلام انجام داد. آن حضرت با استفاده از فرصت بدست آمده در عصر خویش (درگیری و نزاع میان بنی امیه و بنی عباس) وسیعترین دانشگاه اسلامی را پی ریزی نمود؛ در دانشگاه آن حضرت حدود چهار هزار نفر شاگرد پرورش یافتند كه برخی از آنان از رهبران فكری تشیع به شمار می آیند. هشام بن حكم، عبد الله بن ابی جعفر، هشام بن سالم، محمد بن مسلم، مفضل بن عمر و جابر بن حیان از آن جمله اند.
كوفه یكی از مهم ترین كانون های تجمع پرورش یافتگان دانشگاه جعفری علیه السلام بود. حسن بن علی بن زیاد وشاء كه از شاگردان امام رضا علیه السلام است نقل می كند كه: در مسجد كوفه 900 نفر استاد حدیث مشاهده كردم كه همگی از جعفر بن محمد علیه السلام حدیث نقل می كردند (2) . در مكتب آن حضرت نه تنها شیعیان بلكه غیر شیعیان نیز حضور می یافتند. پیشوایان چهارگانه اهل سنت با واسطه یا مستقیما از امام صادق علیه السلام بهره برده اند.
آن حضرت شاگردان خویش را بر اساس ذوق و استعداد آنان تقسیم نموده و در همان رشته تشویق و تعلیم می نمود. و این گونه بود كه مكتب تشیع در اثر تلاش های فرهنگی امام صادق علیه السلام به صورت چشم گیری گسترش یافت و به اكثر قلمروهای اسلامی رسید و بسیاری از مسلمانان در آن دوران طلایی به مكتب اهل بیت علیهم السلام گرویدند.
آن حضرت با استفاده از وضعیت موجود وكلای متعددی را در مناطق مختلف مستقر نمود و توسط پرورش یافتگان مكتب خویش دستور العمل های فردی، اخلاقی و اجتماعی را به مسلمانان آموزش داد و مكتب اهل بیت علیهم السلام را با زیباترین و محكمترین دلائل به جهان اسلام معرفی نمود.
رهنمودهای راهگشای آن حضرت در زمینه های سلوك فردی و اجتماعی، معاشرت با دیگران، برخورد با نسل نو و جوانان، مسائل حقوقی، آداب ازدواج، موضعگیری در مقابل حكومت ها و سیاستمداران زمان، آموزه های علمی، تربیتی، پزشكی و ده ها موضوع دیگر، زینت بخش صفحات زندگی آن حضرت و برگ زرینی در تاریخ شیعه می باشد. در این نوشتار گزیده ای از سخنان آن حضرت را در بیان ویژگی های مورد انتظار از شیعیان و مؤمنان حقیقی گرد آورده و به علاقمندان حضرتش تقدیم می داریم. بدیهی است كه این ها همه ویژگی ها و صفات پیروان اهل بیت علیهم السلام نیست و بیان همه آن ها نیازمند یك كتاب مستقل می باشد.


استقامت و پایداری

بدون تردید پشتكار و پایداری در راه هدف، از عوامل پیروزی و توفیق انسان به شمار می رود. كسانی در زندگی به خواسته ها و آرزوهای خود نائل گشته اند كه در راه آن نهایت تلاش و استقامت را نموده اند. امام صادق علیه السلام یكی از مهم ترین نشانه های شیعه را استقامت در راه حق می داند و رسیدن به سعادت حقیقی را در گرو این خصیصه پسندیده قلمداد می كند و می فرماید: «لو ان شیعتنا استقاموا لصافحتهم الملائكة ولاظلهم الغمام ولاشرقوا نهارا ولاكلوا من فوقهم ومن تحت ارجلهم، ولما سالوا الله شیئا الا اعطاهم (3) ؛ اگر شیعیان ما در راه حق استقامت ورزند فرشتگان آسمان با آنان دست می دهند، ابرها [ی رحمت] بر سر آنان سایه می افكنند و سیمایشان همانند روز روشن می درخشد و از زمین و آسمان روزی می خورند و هیچ خواسته ای از خداوند نخواهند داشت مگر اینكه خدای متعال به آنان عطا می كند..»


عظمت نفس و دوری از ذلت

شخصیت هركس در گرو عزت نفس اوست. انسان به عزت نفس و تكریم شخصیت از همه چیز حتی از آب و غذا بیشتر نیازمند است، چرا كه رنج گرسنگی و تشنگی برطرف می شود اما تحقیر شخصیت و آزردگی روح و روان به این سادگی رفع نمی شود و چه بسا كه تا آخر عمر انسان را بیازارد. خداوند متعال انسان را عزیز آفریده و هیچگاه به او اجازه تحقیر دیگران و یا شخصیت خویش را نداده است. این سخن در مورد پیروان مكتب تشیع از اهمیت ویژه ای برخوردار است. آنان طبق رهنمود امام صادق علیه السلام هیچگاه نباید خود را ذلیل كنند، بلكه باید از كارهای تحقیرآمیز و ذلت آور اجتناب نمایند. آن حضرت شیعیان را از كسالت، تنبلی، دست درازی به سوی دیگران، طمع كاری، زیاده طلبی و سایر امور ذلت آور مبرا می داند و می فرماید: «شیعتنا لا یهرون هریر الكلب ولا یطمعون طمع الغراب... ولا یسالون لنا مبغضا ولو ماتوا جوعا (4) ؛ شیعیان ما [از فرط ذلت] همانند سگ زوزه نمی كشند و مانند كلاغ طمع نمی كنند... آنان هیچگاه به سوی دشمنان ما دست [ذلت] دراز نمی كنند گرچه از گرسنگی بمیرند..»
خداوند متعال نیز تن دادن به كارهای ذلت آور را از صفات منافقین شمرده و عزت را منحصر به ذات خویش می داند: «بشر المنافقین بان لهم عذابا الیما الذین یتخذون الكافرین اولیاء من دون المؤمنین ایبتغون عندهم العزة فان العزة لله جمیعا» (5) ؛ «به منافقان بشارت ده كه عذاب دردناكی در انتظار آن هاست. همان ها كه كافران را بجای مؤمنان دوست خود انتخاب می كنند. آیا عزت [و آبرو] را نزد آنان می جویند با اینكه همه عزت ها از آن خداست؟»


زهد و ساده زیستی

از آنجا كه دلبستگی به دنیا و تعلقات آن مانع رسیدن به كمال حقیقی است، نیك مردان الهی همیشه زهد و قناعت را در متن برنامه خود دارند و ساده زیستی، بی پیرایگی و پرهیز از جلوه های دنیوی و دل نبستن به مظاهر دنیا و زرق و برق آن از شاخص ترین ویژگی های آنان است. مطمئنا آنان این شیوه پسندیده را از زندگی پیامبران، اولیاء الهی و عالمان عارف آموخته اند. پیروان حقیقی اهل بیت علیهم السلام خصلت زیبای زهد و ساده زیستی را از آن گرامیان آموخته و این سخن گهربار امام صادق علیه السلام را همیشه آویزه گوش خود دارند كه فرمود: «ان احببت ان تجاور الجلیل فی داره وتسكن الفردوس فی جواره فلتهن علیك الدنیا واجعل الموت نصب عینك ولا تدخر شیئا لغد واعلم ان لك ما قدمت وعلیك ما اخرت (6) ؛ اگر دوست داری كه در درگاه الهی با خداوند متعال همنشین شوی و در بهشت در جوار حضرت باریتعالی مسكن گزینی، باید دنیا [و مظاهر آن] در نظر تو خوار باشد و مرگ را همیشه نصب العین خود قرار بده و برای خود چیزی ذخیره نكن و بدان آنچه قبلا [از اعمال صالح] تقدیم داشته ای به حال تو سودمند خواهد بود و از كارهای نیك كه انجام آن را به تاخیر انداخته ای ضرر خواهی كرد..»


تلاش برای اصلاح دیگران

از جمله ویژگی های مورد انتظار برای شیعیان راستین، هدایت و اصلاح افراد منحرف به طریق صحیح می باشد. آنان نه تنها خود راه حقیقت می پیمایند بلكه از اعماق جان خویش دوست دارند دیگران هم، چنین باشند. پیروان اهل بیت علیهم السلام تنها بدنبال نجات خویش نیستند بلكه شب و روز در اندیشه اصلاح و راهنمایی گمراهان و آلودگان به انواع انحرافات می باشند. آنان با الهام از رهنمودهای پیشوای ششم علیه السلام با بكارگیری شیوه های صحیح و پسندیده به اصلاح افراد می پردازند و با اخلاق نیك در جذب گنه كاران تلاش می كنند و این كلام زیبای رئیس مذهب جعفری را هیچگاه فراموش نمی كنند كه فرمود: «لا تقل فی المذنبین من اهل دعوتكم الا خیرا، واستكینوا الی الله فی توفیقهم وسلوا التوبة لهم (7) ؛ در مورد هم كیشان ب دكار خود جز خوبی [و نیكی] چیزی نگو و از خداوند توفیق هدایت و توبه آنان را بخواهید..»
سیره امام صادق علیه السلام نیز در این رابطه می تواند راهگشای شیعیان باشد. آن حضرت هنگامی كه متوجه شد، شقرانی (8) (فردی گنه كار و شرابخوار) نمی تواند از دربار منصور دوانیقی سهم خود را دریافت كند، به آنجا رفت و سهم شقرانی را گرفت و به وی تسلیم نمود. آن حضرت هنگام پرداخت وجه به شقرانی با لحنی ملاطفت آمیز و مهربان، خطای وی را به او گوشزد كرده و فرمود: كار خوب از هر كسی خوب است ولی از تو بواسطه انتسابی كه به ما اهل بیت داری خوبتر و زیباتر است و كار بد از هر كسی بد است، ولی از تو به خاطر همین انتساب، زشت تر و قبیح تر است. امام صادق علیه السلام این جمله را فرمود و گذشت. شقرانی با شنیدن این جمله دانست كه امام از سر او و گناهش آگاه است و از اینكه امام با این حال به یاری او شتافته و ابراز محبت نمود و با رفتاری كاملا منطقی و پسندیده وی را به گناهش متوجه ساخت، شدیدا نزد وجدان خود شرمسار گشت و خود را ملامت نمود (9) .


امانت و صداقت

از مهم ترین و بارزترین ویژگی های مورد انتظار برای شیعیان و مؤمنان، دو صفت والای امانتداری و راستگویی است. این دو خصلت آنچنان اهمیت دارد كه اساس نظم و انسجام و آرامش هر جامعه ای را می توان با تقویت و ترویج آن دو در میان افراد جامعه پی ریزی نمود و مشكلات را حل كرد و سعادت جوامع را تظمین نمود. امام صادق علیه السلام گذشته از توصیه هایی كلی به عموم شیعیان در این رابطه، به برخی از یارانش در این مورد پیام ویژه می فرستاد. اهتمام آن حضرت به ترویج و احیای این دو ویژگی انسانی واخلاقی در میان شیعیان، جایگاه آن ها را در میان تمام صفات پسندیده و فضائل اخلاقی روشن می سازد.
امام صادق علیه السلام به ابی كهمس فرمود: «اذا اتیت عبد الله فاقراه السلام وقل له: ان جعفر بن محمد یقول لك: انظر ما بلغ به علی عند رسول الله صلی الله علیه و آله فالزمه، فان علیا علیه السلام انما بلغ ما بلغ به عند رسول الله صلی الله علیه و آله بصدق الحدیث واداء الامانة (10) ؛ هرگاه پیش عبدالله [بن ابی یعفور] رفتی، سلام [مرا] به او برسان و بگو: جعفر بن محمد به تو می گوید: دقت كن در آن چیزی كه به وسیله آن علی علیه السلام در محضر رسول خدا صلی الله علیه و آله سرافراز شد [و او را به آن مقامات عالی رساند.] پس [تو هم] آن ها را برای خودت لازم بدان [و رفتار خویش را با آن اوصاف زیبا بیارای] ، مطمئنا علی علیه السلام با راستگویی و امانتداری در نزد پیامبر صلی الله علیه و آله به آن درجه و عظمت رسید..»

حضرت امام خمینی رحمه الله در شرح این حدیث می فرماید: «هان! ای عزیز! تفكر كن در این حدیث شریف! بین مقام صدق لهجه و رد امانت تا كجاست كه علی بن ابی طالب علیهما السلام را بدان مقام بلند رسانید. از این حدیث معلوم می شود كه رسول خدا صلی الله علیه و آله این دو صفت را از هر چیز بیشتر دوست می داشتند كه در بین تمام صفات كمالیه مولی علیه السلام این دو او را مقرب كرده است و بدان مقام ارجمند رسانده است. جناب صادق علیه السلام نیز در بین تمام افعال و اوصاف، این امر را كه در نظر مباركشان خیلی اهمیت داشته، به ابن ابی یعفور كه مخلص و جان نثار آن بزرگوار بوده پیغام داده و سفارش فرموده به ملازمت آن ها. (11)
حضرت صادق علیه السلام در حدیث دیگری اهمیت این دو صفت را چنین بیان می دارد: «لا تنظروا الی طول ركوع الرجل وسجوده فان ذلك شی ء اعتاده، فلو تركه استوحش لذلك ولكن انظروا الی صدق حدیثه واداء امانته (12) ؛ به طول ركوع و سجود شخص ننگرید زیرا به آن عادت كرده و اگر ترك كند به خاطر آن وحشت می كند، بلكه به راستی گفتار و امانتداری او بنگرید..»
آری شیعه راستین را با عبادت و اطاعت های ظاهری نمی توان شناخت بلكه باید در عرصه امتحان، راستی و امانتداری او ثابت شود. چه بسا افرادی كه با انجام عبادت های سنگین و اعمال طولانی و ریایی، خود را مؤمن و پیرو اهل بیت علیهم السلام قلمداد می كنند، اما در مقام راستی و امانتداری نمی توانند از عهده آن برآمده و مغلوب شیطان می شوند.


ولایت پذیری

یكی دیگر از ویژگی های شیعیان از منظر حضرت صادق علیه السلام پذیرش ولایت و رهبری امامان معصوم علیهم السلام به عنوان تداوم رسالت نبوی صلی الله علیه و آله می باشد. شیعه حقیقی آنچنان به ولایت اهل بیت علیهم السلام دلبسته است كه شادی و حزن، خوشی و ناخوشی و تمام لذائذ و شدائد زندگی را با ولایت و محبت ائمه اطهار علیهم السلام پیوند می زند. محبت اهل بیت علیهم السلام آنچنان در جان و دل وی رسوخ كرده كه تمام گفتار، رفتار و كردار او با ملاك ها و معیارهای اهل بیت علیهم السلام سنجیده می شود و آنان به عنوان حجت شرعی برای او هستند.
امام صادق علیه السلام فرمود: «رحم الله شیعتنا خلقوا من فاضل طینتنا وعجنوا بماء ولا یتنا یحزنون لحزننا ویفرحون لفرحنا (13) ؛ خداوند شیعیان ما را رحمت كند كه از زیادی سرشت ما آفریده شده اند و با آب ولایت ما عجین گشته اند. آنان به خاطر اندوه [و غصه های] ما غمناك می شوند و با شادی ما شاد می گردند..»
امام صادق علیه السلام علاوه بر سفارش های مكرر به ولایت پذیری پیروان خویش، در مكتب تربیتی خویش شیعیانی ولایی تربیت نموده و آنان را به این كار تشویق می كرد.
داستان ذیل بیانگر این حقیقت است:
عبدالله بن ابی یعفور یكی از شیعیان مخلص و فداكار است كه در پذیرش ولایت ائمه اطهار علیهم السلام اسوه ای كامل و نمونه ای بارز برای تمام شیعیان می باشد. او با همه عظمت علمی و موقعیت اجتماعی كه در میان قوم خود داشت، در برابر فرمان امام علیه السلام تسلیم محض بود. در این مورد داستان مشهوری از وی نقل شده كه نهایت اخلاص و اطاعت وی را از ائمه اطهار علیهم السلام نشان می دهد. وی روزی در حضور پیشوای ششم علیه السلام نشسته بود و از وجود حضرتش بهره مند می شد. عبدالله، ضمن ارائه سخنانی به امام علیه السلام كلامی را اظهار نمود كه مورد عنایت حضرت قرار گرفت. این سخن وی كه از عمق جان و منتهای ایمان وی ریشه می گرفت می تواند درسی زیبا و الگویی مناسب برای تمام پیروان و دوستداران اهل بیت علیهم السلام باشد.
او به امام صادق علیه السلام عرضه داشت: «والله لو فلقت رمانة بنصفین فقلت هذا حرام وهذا حلال لشهدت ان الذی قلت حلال، حلال؛ وان الذی قلت حرام، حرام؛ فقال: رحمك الله، رحمك الله (14)؛ سوگند به خدا! اگر اناری را از وسط دو نصف كنی و بفرمایی كه نصف آن حلال و نصف دیگرش حرام است، مطمئنا گواهی خواهم داد كه: آنچه را گفتی حلال، حلال است و آن نصفی را كه فرمودی حرام، حرام است [و هیچگونه چون و چرا نخواهم كرد.] امام صادق علیه السلام فرمود: خدا تو را رحمت كند، خدا تو را رحمت كند..»


شهرت گریزی

مؤمن و شیعه واقعی بر این باور است كه كار و عمل انسان باید برای جلب رضایت حضرت حق باشد و به غیر از این عمل وی ارزش حقیقی نخواهد داشت. كسانی كه برای خوشایند دیگران و جلب رضایت آنان - كه در مسیر حق نیستند - تلاش می كنند، كاری بیهوده و عبث انجام می دهند. اساسا خودپرستی با خداپرستی در تضاد است. از منظر امام صادق علیه السلام عمل ریایی كه برای خشنودی خداوند متعال نبوده و تنها برای ارضای نفس و یا خوشایند دیگران انجام می گیرد، نزد خداوند عالم پشیزی ارزش ندارد. آن وجود گرامی در یك سخن بلیغ فرمود: «كل البر مقبول الا ما كان رئاء (15) ؛ تمام نیكی ها پذیرفته می شود مگر اعمالی كه بخاطر ریا [و نشان دادن به دیگران] انجام گرفته باشد..»
پیشوای ششم در توضیح سخن خویش به عبدالله بن جندب (16) می فرماید: «لا تتصدق علی اعین الناس لیزكوك، فانك ان فعلت ذلك فقد استوفیت اجرك، ولكن اذا اعطیت بیمینك فلا تطلع علیها شمالك (17) ؛ هیچگاه صدقه [و كارهای نیك] را جلو چشم مردم انجام مده به قصد اینكه تو را [مردی] پاكیزه انگارند، كه اگر به این [سخن] عمل كنی اجر و پاداش خود را به نحو كامل دریافت خواهی كرد، ولی [به خاطر داشته باش] كه اگر با دست راست خود بخشش می كنی دست چپ خود را مطلع نساز. (18)


رسیدگی به خانواده

توسعه دادن به زندگی خانوادگی و خوشرفتاری با اعضای خانواده یكی دیگر از ویژگی های مورد انتظار برای مؤمن و شیعه كامل می باشد. پیرو حقیقی امام صادق علیه السلام هیچگاه نسبت به خانواده خود، تنگ نظر، سخت گیر و بدرفتار نیست. او تلاش می كند كه به نحو شایسته ای با همسر و فرزندان خود معاشرت نماید و در صورت امكان به رفاه و امور معیشتی خانواده گسترش دهد.
امام صادق علیه السلام می فرماید: «ان عیال المرء اسراءه فمن انعم الله علیه نعمة فلیوسع علی اسرائه فان لم یفعل اوشك ان تزول تلك النعمة (19) ؛ اعضای خانواده یك مرد [همانند اسیر اویند. پس هر كسی كه خداوند متعال نعمتی به او عطا كند، باید به خانواده [و زیردستان] خود گشایشی در زندگی ایجاد كند كه اگر چنین نكند ممكن است این نعمت از دست او خارج شود..»
در روایتی دیگر امام صادق علیه السلام شیعیان را به خوشرفتاری با خانواده سفارش نموده و آنرا موجب طولانی شدن عمر می داند و می فرماید: «من حسن بره فی اهل بیته زید فی عمره (20) ؛ هر كس با خانواده خود خوشرفتاری نماید عمرش طولانی خواهد شد..»


رعایت ادب در معاشرت با دیگران

ادب و مواظبت بر فضائل اخلاقی از بزرگترین سرمایه های معنوی برای هر انسان محسوب می شود.
انسان با رعایت آداب اخلاقی و اجتماعی جایگاه خود را در جامعه تحكیم بخشیده و دل ها را به سوی خود جذب می كند. دوست و دشمن، افراد با ادب را ستوده و از اعماق جان به آنان به دیده احترام می نگرند.
امام صادق علیه السلام رعایت اصول اخلاقی و توجه به آداب انسانی را از ویژگی های مكتب تشیع دانسته و آن را بر شیعیان راستین امری ضروری و لازم می شمارد و می فرماید: «لیس منا من لم یوقر كبیرنا ولم یرحم صغیرنا (21) ؛ شیعه ما نیست كسی كه بزرگترها را احترام نكند و به كوچكترها ترحم ننماید..»


همیاری با برادران دینی

تعاون و همیاری در بین پیروان اهل بیت علیهم السلام گذشته از اینكه موجب نزدیكی دل ها و ایجاد انس و محبت می شود، از مهم ترین عوامل اقتدار و تحكیم ارتباط در میان آنان می باشد.
آنان با كنار گذاشتن اختلاف نظرها و سلیقه های مختلف و احترام به همدیگر در پیشبرد و نشر فرهنگ اهل بیت علیهم السلام نهایت سعی خود را مبذول می دارند. شیعیان حقیقی با دوری از هوای نفس و رد خواست های شیطانی مخالفین مكتب متعالی تشیع، با همدیگر مانوس شده و در راه ترویج معارف اسلامی و آموزه های اهل بیت علیهم السلام تلاش می كنند. امام صادق علیه السلام در این مورد به یكی از یاران خود می فرماید: «بلغ معاشر شیعتنا وقل لهم: لا تذهبن بكم المذاهب، فوالله لا تنال ولایتنا الا بالورع والاجتهاد فی الدنیا ومواساة الاخوان فی الله (22) ؛ به شیعیان ما برسان و بگو: مبادا گروه ها [ی منحرف] شما را اغفال كنند، به خدا سوگند! به ولایت ما اهل بیت نمی توان رسید مگر با تقوی و تلاش در دنیا و همكاری با برادران دینی در راه خدا..»


دوری از مجالس گناه

یكی از عوامل تاثیر گذار در روح و روان انسان محیط اطراف اوست. عوامل انحرافی از جمله محفل های آلوده و اجتماعات ضد ارزشی كه افراد گنهكار و فاسد آن ها می گردانند، تاثیرات فراوانی را در افراد شركت كننده باقی می گذارد و آنان خواهی نخواهی همرنگ با اهل فسق و فجور و معصیت می شوند.
بدین جهت امام صادق علیه السلام مؤمنین را از شركت در این محافل نهی كرده و آنان را از رفتن به چنین مكان هایی برحذر می دارد، مگر اینكه برای تغییر وضعیت موجود باشد. آن حضرت می فرماید: «لا ینبغی للمؤمن ان یجلس مجلسا یعصی الله فیه ولا یقدر علی تغییره (23) ؛ برای مؤمن شایسته نیست كه در مجلسی بنشیند كه در آن معصیت خداوند انجام می شود و او توانایی تغییر آن را ندارد..»

استفاده از فرصت ها

فرصت های بدست آمده در زندگی كم است و سریعا از دست انسان خارج می شود. انسان موفق كسی است كه از هر فرصت بدست آمده - گرچه كوتاه مدت باشد - برای رسیدن به هدف خویش بهره گیرد. پیشوای ششم در این زمینه به پیروان خود فرمود: «من انتظر عاجلة الفرصة مؤاجلة الاستقصاء سلبته الایام فرصته، لان من شان الایام السلب وسبیل الزمن الفوت (24) ؛ هر كس [در فرصت های بدست آمده كه كوتاه و گذرا هستند] به انتظار فرصت های كاملتری در آینده بنشیند، روزگار آن فرصت [كوتاه] را نیز از او خواهد گرفت؛ چرا كه عادت روزگار سلب [فرصت ها] و روش زمانه از دست رفتن است..»

تلاوت قرآن

قرآن كلام الهی، و جلوه ای از قدرت و علم و حكمت پروردگار است و آیات نورانی آن نشانگر عظمت خداوند متعال می باشد. قرآن برنامه زندگی یك مسلمان و معارف آن گنجینه ای بی پایان است. قرآن عهدنامه ای میان خداوند و مردم می باشد.
امام صادق علیه السلام با اشاره به این عهدنامه گرانبها، به مسلمانان سفارش می كند كه هر روز پنجاه آیه از این كتاب را تلاوت كنند: «القرآن عهد الله الی خلقه، فقد ینبغی للمرء المسلم ان ینظر فی عهده وان یقرء منه فی كل یوم خمسین آیة (25) ؛ قرآن عهدنامه خداوند متعال به انسان ها می باشد، برای مسلمان شایسته است كه به این عهدنامه بنگرد و در هر روز پنجاه آیه از آن را تلاوت كند..»
آن حضرت در سخن دیگری به كیفیت تلاوت و آداب قرائت قرآن پرداخته و فرمود: «علیكم بالقرآن! فما وجدتم آیة نجابها من كان قبلكم فاعملوا به، وما وجدتموه هلك من كان قبلكم فاجتنبوه (26) ؛ بر شما باد تلاوت قرآن، پس هر آیه ای یافتید كه كسانی قبل از شما [با عمل به آن] نجات یافته اند، شما هم به آن عمل كنید و هر آیه ای را مشاهده كردید كه بیانگر عوامل هلاكت [و نابودی] پیشینیان است، شما هم از آن [عوامل] پرهیز كنید..»

 


پی نوشت :

1)-كشف الغمه فی معرفة الائمه، ج 2، ص 154.
2)- رجال نجاشی، ص 39.
3)- تحف العقول، ص 302.
4)- همان، ص 303؛ از آنجایی كه هریر به معنای پارس كردن سگ به روی میهمان نیز آمده است، می توان از این حدیث صفت دیگری را برای شیعیان برشمرد و آن پرخاش نكردن و عصبانی نشدن در معاشرت هاست.
5)- نساء/138 و 139.
6)- تحف العقول، ص 304.
7)- همان.
8)- وی از فرزندان صالح شقرانی یكی از اصحاب رسول الله صلی الله علیه و آله می باشد. صالح در اوایل برده بود كه پیامبر صلی الله علیه و آله آزادش نمود، بدین جهت بعنوان آزاده شده پیامبر لقب گرفت.
9)- بحار الانوار، ج 47، ص 349؛ داستان راستان، ص 152.
10)- اصول كافی، كتاب الایمان والكفر، باب الصدق و اداء الامانة، حدیث 5.
11)- چهل حدیث، امام خمینی رحمه الله، ص 477.
12)- كافی، ج 2، ص 105.
13)- شجره طوبی، ج 1، ص 3.
14)- رجال كشی، ص 249.
15)- تحف العقول، ص 303.
16)- عبدالله بن جندب بجلی كوفی مردی جلیل القدر، مورد اعتماد ائمه اطهار علیهم السلام و همنشین امام باقر، امام صادق، امام كاظم و حضرت رضا علیهم السلام بود. عبدالله كه شخصیتی فقیه، محدث و اهل عبادت بود، از طرف امام كاظم و امام رضا علیهما السلام سمت وكالت را به عهده داشت. بعد از فوت وی علی بن مهزیار جانشین وی گردید.
17)- تحف العقول، ص 305.
18)- این سخن كنایه از نهایت پنهان كاری در انجام كارهای نیك می باشد.
19)- - كشف الغمه، ج 2، ص 207.
20)- همان، ص 208.
21)- بحار الانوار، ج 75، ص 138.
22)- تحف العقول، ص 303.
23)- وسائل الشیعه، ج 11، ص 503.
24)- بحار الانوار، ج 78، ص 268.
25)- كافی، ج 2، ص 609.
26)- وسائل الشیعه، ج 4.

منبع : ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره 36 .





تاریخ ارسال مطلب : شنبه ١٥ مرداد ١٣٩٠ / شماره خبر : ٩٠٥٦٠ / تعداد بازدید : 7047/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
کاربر مهمان
1390/07/28 23:53
0
0
خيلي خوبه
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج