پنج شنبه ١٦ ارديبهشت ١٤٠٠
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


سیدجواد حسینی

در جستجوى استناد به «حدیث غدیر» در كلمات نورانى فاطمه زهراعلیها السلام

پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله، بعد از نزول آیه فوق، فرمودند: «ای مردم! من و شما كنار حوض كوثر یكدیگر را خواهیم دید، هشیار باشید كه پس از من با دو گوهر گرانبها چگونه رفتار خواهید نمود؟ عرض كردند، آن دو چیست؟ فرمود: كتاب خدا، و اهل بیت من...

در سال دهم هجرت، بعد از انجام حج (حجة الوداع) توسط پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله و حدود 120 هزار نفر از مسلمانان، در روز هجدهم ذی حجّه، در «غدیر خم» آیه تبلیغ نازل شد كه «یا اَیهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما اُنْزِلَ اِلَیكَ مِنْ رَبِّكَ وَاِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ»؛ 1

«ای پیامبر! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، كاملاً [به مردم] برسان و اگر نرسانی رسالت خدای را انجام نداده ای.»
پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله، بعد از نزول آیه فوق، فرمودند: «ای مردم! من و شما كنار حوض كوثر یكدیگر را خواهیم دید، هشیار باشید كه پس از من با دو گوهر گرانبها چگونه رفتار خواهید نمود؟ عرض كردند، آن دو چیست؟ فرمود: كتاب خدا، و اهل بیت من. خدا به من خبر داده است كه این دو از هم جدا نمی شوند تا در كنار حوض كوثر به من برسند... از آن دو پیشی نگیرید كه هلاك خواهید شد و از آن دو عقب نمانید كه باز موجب هلاكت است.»
در این هنگام دست علی بن ابی طالب علیهما السلام را بالا برد، تا مردم او را ببینند. آن گاه فرمود: «ای مردم! چه كسی به مؤمنان از ایشان سزاوارتر است و بر آنان ولایت و سرپرستی دارد؟ گفتند: خدا و پیامبرش داناترند. فرمود: خدا بر من ولایت دارد، و من بر مؤمنان و مسلمانان ولایت دارم. سپس فرمود: «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِی مَوْلاهُ؛ 2هر كس من پیشوای اویم، علی سرپرست و ولی اوست.» و این جمله را سه یا چهار بار تكرار نمود.
آیه فوق را همراه حدیث مذكور، حدود 110 نفر از اصحاب پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله بدون واسطه و هشتاد و چهار نفر از تابعین با واسطه نقل كرده اند. 3 از علمای اهل سنت عده زیادی آیه و حدیث فوق را كه مربوط به ولایت و امامت امیرالمؤمنین علیه السلام می شود نقل كرده اند. 4
بعد از پایان خطبه پیامبر اكرم صلی الله علیه وآله، حوادث و مسائلی پیش آمد؛ مانند تبریك گفتن ابابكر و عمر به علی علیه السلام با بیان جملاتی چون «بَخٍّ بَخٍّ لَكَ یا عَلی اَصْبَحْتَ مَوْلای وَمَوْلی كُلِّ مُؤْمِنٍ وَمُؤْمِنَةٍ؛ ای علی بر تو مبارك باد كه امروز مولای من و مولای هر مرد و زن مؤمن گشتی.» 5
فاطمه زهراعلیها السلام در همان لحظه های آغازین اعلام ولایت امیرالمؤمنین در غدیر خم، و تحقق بیعت عمومی برای ولایت، از پیمان شكنی و دوروئی مخالفان غدیر، آگاهی داشت.
آن گاه كه حارث بن نعمان مخالفت كرد و گفت: «خدایا اگر ولایت علی علیه السلام بحق از طرف تو اعلام شده، سنگی بر من فرود آید و به زندگی من خاتمه دهد،» - كه فوراً عذاب الهی رسید و سنگی از آسمان فرود آمد و به زندگی او خاتمه داد -، 6 حضرت زهراعلیها السلام نگاهی معنادار به امام علی علیه السلام نمود و گفت: «اَتَظُنُّ یا اَبَاالْحَسَنِ اَنَّ هَذَا الرَّجُلَ وَحْدَهُ؟! وَاللَّهِ ما هُوَ اِلاَّ طَلیعَةَ قَوْمٍ لا یلْبِثُونَ اَنْ یكْشَفُوا عَنْ وُجُوهِهِمْ اَقْنِعَتُها عِنْدَ ما تَلُوحُ لَهُمُ الْفُرْصَةَ؛ ای ابوالحسن! آیا گمان می كنی [در مخالفت با غدیر،] این مرد تنهاست؟ سوگند به خدا او پیشگام قومی است كه هنوز نقاب چهره هاشان فرو نیفتاده است و آن گاه كه فرصت به دست آورند مخالفت خود را آشكار خواهند ساخت.» 7
علی علیه السلام در پاسخ فرمود: من دستور خدا و پیامبر را انجام می دهم و به خدا توكل می كنم كه بهترین یاری دهنده است.
پیشگویی فاطمه علیها السلام كه از علم الهی او سرچشمه می گرفت، دیری نپایید كه به حقیقت پیوست. هنوز مراسم تدفین پیامبرصلی الله علیه وآله انجام نشده بود كه عده ای از انصار و مهاجرین به طمع این كه شخصی از قبیله خود را روی كار بیاورند در مكانی به نام «سقیفه» گرد هم جمع شدند و در نهایت ابوبكر را به عنوان خلیفه انتخاب كردند. این كار آنقدر عجولانه انجام شد كه عمر می گوید: «خلافت و بیعت با ابوبكر با عجله و بدون در نظر گرفتن حكمت و مصلحت انجام شد و خدا بود كه ما را از شر آن حفظ نمود.» 8 سپس می گوید: «ما ترسیدیم كه اگر بدون بیعت با ابوبكر از آن جا خارج شویم، انصار با شخص دیگری بیعت كنند.» 9
فاطمه زهراعلیها السلام كه این حوادث را از قبل می دانست و آن را به علی علیه السلام نیز یادآوری كرد، نمی توانست در مقابل آن ساكت و آرام باشد و مسؤولیت سنگین خویش را در دفاع از «امامت و ولایت» نادیده بگیرد، لذا هم خود او و هم خانه اش تبدیل به محور و مركزی در دفاع از حقوق از دست رفته امیرمؤمنان علیه السلام گردید و این دفاع را به گونه های مختلف و به خوبی انجام داد كه یكی از آن گونه ها، روشن گری و گوشزد نمودن «حدیث غدیر»، بزرگترین سند ولایت و امامت بود.
فاطمه زهراعلیها السلام با درك اوضاع و استبداد حاكم بر زمان و جامعه آن روز تلاش كرد، خفته ها را بیدار و غافلان و فراموش كاران را به خود آورد، لذا در موارد عدیده ای جریان «غدیر خم» و گفته های پیامبرصلی الله علیه وآله را یادآوری و گوشزد می نمود كه به اهم موارد آن اشاره می شود.

1 - علی علیه السلام، بهترین جانشین
محمود بن لبید می گوید: پس از رحلت پیامبرصلی الله علیه وآله فاطمه را در كنار قبر حضرت حمزه در اُحد در حال عزاداری و گریه مشاهده كردم، فرصت را غنیمت شمرده، سؤال كردم: آیا برای امامت علی علیه السلام از سخنان رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله می توان دلیلی آورد؟ حضرت زهراعلیها السلام پاسخ داد:
«وا عَجَباهُ اَنَسیتُمْ یوْمَ غَدیرِ خُمٍّ؟ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ یقُولُ: عَلِی خَیرُ مَنْ اُخَلِّفُهُ فیكُمْ وَهُوَ الْاِمامُ وَالْخَلیفَةُ بَعْدی وَسِبْطای وَتِسْعَةٌ مِنْ صُلْبِ الحُسَینِ علیه السلام اَئِمَّةٌ اَبْرارٌ لَئِنِ اتَّبَعْتُمُوهُمْ وَجَدْتُمُوهُمْ هادینَ مَهْدیینَ وَلَئِنْ خالَفْتُمُوهُمْ لَیكُونُ الْاِخْتِلافُ فیكُمْ اِلی یوْمِ الْقِیامَةِ؟ قُلْتُ: یا سَیدَتی فَما بالُهُ قَعَدَ عَنْ حَقِّهِ؟
قالَتْ: یا اَبا عُمَرَ لَقَدْ قالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله: مَثَلُ الْاِمامِ مَثَلُ الْكَعْبَةِ اِذْ تُؤتی وَلا تَأتی. اَما وَاللَّهِ لَوْ تَرَكُوا الْحَقَّ عَلی اَهْلِهِ وَاتَّبَعُوا عِتْرَةَ نَبیهِ لَمَا اخْتَلَفَ فِی اللَّهِ اِثْنانِ وَلَوَرِثَها سَلَفٌ عَنْ سَلَفٍ وَخَلَفٌ بَعْدَ خَلَفٍ حَتّی یقُومَ قائِمُنا التَّاسِعُ مِنْ وُلْدِ الْحُسَینِ وَلكِنْ قَدَّمُوا مَنْ اَخَّرَهُ اللَّهُ وَاَخَّرُوا مَنْ قَدَّمَهُ اللَّهُ حَتّی اِذا اَلْحَدُوا الْمَبْعُوثَ وَأَوْدَعُوهُ الْجَدَثَ الْمَجْدُوثَ اِخْتارُوا بِشَهْوَتِهِمْ وَعَمِلُوا بِآرائِهِمْ تَبّاً لَهُمْ اَوَ لَمْ یسْمَعُوا اللَّهَ یقُولُ: «وَرَبُّكَ یخْلُقُ ما یشاءُ وَیخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِیرَةُ؟.». هَیهاتَ بَسَطُوا فی الدُّنْیا آمالَهُمْ وَنَسُوا آجالَهُمْ فَتَعْساً لَهُمْ وَاَضَلَّ اَعْمالَهُمْ اَعْوذُ بِكَ یارَبِّ مِنَ الْحُورِ بَعْدَ الْكَوْرِ؛ 10
شگفتا! آیا روز غدیر خم را فراموش كرده اید؟ شنیدم كه پیامبر گرامی اسلام فرمود: علی بهترین كسی است كه او را جانشین خود در میان شما قرار می دهم. علی علیه السلام امام و خلیفه بعد از من است و دو فرزندم، (حسن و حسین علیهما السلام) و نه نفر از فرزندان حسین علیه السلام پیشوایان و امامانی [پاك و] نیكند.
اگر از آن ها اطاعت كنید شما را هدایت خواهند نمود و اگر مخالفت ورزید، تا روز قیامت [بلای] تفرقه و اختلاف در میان شما حاكم خواهد شد.
پرسیدم، بانوی من! پس چرا امام علی علیه السلام سكوت كرد و حق خود را نگرفت؟ حضرت زهراعلیها السلام فرمود: ای اباعمر! رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: مَثَل امام، مانند كعبه است، مردم باید در اطراف آن طواف كنند، نه آن كه كعبه دور مردم طواف نماید.
آگاه باش، قسم به خدا، اگر حق را به اهلش واگذار می كردند و از عترت رسول خدا اطاعت می نمودند، دو نفر هم درباره [حكم خدا] با یكدیگر اختلاف نمی كردند و امامت را گذشته ای از گذشته ای و جانشینی بعد از جانشینی به ارث می برد تا قائم ما قیام كند كه او فرزند نهم از اولاد امام حسین علیه السلام است.
امّا [افسوس] كسی را مقدّم داشتند كه خدا او را كنار زده بود و كسی را كنار زدند كه خدا او را مقدّم داشت. تا آنجا كه ره آورد بعثت را انكار كردند و به بدعت ها روی آوردند، آن ها هواپرستی و شهوت را برگزیدند و بر اساس رأی و نظر شخصی عمل كردند، هلاكت و نابودی بر آنان باد. آیا نشنیدند كلام خدا را كه فرمود: «پروردگار تو آنچه را كه می خواهد خلق می كند و هرچه را بخواهد اختیار می كند و برای آنان اختیاری نیست.» 11 ...
افسوس، [كه سران سقیفه] آرزوها [و هوس های] خود را در دنیا تحقق بخشیدند و از آینده خود غافل ماندند، خدا نابودشان گرداند و آنان را در كارهایشان گمراه كند؛ ای پروردگار من به تو پناه می برم از كمی یاران پ س از پیروزی و فراوانی آنان.» 12

2 - عذر تراشی ممنوع و حجّتْ تمام
حضرت زهراعلیها السلام در پاسخ بی تفاوت ها و بهانه جوها كه می گفتند: اگر علی (ع) زودتر شروع می كرد و برای مردم صحبت می نمود، منحرف نمی شدند، فرمود: «فَما جَعَلَ اللَّهُ لِاَحَدٍ بَعْدَ غَدیرِ خُمٍّ مِنْ حُجَّةٍ وَلاعُذْرٍ؛ پس از غدیر خم، خداوند برای هیچكس عذر و بهانه ای باقی نگذاشته است.» 13
و آن گاه كه مهاجرین و انصار در عذرخواهی پافشاری كردند، فرمودند: «اِلَیكُمْ عَنّی فَلا عُذْرَ بَعْدَ تَعْذیرِكُمْ وَلا اَمْرَ بَعْدَ تَقْصیرِكُمْ هَلْ تَرَكَ اَبی یوْمَ غَدیرِ خُمٍّ لِاَحَدٍ عُذْراً؛ دور شوید و مرا به حال خود واگذارید، پس از كوتاهی و تقصیرتان جایی برای عُذرخواهی نمانده است، آیا پدرم در روز غدیر خم جایی برای عذر تراشی برای احدی باقی گذاشته است؟»14

3 - بدترین مردم
آن گاه كه كودتاگران سقیفه تصمیم گرفتند به خانه ولایت و امامت تهاجم برند و فریب خوردگان دور خانه علی علیه السلام گرد آمده و تسلیم توطئه ها بودند، دختر رسول خداصلی الله علیه وآله از خانه بیرون آمد و در كنار در ورودی منزل ایستاد و خطاب به مردم كوچه و بازار فرمود: «لا عَهْدَ لی بِقَوْمٍ حَضَرُوا اَسْوَءَ مَحْضَراً مِنْكُمْ تَرَكْتُمْ رَسُولَ اللَّه صلی الله علیه وآله جَنازَةً بَینَ اَیدینا وَقَطَعْتُمْ اَمْرَكُمْ فیما بَینَكُمْ لَمْ تَستَأمِرُونا وَلَمْ تُرُدُّوا لَنا حَقّاً كَاَنَّكُمْ لَمْ تَعْلَمُوا ما قالَ یوْمَ غَدیرِ خُمٍّ، وَاللَّهِ لَقَدْ عَقَدَ لَهُ (علی علیه السلام) یومَئِذٍ اَلْوَلاءَ لِیقْطَعَ مِنْكُمْ بِذلِكَ مِنْها الرَّجاءَ وَلكِنَّكُمْ قَطَعْتُمُ الْاَسْبابَ بَینَكُمْ وَبَینَ نِبِیكُمْ وَاللَّه حَسیبٌ بَینَنا وَبَینَكُمْ فِی الدُّنْیا وَالْآخِرَةِ؛ 15
من ملّتی را [مثل شما] نمی شناسم كه این گونه [عهدشكن و] بدبرخورد باشند، جنازه رسول خدا را بر روی دست ما گذاشته و رها كردید و امر خود را در بین خود گذراندید و از ما طلب فرمان نكردید و حق ما را به ما ندادید، گویا از آنچه رسول خداصلی الله علیه وآله در روز غدیر فرمود، آگاهی ندارید؟
سوگند به خدا كه رسول گرامی اسلام در آن روز ولایت و رهبری را به او (علی علیه السلام) پیوند زد [و از مردم بیعت گرفت] تا امید شما [فرصت طلبان تشنه قدرت] را از امامت قطع نماید، ولی شما رشته های پیوند [معنوی] میان پیامبر9 و خودتان را پاره كردید. [این را بدانید كه] خداوند در دنیا و آخرت بین ما و شما داوری خواهد كرد.»

4 - آیا «غدیر خم» را فراموش كردید؟
حضرت زهراعلیها السلام هرجا كه لازم بود با یادآوری حدیث غدیر، مغزهای خفته، و انسان های فریب خورده را هدایت و بیدار می فرمود و بارها تذكر می داد كه: «اَنَسیتُمْ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه وآله یوْمَ غَدیرِ خُمٍّ مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلی مَوْلاهُ؟ وَقَوْلَهُ صلی الله علیه وآله اَنْتَ مِنّی بِمَنْزِلَةِ هاروُنَ مِنْ مُوسی؛ آیا فراموش كردید سخنان رسول خداصلی الله علیه وآله در روز عید غدیر خم را [كه فرمود:] هر كه من مولا و رهبر او می باشم پس علی علیه السلام مولای اوست، و سخن او را [كه به علی علیه السلام فرمود:] یا علی! موقعیت تو نسبت به من همانند هارون به موسای پیغمبرصلی الله علیه وآله است.» 16

 



پی نوشت:
1)مائده/67.
2) علامه عبد الحسین امینی، الغدیر، دارالكتب الاسلامیه، ج 1، ص 9 - 11.
3) همان، ج 1، ص 62 - 73.
4) ر. ك: جلال الدین سیوطی، تفسیر الدر المنثور (بیروت، المكتبة الشعبیه) ج 2، ص 327، و ر. ك: فخرالدین محمد بن عمر بن الحسین، تفسیر مفاتیح الغیب، ج 12، ص 49، ذیل آیه 67 مائده و ر. ك: ابی الحسن علی بن احمد نیشابوری، اسباب النزول (بیروت، دارالكتب العلمیه، 1400 ه. ق) ص 135 و شیخ سلیمان قندوزی، ینابیع المودّة (بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات) ، ج 1، ص 119، باب 39.
5) شیخ سلیمان قندوزی (پیشین) ، ج 1، ص 28 و 29 و ر. ك: ابی القاسم حسكانی، شواهد التنزیل (بیروت، مؤسّسة الاعلمی للمطبوعات، چاپ اوّل، 1393) ، با تعلیقه شیخ محمد باقر محمودی، ج 1، ص 156، حدیث 210.
6) آیت اللَّه ناصر مكارم شیرازی، تفسیر نمونه (تهران، دارالكتب الاسلامیه، چاپ دوازدهم، 1372 ش) ، ج 25، ص 7.
7) حلبی، سیره حلبی، ج 3، ص 308 و 309 و ر. ك: نزهة المجالس، ج 2، ص 201.
8) بخاری، صحیح بخاری (بیروت، دار احیاء التراث العربی) ، ج 8، ص 5.
9) احمد، مسند احمد، تحقیق شعیب (بیروت، مؤسسة الرسالة) ، ج 1، ص 453.
10) محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، (بیروت، داراحیاء التراث العربی) ج 36، ص 353 و ر. ك: احقاق الحق، ج 21، ص 26.
11) قصص/ 68.
12) در ترجمه از فرهنگ سخنان فاطمه، محمد دشتی بهره برده ایم.
13) شیخ صدوق، كتاب الخصال (قم، جامعه مدرسین، 1403 ه. ق) ، ج 1 - 2، ص 173، ذیل روایت 228 و ر. ك: طبرسی، دلائل الامامة، ص 38.
14) طبرسی، احتجاج، ج 1، ص 146 و ر. ك: طبری، دلائل الامامة، ص 38.
15) ابوعلی طبرسی، احتجاج، ج 1، ص 108؛ شیخ صدوق، امالی، ص 384.
16) علاّمه عبد الحسین امینی، الغدیر، ج 1، ص 197.
منبع: ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره 38.




تاریخ ارسال مطلب : پنج شنبه ٢٦ آبان ١٣٩٠ / شماره خبر : ٩٦٧٤٩ / تعداد بازدید : 5399/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج