شنبه ٢٤ آذر ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > معارف اسلامی > احکام 
ماهنامه مبلغان


روش محاسبه خمس (2) -1

احکام خمس وجوهات شرعیه

وجوهات شرعیه به مبالغی گفته می شود که هر مکلف در برهه های مختلف زمانی به مجتهد جامع الشرایط یا نماینده او پرداخت می کند. حال کلام در این است که اگر این گونه وجوهات در زندگی کسانی که دریافت می‌کنند تا پایان سال خمسی باقی بماند، آیا متعلق خمس خواهد بود یا خیر؟

روش محاسبه خمس (2)

امیربهاء‌الدین علائی‌نژاد

آگاهی به مسائل و فروع فقهی خمس و شیوه محاسبه آن، به ویژه برای روحانیون و مبلغان از امور مهم است و لازم است مردم را به انجام این واجب الهی رهنمون ساخت. در نوشتار پیشین درباره خمس (مبلّغان 218)، ضمن بیان ضرورت و اهمیت خمس و بیان آثار فردی و اجتماعی آن به روش محاسبه خمس اشاره شد و سه محور از مواردی را که بیش تر مورد ابتلای مکلفین بود، مورد بحث قرار دادیم (خمس ارث، هدیه و سرمایه) در این قسمت سه محور دیگر را بررسی می کنیم:

4. احکام خمس وجوهات شرعیه

وجوهات شرعیه به مبالغی گفته می شود که هر مکلف در برهه های مختلف زمانی به مجتهد جامع الشرایط یا نماینده او پرداخت می کند. حال کلام در این است که اگر این گونه وجوهات در زندگی کسانی که دریافت می‌کنند تا پایان سال خمسی باقی بماند، آیا متعلق خمس خواهد بود یا خیر؟

در تعلق خمس به وجوه شرعیه (خمس، زکات مال، زکات فطره، کفارات، مظالم عباد، مال مجهول المالک، صدقات مستحبّی و...) بین مراجع معظم تقلید چهار مبنا وجود دارد:

1. آیات عظام: امام، بهجت، خامنه‌ای، مکارم و نوری: اگر از مخارج سالش هم زیاد بیاید، واجب نیست خمس آن را بدهد؛[1]

2. آیات عظام: گلپایگانی، صافی و فاضل: در مالی که فقیر بابت خمس و زکات دریافت می کند، خمس واجب نیست؛ اما احتیاط واجب آن است که خمس مالی را که بابت صدقه مستحبی به او داده‌اند، اگر از مخارج سالش زیاد بیاید، بپردازد.[2]

آیت الله سیستانی: اگر مالی را که فقیر بابت صدقه واجب، مانند کفارات و ردّ مظالم یا صدقات مستحبی دریافت نموده، از مخارج سالش زیاد بیاید... بنا بر احتیاط واجب باید خمس آن را بپردازد؛ ولی مالی را که بابت خمس یا زکات از روی استحقاق دریافت نموده، لازم نیست خمس آن را بدهد؛[3]

3. آیت الله شبیری زنجانی: مالی را که فقیر بابت خمس دریافت نموده، خمس ندارد، هرچند از مخارج سالش زیاد بیاید؛ ولی مالی را که فقیر بابت زکات یا صدقه مستحبی می‌گیرد، اگر از مخارج سالش زیاد بیاید، باید خمس آن را بدهد؛[4]

4. آیت الله وحید: مالی را که فقیر بابت خمس و زکات دریافت نموده، اگر از مخارج سالش زیاد بیاید، بنا بر احتیاط واجب باید خمس آن را بدهد و مالی را که به عنوان صدقه به کسی داده‌اند، اگر از مخارج سالش زیاد بیاید، باید خمس آن را بدهد؛[5]

5. آیات عظام: خویی و تبریزی: وجوهات شرعیه، اگر از مخارج سال مکلف زیاد بیاید، باید خمس آن را بدهد.[6]

تذکر: مالی که افراد به عنوان خمس یا صدقه واجب (اعم از زکات مال، زکات فطره، کفارات، مظالم عباد و ...) و یا صدقۀ مستحب دریافت می کنند، اگر منفعت و سودی از آن به دست آید؛ چه از طریق تجارت یا مضاربه یا از طریق دیگری، مثل اینکه از درختی که بابت یکی از این عناوین به او داده‌اند، میوه‌ای به دست آورد، و درخت را برای منفعت بردن و کسب نگهداشته باشد، به فتوای همه مراجع، اگر آن منفعت از مخارج سالش زیاد بیاید، خمس دارد.[7]

البته بر مبنای آیات عظام بهجت، زنجانی و فاضل که مؤونه، مستثنای از وجوب خمس مقید به سالی که سود و درآمد را در آن به دست آورده نیست؛ بلکه اگر نیاز ضروری دارد، از قبیل منزل و وسیلۀ نقلیه که برای خرید آن ناگزیر است چند سال پول پس‌انداز کند، خمس ندارد. بر این مبنا هم در فرض مذکور واجب نیست خمس منافع اموالی را که به عنوان خمس و صدقات اخذ کرده بپردازد.

در این قسمت قبل از آنکه به بعضی از سؤالات متداول اشاره شود؛ به چند اصطلاح که در زمینه خمس می تواند مورد استفاده قرار گیرد، دقت فرمایید:

1. مصالحه

هرگاه مکلف یقین به تعلق خمس دارد ولی برای او در مقدار آن شک حاصل شود می تواند جهت تصرف در آن مال، به حاکم شرع یا نماینده او مراجعه کند تا به مقدار مناسب با این شخص مدارا و مصالحه کند.

2. دست گردان

وقتی خمس به اموال مختلف مکلف تعلق گرفته مثلا پول، برنج، روغن و ... متعلق خمس شده یعنی یک پنجم آنها مال اهل بیت عصمت و طهارت است و چهار پنجم از آنِ مکلف است لذا اموال مکلف مشاع شده است و شریک حق تصرف در مال مشاع بدون اذن شریک دیگر ندارد.

از طرفی مکلف می‌خواهد در اموال خویش تصرف کند لذا یا باید اگر می‌تواند همۀ خمس را بپردازد تا اموالش از مشاع بودن خارج گردد و حق تصرف در اموال را داشته باشد. و اگر نمی‌تواند با حاکم شرع و مجتهد خویش یا نمایندۀ او خمس اموال را دستگردان کند تا خمس از اموال خارج شده و در ذمّه او قرار گیرد و اموال با اینکار از مشاع بودن خارج می‌شود و حق تصرّف در آنها را پیدا می‌کند.

با انجام دست گردان یا مصالحه، ذمّه فرد از بابت خمس، شرعاً بدهکار می‌شود؛ ولی خمس اموالش ادا شده و تصرف وی در اموالش مجاز می‌گردد؛ لکن فرد باید بدهی خویش را در هنگام تمکّن - بدون تأخیر - بپردازد. بنابراین، چنانچه فرد قادر به پرداخت نقدی و فوری خمس نیست؛ لکن می‌تواند آن را به صورت اقساط پرداخت نماید، باید پس از دست گردان کردن، آن مقدار را بدون تأخیر و به طور اقساطی پرداخت کند.

س: اثر دست گردان در باب خمس چیست؟

ج: خمسی که به عین مال تعلق گرفته بود، ادا می‌شود و در نتیجه تصرفات او در اموالش بدون اشکال می‌گردد و سود معاملات متعلق به اوست و فقط مبلغ دست گردان شده را بدهکار است که باید بپردازد.[8]

س: آیا پرداخت خمس به صورت اقساط، جایز است؟

ج: خیر؛ ولی اگر حاکم شرع صلاح بداند، مکلف می‌تواند با او یا نماینده اش، مقدار بدهی خود را دست گردان کند و به ذمّه بگیرد و به صورت اقساطی بپردازد.[9]

س: دست گردان کردن وجوه باید در محضر مجتهد اعلم باشد یا با هر یک از اهل علم مانعی ندارد؟

ج: دست گردان وجوه، باید یا با خود مجتهد جامع الشرایط باشد و یا با شخص مأذون از طرف او (از جمله اهل علم).[10]

س: افرادی هستند که خمس بدهکار بوده و تاکنون نداده اند و حالا نمی توانند یکجا بپردازند یا خیلی برایشان مشکل است، تکلیف آنها چیست؟

ج: بدهی را باید، ولو به تدریج ادا کند و اگر تمکن ندارد، منتظر تمکن شود و بدون پرداخت بدهی، برائت حاصل نمی شود.[11]

س: کسانی که سال خمسی قرار می‌دهند و دست گردان می‌کنند و بعداً وجه دست گردان شده را نمی دهند، یا مقدار کمی از بدهکاری خود را داده و بقیه را نمی دهند، آیا تصرف در خانه و اثاث خانه و بقیه اموالشان جایز است یا نه؟

ج: اگر از اول که دست گردان نموده، قصد دادن نداشته، اموال او متعلق خمس است و تصرف در آنها جایز نیست؛ ولی اگر در موقع دست گردان قصد ادا داشته و بعد مسامحه می‌نماید، تصرف در آن اموال مانعی ندارد.[12]

س: شخصی در خارج به سر می‌برد و خمس اموالش را نمی پرداخته و خانه ای با مال غیر خمس داده، خریده که در حال حاضر مال کافی برای ادای خمس آن را ندارد؛ ولی هر سال مقداری بیش تر خمس به جای خمسی که بدهکار است، می‌پردازد، آیا این کار او صحیح است یا خیر؟

ج: در فرض سؤال باید خمسی را که به عهده دارد، دست گردان کند تا بعداً آن را به تدریج بپردازد و در مورد آنچه تا به حال پرداخته، به یکی از وکلای ما مراجعه نماید.[13]

3. امهال یا مهلت گرفتن

مکلفی که نمی تواند خمس مال خود را بپردازد، با مراجعه به مرجع تقلید خود یا نماینده او، مهلت می گیرد تادر فرصت مقتضی (به تدریج یا یکباره) بدهی خمسی خود را بپردازد.

خمس مبلغ دست‌گردان شده

س: اگر خمس را دست‌گردان کنيم، موقع پرداخت مابقى خمس در سال بعد يا سالهاى بعد، آيا همان مبلغ دست‌گردان را بايد بپردازيم يا چون از درآمد بين سال بعد است، به آن مبلغ نيز خمس تعلّق مى‌گيرد؟ يعنى خمس در خمس مى‌شود؟

ج: بايد خمس مبلغ مذکور را هم بپردازيد.[14]

تأخير در پرداخت مبلغ دست گردان شده

س: هفت سال پيش مقدارى خمس بر من واجب شد و آن را با مجتهد دست‌گردان کرده و قسمتى از آن را پرداختم و بقيه آن بر ذمّه ام باقى ماند و از آن تاريخ تاکنون نتوانسته ام مبلغ باقى‌مانده را بپردازم، تکليف من چيست؟

ج: ناتوانى از پرداخت خمس، موجب از بين رفتن تکليف نمى‌شود؛ بلکه واجب است هر زمان که توانايى پرداختِ بدهى بابت خمس را داشتيد، آن را هرچند به تدريج، بپردازيد.[15]

پرداخت وجوهات به غير ولىّ امر خمس

س: با توجه به نظر مبارک امام راحل(ره) و نظر مبارک حضرتعالى و بعضى فقهاى ديگر که امر وجوهات راجع به ولىّ امر مسلمين است، پرداخت وجوهات به غير ولىّ امر چه حکمى دارد؟

ج: مقلّدين هر يک از مراجع محترمِ تقليد (دامت‌برکاتهم)، اگر در پرداخت سهمين مبارکين (سهم امام و سهم سادات) به استناد فتواى مرجع تقليد خود عمل کنند، تکليف خود را ادا کرده‌اند و موجب برائت ذمّه مى‌شود.[16]

اخذ اجازه از ولىّ امر خمس

س: آيا اجازه گرفتن از مجتهدى که مقلّد از او تقليد مى‌کند، براى مصرف سهم امام در عمل خير، مثلاً در حوزه علميه يا دارالايتام، ضرورت دارد و يا اجازه هر مجتهدى کافى است؟ اصولاً آيا اجازه مجتهد ضرورى است؟

ج: اختيار سهمين مبارکين به طور کلّى مربوط به ولىّ امر مسلمين است و کسى که بر عهده او و يا در مال وى مقدارى حقّ امام يا سهم سادات باشد، بايد آن را به ولىّ امر خمس يا وکيلى که از طرف او اجازه دارد، تسليم کند و اگر مى‌خواهد آن را در يکى از موارد مقرّر مصرف کند، بايد ابتدا راجع به آن اجازه بگيرد و در عين حال، مکلّف بايد فتواى مرجع تقليد خود را در آن رعايت نمايد.[17]

شرط دريافت وجوهات براى طلّاب

س: گرفتن سهم امام و سهم سادات توسط اشخاصى که علاوه بر شهريه حوزه، درآمدهاى ديگرى که براى تأمين زندگى آنها کافى است داشته باشند، چه حکمى دارد؟

ج: کسى که شرعاً مستحق نبوده و مشمول مقرّرات شهريه حوزه هم نباشد، گرفتن سهمين براى او جايز نیست.[18]

س: اگر ندانيم پولى که در اختيار داريم، مشمول خمس مى‌شود يا خير، تکليف چيست؟

ج: اگر حکم مسئله را مى‌دانيد؛ اما شک داريد که به اين پول خمس تعلّق گرفته يا خير، خمس بر شما واجب نيست؛ اما اگر حکم مسئله را نمى‌دانيد، باید تحقیق نمایید.[19]

صدور قبض از طرف وکلاى خمس

س: آيا وکلاى حضرتعالى يا اشخاصى که وکيل در اخذ حقوق شرعى نيستند، مکلّف به دادن قبض رسيد سهمين به پرداخت‌کنندگان آن هستند يا خير؟

ج: کسانى که حقوق شرعى خود را به وکلاى محترم ما يا به اشخاص ديگر به قصد وصول به دفتر ما مى‌دهند، از آنها قبضى را که داراى مهر ما مى‌باشد، مطالبه کنند.[20]

بخشش خمس

س: در چه مواردى بخشيدن خمس به کسى که آن را مى‌دهد، جايز است؟

ج: سهم مبارک امام و سهم سادات، قابل بخشش نيست.[21]

امانت دادن وجوهات شرعيه

س:  من در منطقه، حقوق شرعى جمع‌آورى مى‌کنم و مجاز به اين کار هستم. بعضى اوقات که بانکها بسته مى‌شوند، بعضى افراد پيش من مي‌آيند تا چکهايشان را نقد کنم. آيا براى من جايز است که عين پول خمس را بدهم و در عوض آن چک بگيرم تا شخصى که نياز فورى به پول دارد، نياز خود را برطرف کند؟

ج: شما مجاز نيستيد امانات دريافتى بابت حقوق شرعيه را به کسى بدهيد، مگر آنکه از سوى مرجعى که از او وکالت داريد، اجازه داشته باشيد.[22]

عدم توانايى پرداخت

س: افرادى هستند که خمس بر آنها واجب است؛ ولى تاکنون آن را نپرداخته اند و در حال حاضر هم توانايى پرداخت آن را ندارند و يا بر آنها بسيار دشوار است، حکم آنان در اين باره چيست؟

ج: مجرّد عدم توانايى يا دشوارى پرداخت خمس موجب برائت ذمّه و سقوط تکليف نيست؛ بلکه اداى آن تا حدّ امکان واجب است. چنين افرادى مى‌توانند با مهلت گرفتن از ولىّ امر خمس يا وکيل او، آن را به تدريج و برحسب استطاعت خودشان از جهت مقدار و زمان، بپردازند.[23]

مصالحه در خمس سپرده

س: من تصميم به ازدواج گرفته ام و براى کسب درآمد، قسمتى از سرمايه خود را به دانشگاه سپرده‌ام، آيا مصالحه در رابطه با خمس آن امکان دارد؟

ج: اگر مال مذکور از منفعت کسب شما باشد، با گذشت سال خمسى، پرداخت خمس آن واجب است و خمسِ قطعى قابل مصالحه نيست.[24]

دست‌گردان با وکيل مرجع ديگر

س: آيا وکيل يک مجتهد مى‌تواند با مقلّد مجتهد ديگر دست‌گردان نمايد؟

ج: در فرض سؤال، عمل دست‌گردان کافى نيست.[25]

پرداخت مبلغ دست‌گردان شده با محاسبه تورّم

س: در سال ۱۳۶۸ به يکى از نمايندگان محترم جنابعالى براى تعيين خمس مراجعه کردم و مبلغى از بدهکارى خود را همان موقع پرداختم و مانده آن را تاکنون نپرداخته‌ام و امسال بايد به حج تمتّع مشرّف شوم. آيا باقى‌مانده را به مبلغ همان روز بايد بپردازم يا بايد به نرخ امروز محاسبه شود؟ تکليف چيست؟

ج: در مورد تنزّل ارزش پول، احوط مصالحه با حاکم شرع است و اگر بخواهيد بدهکارى خمسى خود را از درآمد سال بپردازيد، واجب است که خمس آن را هم بپردازيد.[26]

صدقه دادن با تأخير در پرداخت بدهى خمس

س: اينجانب مبلغى خمس بدهکارم و از دفتر حضرتعالى تا يک سال مهلت گرفته‌ام. آيا جايز است طى اين مدت گاهى اوقات صدقه بدهم يا بايد پولها را جمع کرده، زودتر خمس را بدهم و بعد از آن صدقه بدهم؟ مخصوصاً اگر دادن صدقات باعث احتمال کمبود پول خمس در وقت مقرّر شود؟

ج: صدقه دادن در حدّ شأن، مانع ندارد، به شرطى که مستلزم سهل‌انگارى در پرداخت خمس واجب نگردد.[27]

محل اداى مبلغ دست‌گردان شده

س: مطرح شده است که در هر دفترى که پول خمس را دست‌گردان کرده‌ايم، بايد خمس را بعداً به همان دفتر پرداخت نماييم. آيا اين‌گونه است يا اجازه مى‌فرماييد که بعد از دست‌گردان به هر يک از نمايندگان شما در استانها پول خمس داده شود؟

ج: بدهى بابت دست‌گردان، بدهى به صندوق سهمين مبارکين است، نه به شخصى که دست‌گردان کرده است، لذا به هر يک از نمايندگان مجاز مقام معظّم رهبرى(حفظه الله) بپردازيد، کافى است.[28]

دست‌گردان خمس براى ديگرى

س: آيا مى‌شود فردى از طرف يک نفر ديگر خمس را دست‌گردان کند؟

ج: با داشتن وکالت از طرف صاحب پول، مانع ندارد.[29]

تلف شدن مبلغ خمس در دست وکيل

س: اگر فردى مبلغى را به عنوان پول خمس به ديگرى بدهد تا وى آن را به دفتر مرجعش برساند و در بين راه پول مورد نظر گم شده و يا به سرقت رود، چه کسى ضامن است؟ آيا در چنين شرايطى تکليف پرداخت خمس از عهده فرد بدهکار ساقط است؟

ج: در فرض سؤال، اگر شخص واسطه در نگهدارى آن کوتاهى نکرده باشد، ضامن نيست و لازم نيست از طرف خود جبران نمايد و در صورتى که گيرنده، وکيل مرجع تقليد نباشد، خمس از عهده بدهکار ساقط نيست و بايد (دوباره) بپردازد.[30]

کسب اجازه در پرداخت خمس به مستحقّين آن

س: آيا اجازه مى‌فرماييد افرادى خودشان سهم سادات را به سادات فقير بدهند؟

ج: کسى که سهم سادات بر عهده اوست، واجب است براى پرداخت آن به مستحقّين، اجازه بگيرد.[31]

س: آيا مقلّدين حضرتعالى در مصرف خمس مى‌توانند سهم سادات را به سيد فقير بدهند؟ يا اينکه بايد همه خمس؛ يعنى سهم سادات و سهم امام را تحويل وکيل شما بدهند تا در موارد شرعى آن مصرف کند؟

ج: در اين رابطه فرقى بين سهم سادات و سهم مبارک امام نيست.[32]

س: آيا حقوق شرعى (خمس، ردّ مظالم، زکات) از شئون حکومت است يا خير؟ و کسى که خمس بر عهده اوست، آيا مى‌تواند خودش سهم سادات و ردّ مظالم و زکات را به افراد مستحق بدهد؟

ج: در زکات جايز است که خودش آنها را به فقراى متدين و عفيف بدهد و در ردّ مظالم، احوط آن است که با اذن حاکم شرع باشد؛ ولى در خمس واجب است که همه آن را به دفتر ما و يا به يکى از وکلاى مجاز ما تحويل دهد تا در موارد شرعى که براى آن مقرّر شده، مصرف شود.[33]

مصرف خمس در امور خيريه

س: آيا مصرف سهم مبارک سادات در امور خيريه، مانند ازدواج سادات، جايز است؟

ج:  سهم سادات مانند سهم مبارک امام در اختيار ولىّ امر مسلمين است و در صورتى که اذن و اجازه خاص براى اين کار باشد، مصرف سهم سادات در آنچه ذکر شده، اشکال ندارد.[34]

مصرف خمس در خريد و توزيع کتب ديني

س: آيا حضرتعالى مصرف ثلث سهم مبارک امام را براى خريد و توزيع کتابهاى دينى، اجازه مى‌فرماييد؟

ج: اگر وکلاى مجاز ما تهيه و توزيع کتابهاى مفيد دينى را لازم بدانند، جايز است آن کار را از ثلثى که مجاز به صرف آن در موارد معين شرعى هستند، انجام دهند.[35]

استفاده از خمس براى ساخت مسجد

س: مبلغى بابت سهم مبارک امام بر عهده من است که بايد آن را به حضرتعالى بپردازم و از طرفى مسجدى هست که احتياج به کمک دارد. آيا اجازه مى‌فرماييد مبلغ مزبور را به امام جماعت آن مسجد بدهم تا در ساختمان و تکميل آن مصرف نمايد؟

ج: در حال حاضر، سهمين مبارکين براى اداره حوزه‌هاى علميه مورد نياز است. براى ساختمان مسجد و تکميل آن مى‌توان از کمکهاى مؤمنين استفاده کرد.[36]

س: بعضى از اشخاص از طرف خود اقدام به پرداخت قبض آب و برق سادات فقير مى‌کنند. آيا احتساب آن از خمس جايز است يا خير؟

ج: آنچه را تاکنون به قصد سهم سادات پرداختند، مورد قبول است؛ ولى براى موارد بعدى، قبل از پرداخت، لازم است کسب اجازه کنند.[37]

دادن سهم سادات به زن سيده متأهّل

س: آيا جايز است پس از کسب اجازه از ولىّ امر خمس، سهم سادات به علويه (زن سيده) فقيرى که ازدواج کرده و فرزندانى دارد؛ ولى شوهرش غيرعلوى (غير سيد) و فقير است، داده شود و آيا او مى‌تواند آن را صرف فرزندان و شوهرش نمايد؟

ج: اگر شوهر بر اثر فقر نتواند نفقه همسرش را بدهد و همسر وى هم شرعاً فقير باشد، مى‌تواند براى رفع نيازش سهم سادات بگيرد و آن را براى خود و فرزندان و حتى شوهرش مصرف کند.[38]

پرداخت خمس به سادات شاغل

س: آيا ساداتى که داراى شغل و کسبى هستند، استحقاق خمس دارند يا خير؟ اميدوارم توضيح فرماييد.

ج: اگر درآمد آنان براى زندگى‌ شان به طور متعارف و مناسب با شأن عرفى‌ شان کافى باشد، مستحقّ خمس نيستند.[39]

پس گرفتن حقوق شرعى بعد از پرداخت آن

س: اگر شخصى مقدارى از حقوق شرعى و سهم امام و چيزهايى را که صرف آن در مصارف شرعى‌اش بايد با اجازه مراجع باشد، در يکى از مؤسسات دينى يا ساختمان مدرسه يا مسجد يا حسينيه مصرف کند، آيا شرعاً حق دارد آنچه را که به عنوان اداى حقوق شرعى که بر عهده او بوده و به مصرف رسانده، پس بگيرد و يا زمين آن را پس بگيرد و يا اقدام به فروش ساختمان آن مؤسسه نمايد يا خير؟

ج: اگر اموال خود را طبق اجازه کسى که واجب بود حقوق شرعى خود را به او تسليم نمايد، به نيتِ پرداختِ حقوقِ شرعى که بر عهده داشت، براى تأسيس مدرسه و مانند آن به مصرف رسانده است، حق پس گرفتن و تصرّف مالکانه در آن را ندارد.[40]

تحويل خمس از طريق بانک

س: عالمى در يکى از شهرها مبلغى را به عنوان خمس دريافت کرده؛ ولى براى او انتقال عين آن مال به شما يا دفترتان مشکل است، آيا مى‌تواند آن را از طريق بانک حواله کند؟ با توجه به اينکه مالى که از بانک گرفته مى‌شود، عين مالى که در آن شهر به بانک پرداخت شده، نيست.

ج:  تحويل خمس و ساير حقوق شرعى از طريق بانک اشکال ندارد.[41]

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. توضیح المسائل مراجع، سید محمدحسن بنی‌هاشمی، ج2، م 1759.

[2]. همان، م 1759.

[3]. همان، م 1759.

[4]. همان، ذیل مسئله 1759؛ المسائل الشرعیه، سید موسی شبیری زنجانی، م1767.

[5]. توضیح المسائل آیت الله وحید، س 519، م 1776.

[6]. توضیح المسائل مراجع، ج 2، ذیل مسئله 1759.

[7]. همان، م 1759.

[8]. احکام خمس، آیت الله صافی گلپایگانی، ص 59، س170.

[9]. توضیح المسائل آیت الله مکارم، م 1568؛ جامع الاحکام صافی، ج 1، س 773.

[10]. مجمع المسائل گلپایگانی، ج 1، س 276.

[11]. توضیح المسائل امام خمینی، ص 634، س 58.

[12]. مجمع المسائل گلپایگانی، ج 1، س 277.

[13]. اجوبة الاستفتائات، سید علی خامنه ای، ص 195، س 927.

[14]. احکام خمس، مطابق با فتاوای آیت الله خامنه ای، ص 48، س 70.

[15]. همان، س 71.

[16]. همان، ص 44، س 62.

[17]. همان، ص 45، س 63.

[18].همان، ص 146، س 293.

[19]. همان، ص 159، س 308.

[20]. همان، ص 45، س 46.

[21]. همان، س 65.

[22]. همان، س 66.

[23]. همان، ص 46، س 67.

[24]. همان، ص 48، س 72.

[25]. همان، س 73.

[26]. همان، س 74.

[27]. همان، ص 49، س 76.

[28]. همان، س 77.

[29]. همان، س 78.

[30]. همان، ص 50، س 80.

[31]. همان، ص 51، س 82.

[32]. همان، س 83.

[33]. همان، س 84.

[34]. همان، ص 143، س 285.

[35]. همان، س 286.

[36]. همان، ص 144، س 287.

[37]. همان، س 289.

[38]. همان، ص 145، س 290.

[39]. همان، س 291.

[40]. همان، ص 160، س 311.

[41]. همان، س 312.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 221.





تاریخ ارسال مطلب : شنبه ٢٦ آبان ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٣٨١٩ / تعداد بازدید : 116/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج