شنبه ٠٢ تير ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > معارف اسلامی > احکام 
ماهنامه مبلغان


بررسی فقهی مراجعه به پزشک جنس مخالف -۱

لمس و نظر نامحرم برای پزشک

یکی از خصوصیّات جسم ما عارض شدن درد و الم بر آن می‌باشد. انسان‌ها از بدو خلقت همواره با بیماری‌های گوناگون مواجه بوده‌اند و پیچیدگی بدن انسان و تعدّد بیماری‌ها، کار تشخیص بیماری‌ها و درمان آن‌ها را سخت می‌کند. به همین دلیل، عده‌ای روش‌های درمان را آموخته و به مداوای مردم می‌پردازند و افراد موظف‌اند برای بهبود بیماری‌های خود به این اشخاص مراجعه کنند.

بررسی فقهی مراجعه به پزشک جنس مخالف

حسین وجدانی

مقدمه

یکی از خصوصیّات جسم ما عارض شدن درد و الم بر آن می‌باشد. انسان‌ها از بدو خلقت همواره با بیماری‌های گوناگون مواجه بوده‌اند و پیچیدگی بدن انسان و تعدّد بیماری‌ها، کار تشخیص بیماری‌ها و درمان آن‌ها را سخت می‌کند. به همین دلیل، عده‌ای روش‌های درمان را آموخته و به مداوای مردم می‌پردازند و افراد موظف‌اند برای بهبود بیماری‌های خود به این اشخاص مراجعه کنند.

امام صادق(علیه السلام)مراجعه به طبیب را در کنار مراجعه به فقیه، از نیازمندی‌های واجب زندگی برمی‌شمرد و می‌فرماید: «لَا یَسْتَغْنِی أَهْلُ کُلِّ بَلَدٍ عَن ثَلاثَهٍ یَفزَعُ إلَیهِم فِی أَمْرِ دُنْیَاهُم وَ آخِرَتِهِم، فَإِنْ عَدِمُوا ذَلِکَ کَانُوا هَمَجَاً: فَقیهٍ عالِمٍ وَرِعٍ، و أمیرٍ خَیِّرٍ مُطاعٍ، و طَبیبٍ بَصیرٍ ثِقَةٍ؛[1]مردم هر شهری از سه چیز در امور دنیا و آخرت خود بی‌نیاز نیستند و باید به آن‌ها رجوع کنند و چنانچه آن سه را نداشته باشند، گرفتار جهل [و نابسامانی] می‌شوند: دین‌شناسِ دانای پرهیزکار، حاکم نیکوکاری که مردم از او اطاعت کنند و پزشک بصیرِ مورد اعتماد.»

با ظهور اسلام، اهمیت پزشکی دو چندان گردید و برای این حرفه احکام و حدودی معین شد، از جمله احکام معالجه بیمار توسط جنس مخالف. در دنیای امروز با توجه به گسترهٔ زندگی اجتماعی و تنوّع طبیبان و مراجعه‌کنندگان، این سؤال مطرح می‌شود که آیا در مسئلهٔ رجوع به طبیب، همجنس بودن با طبیب شرط است یا خیر؟ در اینجا با توجه به فتاوای علما، علاوه بر تحلیل و بررسی فقهی جواز یا عدم جواز مراجعه به پزشک جنس مخالف، به موضوعاتی همچون بیان ضرورت مراجعه به پزشک غیر همجنس، حدود لمس و نظر در معالجه نامحرم، تکلیف در زمان عدم دسترسی به پزشک همجنس و نیز شمول مسئله درمان بر جراحی زیبایی و لیزرینگ و... اشاره می‌شود.

لمس و نظر نامحرم برای پزشک

علت حرمت مراجعه به پزشک جنس مخالف، ممنوعیت نگاه و لمس نامحرم می‌باشد؛ و الا اگر لمس و نظر حرامی اتفاق نیفتد، نفس مراجعه به پزشک غیر همجنس خالی از اشکال خواهد بود. بنابراین، در اینجا حدود و مستثنیات ارتباط با نامحرم ذکر می‌شود.

1. حدود ارتباط با نامحرم

ارتباط با نامحرم در مسئله پزشکی و درمان به سه صورت متصوّر است:

الف) ارتباط کلامی:

امروزه حضور زنان در اجتماع اجتناب‌ناپذیر است و معمولاً حضور در جامعه، ملازم با گفتار و ارتباط با نامحرم می‌باشد. با مراجعه به کتاب و سنت و مشاهده نقل قول‌های قرآنی از گفتگوهای انبیا(علیهم السلام)با زنان و یا گفتگوهای برخی زنان پاکدامن با مردان نامحرم، به این نتیجه می‌رسیم که اصل ارتباط گفتاری زن و مرد اشکالی ندارد؛ چون نقل این گفتگوها در قرآن، بدون مذّمت و رد، دلیل بر عدم ممنوعیت آن است.

امام خمینی(ره)شنیدن صدای نامحرم را جایز دانسته، می‌فرماید: «برای زن جایز است که صوتش را به مردان بیگانه بشنواند، در صورتی که ترس فتنه نباشد؛ اگرچه احوط در غیر مقام ضرورت، ترک آن است، خصوصاً اگر زن جوان باشد.»[2]

ب) نگاه به نامحرم

برخلاف گفتار با نامحرم که جایز و در صورت مفسده حرام شمرده شده است، نظر به نامحرم * ابتدایی حرام می‌باشد؛ چراکه اگر نگاه را رها کنیم تا به هرچه نفس فرمان دهد، نگاه کند، زیان‌های متعددی متوجه انسان خواهد شد و تفاوت «نگاه» و «گناه» در جابه‌جایی یک حرف است.

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله)می‌فرماید: «إیاکم و فُضولَ النَّظَرِ؛ فإنَّهُ یبذُرُ الهوی و یوَلِّدُ الغَفلَةَ؛[3]از نگاه‌های زیادی بپرهیزید؛ زیرا تخم هوس را می‌پراکند و غفلت می‌زاید.»

ج) لمس نامحرم

می‌توان گفت: ارتباطات نامشروع با نامحرم از گفتار شروع می‌شود. اگر پا را کمی فراتر بگذاریم، به نگاه به نامحرم می‌رسیم که اشکال آن را بیان کردیم. بنابراین، تکلیف لمس نامحرم مشخص می‌گردد؛ چون لمس، مافوق نگاه می‌باشد و لمس بدن نامحرم مطلقاً حرام است؛ چه با قصد لذت و چه بدون آن.

دلیل بر حرمت لمس نامحرم، دلیل اولویت است؛ از روایات حرمت نگاه به نامحرم را به دلیل تهییج و فساد ثابت کردیم، پر واضح است که لمس بدن نامحرم در تهییج و ایجاد فساد و ارتکاب عمل حرام به مراتب از نگاه شدیدتر است، پس با دلیل اولویت، حرمت لمس ثابت می‌شود.

امام خمینی(ره)می‌فرماید: «هر کسی که نگاه کردن به او حرام است، مسّ او هم حرام می‌باشد، پس مس مرد بیگانه، زن بیگانه را و بر عکس، جایز نمی‌باشد؛ بلکه اگر هم بگوییم که نگاه کردن به صورت و دو کف دست از زن بیگانه جایز است، مسّ صورت و دو کف دست او را جایز نمی‌دانیم، پس مصافحه او برای مرد جایز نیست، البته از پشت لباس اشکالی ندارد؛ لیکن احتیاطاً نباید کف دست او را بفشارد.»[4]

2. مستثنیات لمس و نظر

از عدم لمس و نظر نامحرم، مواردی همچون: معالجه، شهادت، اهل ذمه، بچه غیر ممیز و... استثنا شده‌اند. بحرانی می‌نویسد:«یستثنی من عدم جواز النظر من الأجنبی و الأجنبیة مواضعٌ؛ منها مقام المعالجة... مقام معارضة کلّما هو أهم فی نظر الشارع مراعاته من مراعات حرمة النظر أو اللمس و مقام الشهادة تحملاً أو أداءً؛[5]استثناء شده از عدم جواز نگاه به مرد و زن نامحرم، چند مورد؛ یکی از آن‌ها هنگام معالجه... و دیگری هنگامی که معارضه بود بین اهم و مهم در نظر شارع بدین گونه که هر کدام از نگاه و لمس مراعات حرمتشان مهم‌تر بود، به همان عمل می‌شود و دیگری [از موارد استثنا] زمان شهادت دادن است.» در این میان، مسئله معالجه توسط نامحرم در فقه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد که در ذیل اشاره می‌شود.

____________________________________________________
پی‌نوشت‌ها:

[1]. سفینهٔ البحار، شیخ عباس قمی، نشر اسوه، قم، 1414ق، ج5، ص 278.

[2].تحریر الوسیلة، سید روح اللّه موسوی خمینی، مترجم: علی اسلامی، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1425ق، ج 3، ص 439.

* منظور از نظر، نگاه به غیر از کفین و صورت می‌باشد که طبق نظر مراجع، نگاه به کفین و صورت در صورتی که بدون مفسده باشد، اشکال نخواهد داشت.

[3]. بحار الأنوار، محمدباقرمجلسی، مؤسسه طبع و نشر، بیروت، چاپ اول،1410 ق، ج ۷۲ ، ص ۱۹۹، ح ۲۹.

[4].تحریر الوسیله، ص 433.

[5]. سند العروة الوثقی- کتاب النکاح، محمد بحرانی، مکتبة فدک، قم، چاپ اول، 1429ق، ج 1، ص 61.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 203.





تاریخ ارسال مطلب : يکشنبه ٨ مرداد ١٣٩٦ / شماره خبر : ٣٩٣١٥٥ / تعداد بازدید : 560/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج