دوشنبه ٢٠ آذر ١٣٩٦
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > معارف اسلامی > احکام 
ماهنامه مبلغان


احکام وقف 1

تعریف وقف و تقسیم وقف

امام صادق (علیه السلام) فرمودند: پس از مرگ، اجری به دنبال انسان نمی‌رود، مگر در سه خصلت (عمل): ‌1. صدقه‌ای (وقفی) که آن را در ایّام حیات خود، به جریان انداخته و پس از مرگش ادامه داشته باشد؛‌ 2. روش (سنّت) هدایتگری (فرهنگ و آدابی) که پایه‌گذاری نموده و بعد از او مورد عمل دیگران واقع شود؛‌ 3. فرزند صالحی که (به شایستگی تربیت کرده و ) برایش دعا نماید.»

سید جعفر ربّانی

مقدمه

«موقوفات»، منابعِ مالیِ امور مذهبی، رفاهی و خدماتی را در بسیاری از موارد تشکیل می‌دهند، بنابراین مناسب است پیرامون وقف بحثی کوتاه مطرح شود؛ ولی قبل از ورود در اصل مطلب، شایسته است به تعریف، تقسیم و نیز ثواب وقف - که در کتاب‌های فقهی مطرح‌شده است - اشاره‌ای کوتاه داشته باشیم:

تعریف وقف:«تحبیس العین و تسبیل المنفعة[1]؛ حبس کردن عین و رها گذاشتن منفعت آن است.»

تقسیم وقف:وقف دودسته است:

الف) وقف عام: آنچه عموم می‌توانند از آن استفاده کنند. مانند: مسجد، بیمارستان و پارک.

ب) وقف خاص: آنچه عده‌ای خاص می‌توانند از آن استفاده نمایند. مانند: وقف زمین بر شخص خاص و فرزندان او.

ثواب وقف: امام صادق (علیه السلام) فرمودند:«لَیْسَ یَتْبَعُ الرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِهِ مِنَ الْأَجْرِ إِلَّا ثَلَاثُ خِصَالٍ: صَدَقَةٌ أَجْرَاهَا فِی حَیَاتِهِ فَهِیَ تَجْرِی بَعْدَ مَوْتِهِ وَ سُنَّةُ هُدًی سنّ‌ها فَهِیَ یُعْمَلُ بِهَا بَعْدَ مَوْتِهِ أَوْ وَلَدٌ صَالِحٌ یَدْعُو لَهُ[2]؛ پس از مرگ، اجری به دنبال انسان نمی‌رود، مگر در سه خصلت (عمل): 1. صدقه‌ای (وقفی) که آن را در ایّام حیات خود، به جریان انداخته و پس از مرگش ادامه داشته باشد؛ 2. روش (سنّت) هدایتگری (فرهنگ و آدابی) که پایه‌گذاری نموده و بعد از او مورد عمل دیگران واقع شود؛ 3. فرزند صالحی که (به شایستگی تربیت کرده و ) برایش دعا نماید.»

پس‌ازاین مقدمه، احکام وقف را در ضمن نکاتی بیان می‌داریم:

1. اعتبار قصد قربت

در اینکه آیا وقف از امور تعبّدیه[3]است یا توصّلیه[4]؛ از سخن برخی فقها برمی‌آید که فرق است بین وقف «مسجد» و «غیر مسجد»؛ به این معنی که در مورد «وقف مساجد» قصد تقرب الی الله معتبر و لازم است؛ ولی در امور دیگر لازم نیست.

صاحب کتاب «عروة الوثقی» می‌نویسد: «الأحوط إجراء صیغة الوقف به‌قصد القربة فی صیرورته مسجداً، بأن یقول: وقفتُه قربة إلی الله[5]؛ احتیاط در هنگام اجرای صیغه وقف مسجد این است که قصد قربت کند به این‌که بگوید: وقف کردم این مکان را قربة‌ً‌ً الی الله.»

از مطلب فوق دو نتیجه به‌دست می‌آید:

1. اگر مکانی به‌عنوان مدرسه، پارک، بیمارستان، پُل، راه، نمازخانه[6]، زائرسرا، غسال‌خانه، قبرستان و امثال اینها وقف شود، به هر نیّت که باشد، صحیح است، اعم از اینکه وقف کننده برای خدا وقف کند یا برای شهرت و یا هر غرض دیگری.

2. وقف موارد مذکور از جانب شخص کافر نیز صحیح است.

ولی مرحوم امام خمینی(ره) به‌طور مطلق فرموده‌اند: «الأقوی عدم اعتبار قصد القربة حتی فی الوقف العام و إن کان الأحوط اعتباره مطلقاًً[7]؛ اقوی عدم شرطیّت قصد قرب هاست، حتی در وقف عام؛ گرچه احوط، اعتبار قصد تقرب در تمام موارد است.»

بر این اساس، ازآنجاکه مسئله اعتبار و عدم اعتبار قصد قربت در وقف، محل بحث بین فقهاست، یا باید احتیاط کرد و در وقف مسجد قصد تقرب الی الله کرد و یا اینکه هر یک از مقلِّدین به مرجع تقلید خویش مراجعه نموده، در این زمینه کسب تکلیف کنند.

مطالب مرتبط:


پي نوشت ها:

 

[1]. تحریر الوسیله، روح‌الله موسوی خمینی(ره)، مؤسسه مطبوعاتی دار العلم، قم، چاپ اول، ج2، ص 62

[2]. اصول کافی، محمد بن یعقوب کلینی (متوفای 329ق)، دار الکتب الاسلامیة، تهران، ج7، ص56.

[3].آنچه برای تحقّقش نیاز به‌قصد قربت است.

[4]. آنچه برای تحقّقش نیاز به‌قصد قربت نیست، گرچه بردن ثواب، نیازمند قصد قربت می‌باشد.

[5]. العروة الوثقی، سید محمدکاظم طباطبايى (متوفای 1337ق)‌، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم، 1419 ق، ج2، ص403.

[6]. نمازخانه غیر از مسجد است.

[7]. تحریر الوسیلة، (امام سید روح الله موسوی خمینی (ره)، ج2، ص64.

منبع: ماهنامه اطلاع‌ رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره 184




تاریخ ارسال مطلب : پنج شنبه ٢٨ خرداد ١٣٩٤ / شماره خبر : ٣٦٢٧٧٩ / تعداد بازدید : 515/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج