يکشنبه ٠٣ تير ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > تاریخ > تاریخ معصومین 
ماهنامه مبلغان


اداره کل فرق و ادیان؛

حضرت فاطمه(علیها السلام) در منابع اهل‏ سنّت

حضرت فاطمه(علیها السلام) شخصیتی است که بعد از وفات رسول اعظم(صلی الله علیه و آله) جبرئیل امین نزد او می‏آمد و او را دلداری داده، از حال و جایگاه پدرش به او گزارش می‏داد. او کسی است که پیامبر(صلی الله علیه و آله) در وصفش فرمود: «فَاِنَّهَا سَیِّدَةُ نِسَاءِ العَالَمِینَ مِنَ الأَوَّلِینَ وَ الآخَرِینَ.»

حضرت فاطمه(علیها السلام) در منابع اهل‏ سنّت

اداره کل فرق و ادیان ـ احمد کوثری

مقدمه

اگرچه بنا بر نص قرآن کریم، حضرت مریم(علیها السلام) برگزیده زنان جهانیان معرفی شده[1] و نزد مسلمانان دارای مقامی بلند و مثال‌زدنی است؛ اما طبق روایات معصومین(علیهم السلام)، ایشان برگزیده‌ زنان عصر خویش بوده است، در حالی که علوّ مقام حضرت فاطمه(علیها السلام) تنها محدود به عصر حیات آن بزرگوار نیست و در تمامی اعصار جریان دارد.[2]آن بزرگوار کسی است که اگر نبود، افلاک نیز خلق نمی‏شد؛ چنانچه در حدیث قدسی چنین آمده است: «یَا أَحْمَدَ! لَوْلَاکَ لَمَا خَلَقْتُ الْأَفْلَاکِ وَ لَوْ لَا عَلِیٌّ لَمَا خَلَقْتُکَ وَ لَو لَا فَاطِمَةُ لَمَا خَلَقْتُکُمَا؛ ای محمد(صلی الله علیه و آله)! اگر تو نبودی، افلاک را نمی‌آفریدم و اگر علی(علیه السلام) نبود، تو را نمی‌آفریدم و اگر فاطمه(علیها السلام) نبود، شما دو تن را نمی‌آفریدم.»[3]

بانویی است که افتخار خاندان وحی بوده، چون خورشیدی بر تارک اسلام عزیز می‏درخشد و فضائل او هم طراز فضائل بی‌نهایت پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) و خاندان عصمت و طهارت(علیهم السلام) بوده است.[4]به طوری که عایشه، در موردش می‏گوید: «کسی را ندیدم که شباهت، زیّ، وقار و سیرۀ او در نشست و برخاست به رسول اکرم(صلی الله علیه و آله) بیش از فاطمه(علیها السلام) باشد.»[5]  و گفته است: «کسی را ندیدم که کلامش چون فاطمه، شبیه کلام رسول خدا(صلی الله علیه و آله) باشد.»[6]  و: «هرگز جز پیامبر(صلی الله علیه و آله)، احدی را برتر از فاطمه(علیها السلام) ندیدم.»[7]

حضرت فاطمه(علیها السلام) شخصیتی است که بعد از وفات رسول اعظم(صلی الله علیه و آله) جبرئیل امین نزد او می‏آمد و او را دلداری داده، از حال و جایگاه پدرش به او گزارش می‏داد.[8]

او کسی است که پیامبر(صلی الله علیه و آله) در وصفش فرمود: «فَاِنَّهَا سَیِّدَةُ نِسَاءِ العَالَمِینَ مِنَ الأَوَّلِینَ وَ الآخَرِینَ[9]به او از آن حیث «سیدةنساء العالمین» گفته شده که بر اساس آیات و روایات، در تمامی فضائل و کمالات، از تمام زنان عالم برتر و بلکه الگو و سرآمد مردان و زنان جهانیان است. با سیری اجمالی در منابع معتبر اهل‌سنّت، روایات فراوانی در فضیلت دخت پیامبر(صلی الله علیه و آله) می‏یابیم که در مقاله حاضر تنها به جرعه‏ای از فضائل بی‏نهایت این دریای بی‏کران، آن هم طبق منابع اهل‌سنّت، اشاره می‏کنیم.

1. حوریۀ انسانی

از ابن عباس نقل شده است: «کان النبی(صلی الله علیه و آله) یکثر القبل لفاطمة(علیها السلام) فقالت له عائشه: انک تکثر تقبیل فاطمة، فقال: ان جبرئیل لیلة أسری بی ادخلنی الجنة فاطعمنی من جمیع ثمارها فصار ماء فی صلبی فحملت خدیجة بفاطمة، فاذا اشتقت لتلک الثمار قبلت فاطمة فاصبت من رائحها جمیع تلک الثمار التی اکلتها؛[10] رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فاطمه را زیاد می‏بوسید. عایشه به آن حضرت گفت: شما فاطمه را زیاد می‏بوسید! حضرت فرمود: همانا جبرئیل در شب معراج مرا وارد بهشت ساخت و از تمام میوه‏هایش اطعام نمود و آن طعام، نطفه‏ای در صلبم شد و خدیجه، فاطمه را باردار گشت. آنگاه که مشتاق به آن میوه‏ها می‏شوم، فاطمه را می‏بوسم و از او، رائحه تمام آن میوه‏ها را استشمام می‏کنم.»

خطیب بغدادی در «تاریخ بغداد» از عایشه نقل می‏کند که گفت: «قلت: یا رسول الله! ما لک اذا جاءت فاطمة قبلتها... قال(صلی الله علیه و آله): نعم یا عائشة! انی لما اسری بی الی السماء ادخلنی جبریل الجنة فناولنی منها تفاحة فأکلتها فصارت نطفة فی صلبی، فلما نزلت واقعتُ خدیجة، ففاطمة من تلک النطفة و هی حوراء انسیة، کلما اشتقت الی الجنة قبلتها؛[11] به رسول خدا(صلی الله علیه و آله) عرض کردم: یا رسول الله! شما را چه می‏شود که هرگاه فاطمه می‏آید، بر او بوسه می‏زنید؟... فرمود: آری! جبرئیل در شبی که به آسمان برده شدم، مرا وارد بهشت کرد، پس سیبی از آن به من داد. آن را خوردم و نطفه‏ای در صلبم گشت. آنگاه که به زمین بازگشتم، با خدیجه هم‏بستر شدم و فاطمه از همان نطفه پدید آمد. او حوریه‏ای در میان انسانهاست. هرگاه مشتاق بهشت می‏شوم، او را می‏بوسم.»

خطیب بغدادی از ابن عباس نیز نقل می‏کند که: «قال(صلی الله علیه و آله): ابنتی فاطمة حوراء آدمیة لم تحض و لم تطمث، و انما سمّاها فاطمة لأن الله فطمها و محبّیها عن النار؛[12] دخترم فاطمه حوریه‏ای از آدمیان است. مبرّای از حیض و نفاس. او را فاطمه نامید؛ چراکه خداوند او و دوستانش را از آتش جدا نموده است.»

2. تطبیق برخی آیات قرآن بر فاطمه

برخی از مفسرین اهل‌سنّت در کتب تفسیری خود، از جمله «سیوطی» در درّالمنثور، ذیل آیه 36 سوره نور چنین آورده‏اند: »قرأ رسول الله(صلی الله علیه و آله) هذه الآیة:]في‏ بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ[فقام إلیه رجل فقال: أیُّ بیوت هذه یا رسول الله؟ قال: بیوت الأنبیاء، فقام إلیه أبوبکر، فقال: یا رسول الله! أهذا البیت منها؟ (مشیراً إلى بیت علی و فاطمة(علیهما السلام)) قال: نعم، من أفاضلها؛[13]رسول خدا(صلی الله علیه و آله) این آیه را خواند:"در خانه‌هایی که خدا اجازه داده است که بالا روند و ذکر او در آنها به بزرگی یاد شود."پس کسی بلند شد و سؤال کرد: کدام بیوت هستند اینها یا رسول الله؟ فرمود: بیوت انبیا. پس ابوبکر بلند شد و گفت: یا رسول الله! این خانه -اشاره به خانه حضرت علی و فاطمه کرد - هم ضمن آنان است؟ پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمود: بله، و از بهترینهای آن بیوت است.»

شبلیخی در «اسعاف الراغبین فی سیرةالمصطفی و فضائل اهل بیته الطاهرین» چنین آورده است: «قال رسول الله(صلی الله علیه و آله): أُنْزِلَتْ آیَةُ التطْهِیرِ فِیْ خَمْسَةٍ: فِیَّ، وَ فِیْ عَلیٍّ وَ حَسَنٍ وَ حُسَیْنٍ وَ فاطِمَة؛[14]آیه تطهیر در شأن پنج نفر نازل شده است: من، علی، حسن، حسین و فاطمه.»

در صحیح مسلم، روایتی از «سعد بن ابی وقاص» در مورد شأن نزول آیه مباهله (61 آل عمران) در حق حضرت فاطمه(علیها السلام)و اهلش آورده است که: «وَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ: ]فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ...[دَعَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ عَلِيًّا وَ فَاطِمَةَ وَ حَسَنًا وَ حُسَيْنًا فَقَالَ: اللهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِي؛[15] وقتی این آیه نازل شد، پیامبر(صلی الله علیه و آله) علی و فاطمه و حسن و حسین(علیهم السلام) را فراخواند و فرمود: خداوندا! اینان اهل من هستند.»

«حاکم نیشابوری» پس از نقل این روایت، می‏نویسد: «هذا حدیث صحیح علی شرط الشیخین و لم یخرجاه؛[16]این حدیث صحیح است به شرط آنکه بخاری و مسلم آن را پذیرفته باشند؛ ولی آن دو این روایت را نقل نکرده‏اند.»

همچنین، بسیاری از آیات قرآن، مثل آیه اعطا و ایثار، سوره کوثر و... در حق حضرت زهرا(علیها السلام) نازل شده است که برای مطالعه بیش‏تر می‏توانید به مقاله «شخصیت حضرت زهرا(علیها السلام) در قرآن از منظر تفاسیر اهل‌سنّت»[17] مراجعه کنید.

3. ازدواج فاطمه(علیها السلام) به دستور خدا

طبری از پیامبر(صلی الله علیه و آله) آورده است که فرمود: «یا عَلِی! هذا جَبْریلُ یُخْبِرْنِی أَنَّ اللّهَ زَوَّجَک فاطِمَة؛[18]یا علی! جبرئیل الآن برایم خبر آورد که خدا فاطمه را به ازدواج تو درآورد.»

ابن حجر عسقلانی از رسول الله(صلی الله علیه و آله) در کتاب خود آورده است که ایشان در مورد ازدواج فاطمه با امیرالمؤمنین علی(علیهما السلام) فرمود: «یا عَلِیّ! إِنَّ اللّهَ أَمَرَنِی أَنْ أُزَوِّجَکَ فاطِمَة؛[19] یا علی! خدا به من دستور داد تا تو را به ازدواج فاطمه در آورم.»

همچنین «ابن حجر» در جای دیگری از کتابش به نقل از رسول الله(صلی الله علیه و آله) آورده است: «إِنّ اللّهَ زَوَّجَ عَلیّاً مِنْ فاطِمَة؛ خدا علی و فاطمه را به ازدواج در آورد.»

4. فاطمه(علیها السلام)؛ جان پیامبر(صلی الله علیه و آله)

در موارد زیادی از روایات کتب اهل‌سنّت، علاقه و محبّت شدید پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله) به حضرت فاطمه(علیها السلام) نقل شده است؛ این روایات را به سه دسته می‌توان تقسیم کرد:

الف ) مهر شدید پیامبر(صلی الله علیه و آله) به فاطمه(علیها السلام):

ـ ابی داود در سنن خود از ثوبان (غلام رسول خدا(صلی الله علیه و آله)) نقل کرده است که: «کان رسول الله(صلی الله علیه و آله) اذا سافر کان آخر عهده بإنسان من اهله فاطمة، و اول من یدخل علیه اذا قدم فاطمة... الحدیث؛[20]فاطمه آخرین کسی بود که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) هنگام عزم سفر با او وداع می‏کرد و اولین کسی بود که هنگام بازگشت حضرت، بر او وارد می‏شد.»

ـ ترمذی در سنن خود به نقل از عایشه آورده است که : «ما رأیت احداً اشبه سمتاً ودلا و هدیاً برسول الله(صلی الله علیه و آله) فی قیامها و قعودها من فاطمة بنت رسول الله. قالت: و کانت اذا دخلت علی النبی(صلی الله علیه و آله) قام الیها فقبّلها و اجلسها فی مجلسه؛[21] کسی را ندیدم که به صورت و دلیل و هدایت در نشست و برخاست از فاطمه به رسول خدا(صلی الله علیه و آله) شبیه‏تر باشد. و گفت: وی هرگاه بر پیامبر(صلی الله علیه و آله) وارد می‏شد، حضرت برای او بر می‏خاست و او را می‏بوسید و در جای خود می‏نشاند.»

ـ همچنین ترمذی به نقل از «ابن بریده» و او به نقل از پدرش آورده است که: «کان احب النساء الی رسول الله(صلی الله علیه و آله) فاطمة(علیها السلام) و من الرجال علی(علیه السلام)؛[22]محبوب‏ترین افراد از زنان نزد رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فاطمه(علیها السلام) و از مردان علی(علیه السلام) بود.»

ب) خشم فاطمه(علیها السلام) خشم پیامبر(صلی الله علیه و آله)

ـ بخاری به نقل از «مسور بن مخرمه» می‏نویسد: «قال رسول الله(صلی الله علیه و آله): فاطمة بضعة منّی فمن اغضبها اغضبنی؛[23] فاطمه پارۀ تن من است. هر که او را به خشم آورد، مرا به خشم آورده است.»

ـ مناوی در کتاب «فیض القدیر» با ذکر حدیث فوق، می‏نویسد: «استدل به السهیلی علی ان من سبّها فکفر لانّه یغضبه و انها افضل من الشیخین؛[24] سهیلی با تمسّک به همین روایت گفته است: کسی که به فاطمه دشنام دهد، کافر است؛ چون این کار، پیامبر(صلی الله علیه و آله) را به خشم می‏آورد و نیز فاطمه از شیخین (ابوبکر و عمر) برتر است.»

ـ مسلم باز از «مسور بن مخرمه» نقل می‏کند که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: «فانما ابنتی ـ یعنی فاطمة ـ بضعة منی یریبنی ما رابها و یؤذینی ما آذاها؛[25] همانا دخترم فاطمه پاره تن من است؛ آنچه او را ناراحت کند، مرا ناراحت می‏کند و هرچه او را آزار دهد، مرا آزار می‏دهد.»

ـ متقی هندی به نقل از «طبرانی» از «مسور بن مخرمه» روایت می‏کند که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: «انما فاطمة شجنة منی یبسطنی ما یبسطها و یقبضنی ما یقبضها؛[26] همانا فاطمه شاخه‏ای از وجود من است؛ مرا شاد می‏کند آنچه او را شاد کند، و مرا غمگین می‏کند آنچه او را غمناک کند.»

حاکم نیشابوری در «مستدرک الصحیحین» می‏نویسد: «هذا حدیث صحیح الاسناد؛[27] سند این حدیث، صحیح است.»

ـ ابن قتیبةدینوری در «الامامة و السیاسة» می‏نویسد: «فقالت ـ یعنی فاطمة(علیها السلام) ـ لأبی بکر و عمر: أرأیتکما ان حدثتکما حدیثاً عن رسول الله(صلی الله علیه و آله) تعرفان و تفعلان به؟ قالا: نعم، فقالت: نشدتکما الله الم تسمعا رسول الله(صلی الله علیه و آله) یقول: رضا فاطمة من رضای، و سخط فاطمة من سخطی، فمن احبّ فاطمة ابنتی فقد احبّنی و من ارضی فاطمة فقد ارضانی و من اسخط فاطمة فقد اسخطنی؟ قالا: نعم سمعناها من رسول الله(صلی الله علیه و آله)؛[28] پس فاطمه به ابی بکر و عمر گفت: اگر حدیثی از رسول خدا(صلی الله علیه و آله) برایتان بگویم، آن را به یاد می‏آورید و به آن عمل می‏کنید؟ گفتند: آری. گفت: شما را به خدا سوگند می‏دهم، آیا نشنیدید که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: رضای فاطمه از رضای من و خشم او خشم من است، پس هر که فاطمه دخترم را دوست بدارد، مرا دوست داشته است و هر که فاطمه را خشنود سازد، مرا خشنود ساخته و هر که او را خشمگین کند، مرا خشمگین نموده است؟ گفتند: آری، از رسول خدا شنیدیم.»

ج) خشم فاطمه(علیها السلام) خشم خدا

ـ حاکم در مستدرک به نقل از امام علی(علیه السلام) آورده است: اینکه رسول خدا(صلی الله علیه و آله) به فاطمه فرمود: «انّ الله یغضب لغضبک و یرضی لرضاک؛[29] ... هذا حدیث صحیح الاسناد؛ خداوند با غضب تو غضب می‏کند و با رضای تو خشنود می‏شود، حدیثی صحیح السند است.»

ـ متقی هندی در «کنز العمال» از دیلمی، از امام علی(علیه السلام) آورده است: «یا فاطمة انّ الله یغضب لغضبک و یرضی لرضاک؛[30] خداوند عزوجل با خشم تو ای فاطمه خشمگین می‏شود و با خشنودی تو ای فاطمه خشنود می‏گردد.»

ـ ذهبی در «میزان الاعتدال» به نقل از طبرانی، با سندی که به صحت آن اعتراف می‏کند، از حضرت علی(علیه السلام)  نقل می‏کند که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) به فاطمه(علیها السلام) فرمود: «انّ الرّب یغضب لغضبک و یرضی لرضاک؛[31] همانا پروردگار با غضب تو غضب می‏کند و با رضای تو خشنود می‏شود.»

5. فاطمه(علیها السلام) سرور زنان عالمیان

- بخاری در صحیح خود از پیامبر(صلی الله علیه و آله) آورده است: «فاطمة سیدة نساء اهل الجنة؛[32] فاطمه برترین بانوی اهل بهشت است.»

ـ نسائی در «خصائص» خود به نقل از ابوهریره می‏نویسد: «أبطا علینا رسول الله(صلی الله علیه و آله) یوماً صبور النهار، فلما کان العشی قال له قائلنا: یا رسول الله! قد شقّ علینا لم نرک الیوم، قال: ان ملکاً من السماء لم یکن زارنی فاستأذن الله فی زیارتی فاخبرنی و بشّرنی ان فاطمة بنتی سیدة نساء امتی و ان حسناً و حسیناً سیدا شباب اهل الجنة؛[33] در یک روز بلند و طولانی رسول اکرم(صلی الله علیه و آله) تأخیر کرد. غروب بود که کسی عرض کرد: ای رسول خدا! امروز که شما را ندیدیم، بر ما چه سخت گذشت! حضرت فرمود: فرشته‏ای که تاکنون زیارتم نکرده بود، از خدا خواست تا ملاقاتم کند. (آمد و) به من مژده داد که فاطمه(علیها السلام) دخترم، بانوی زنان امت من است و حسن و حسین سروران جوانان اهل بهشت‏اند.»

ـ ترمذی از حذیفه نقل می‏کند که: «... قال(صلی الله علیه و آله): ان هذا ملک لم ینزل الارض قط قبل هذه الیلة استأذن ربه ان یسلِّم علیَّ و یبشّرنی بأَن فاطمة سیدة نساء اهل الجنة و ان الحسن و الحسین سیدا شباب اهل الجنة؛[34] پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمود: این فرشته‏ای است که تاکنون به زمین نیامده بود. از خداوند اجازه خواست تا بر من سلام کند و مژده‏ام دهد که فاطمه بانوی زنان اهل بهشت و حسن و حسین دو سرور و آقای جوانان اهل بهشت هستند.»

ـ خطیب بغدادی به نقل از ابن عباس آورده است: «قال رسول الله(صلی الله علیه و آله): لیلة عرج بی الی السماء رأیت علی باب الجنة مکتوباً: لا اله الا الله، محمد رسول الله، علیّ حب الله و الحسن و الحسین صفوة الله، فاطمة خیرة الله علی باغضهم لعنة الله؛[35] در شب معراج دیدم که بر در بهشت نوشته بود: نیست خدایی جز خدای یگانه، محمد(صلی الله علیه و آله) رسول خداست، علی(علیه السلام) محبوب خداست، حسن و حسین(علیهما السلام) برگزیده خدا هستند، فاطمه(علیها السلام) اختیار شده از جانب خداست و بر غضب کنندۀ (دشمن) اینها لعنت خدا باد.»

ـ بخاری به نقل از عایشه نقل می‏کند رسول خدا(صلی الله علیه و آله) به فاطمه(علیها السلام) فرمود: «... اما ترضین ان تکونی سیدۀ نساء اهل الجنة او نساء العالمین؛[36] آیا خشنود نمی‏شوی به اینکه بانوی زنان بهشت یا بانوی زنان مؤمنه عالم باشی؟»

ـ جوینی شافعی در فرائد السمطین به نقل از پیامبر(صلی الله علیه و آله) آورده است که: «و اما ابنتی فاطمة فانها سیدة نساء العالمین من الاولین و الآخرین و هی بضعة منی و هی نور عینی و هی ثمرة فوادی و هی روحی التی بین جنبیّ و هی الحوراء الانسیة...؛[37]و اما دخترم فاطمه، پس همانا او سرور زنان جهانیان از گذشتگان تا آیندگان است و او پاره‏ای از من و نور چشم من و میوۀ دل من است. او روح من است که در میان دو پهلوی من جای دارد. او حوریه‏ای در قالب بشر است...»

ـ صاحب «ذخائر العقبی» به نقل از ابن عباس، از پیامبر(صلی الله علیه و آله) روایت کرده است که: «اربع نسوة سیدات سادات عالمهن: مریم بنت عمران و آسیة بنت مزاحم و خدیجة بنت خویلد و فاطمة بنت محمد و افضلهن عالماً فاطمة؛[38] برترین زنان اهل عالم چهار نفرند: مریم دختر عمران، آسیه دختر مزاحم، خدیجه دختر خویلد و فاطمه دختر محمد(علیهم السلام) و برترین ایشان در علم، فاطمه است.»

ـ حاکم نیشابوری در «مستدرک علی الصحیحین» آورده است: «عن ابی عباس قال: خط رسول الله(صلی الله علیه و آله) اربعة خطوط، ثم قال: أتدرون ما هذا؟ قالوا: الله و رسوله اعلم. قال: ان افضل نساء اهل الجنة خدیجة بنت خویلد، و فاطمة بنت محمد، و مریم بنت عمران، و آسیة بنت مزاحم... الحدیث، قال: هذا حدیث صحیح الاسناد؛[39] ابن عباس نقل می‏کند که پیامبر(صلی الله علیه و آله) چهار خط کشید، سپس فرمود: می‏دانید این خطوط چیستند؟ اصحاب گفتند: خدا و رسولش داناترند. فرمود: همانا برترین زنان اهل بهشت: خدیجه دختر خویلد، فاطمه دختر محمد، مریم دختر عمران، و آسیه دختر مزاحم(علیهم السلام) می‏باشند.... سپس حاکم اضافه می‏کند که سند این حدیث، صحیح می‏باشد.»

6. فاطمه(صلی الله علیه و آله) نخستین وارد شونده به بهشت

ـ متقی هندی به نقل از «ابوالحسن احمد بن میمون» و «رافعی» از «ابی یزید مدنی» روایت می‏کنند که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: «ان اول شخص یدخل الجنة فاطمة بنت محمد(صلی الله علیه و آله) و مثلها فی هذه الامة مثل مریم فی بنی اسرائیل؛[40] نخستین کسی که در قیامت داخل بهشت می‏شود، فاطمه(علیها السلام) است. مثل او در این امت، مانند مریم در بنی اسرائیل است.»

ـ ذهبی به نقل از «ابوصالح مؤذن»، با سندی که خود معترف به صحت آن است، از ابوهریره روایت می‏کند که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: «اول شخص یدخل الجنة فاطمة سلام الله علیها؛[41] اولین شخصی که وارد بهشت می‏شود، فاطمه(علیها السلام) است.»

ـ حاکم نیشابوری در «مستدرک علی الصحیحین» از ابوهریره نقل می‏کند که پیامبر(صلی الله علیه و آله) فرمود: «تبعث الانبیاء یوم القیامة علی الدواب لیوافوا بالمؤمنین من قومهم المحشر و یبعث صالح علی ناقته و ابعث علی البراق خطوها عند اقصی طرفها و تبعث فاطمة أمامی، قال: هذا حدیث صحیح علی شرط مسلم؛[42] انبیا(علیهم السلام) روز قیامت سوار بر مرکب مبعوث می‏شوند تا با مؤمنین قوم خود در محشر ملاقات کنند. حضرت صالح سوار بر ناقه‏اش مبعوث می‏شود و من نیز سوار بر براق مبعوث می‏شوم که با هر قدم تا نهایت دیدش را طی می‏کند و فاطمه پیشاپیش من خواهد بود.... حاکم می‏گوید: سند این حدیث طبق نظر مسلم صحیح است.»

ـ متقی در «کنز العمال» به نقل از ابوبکر در «الغلانیات»، از ابی ایوب روایت می‏کند که رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: «اذا کان یوم القیامة نادی مناد من بطنان العرش: یا اهل الجمع! نسکوا رؤوسکم و غضّوا ابصارکم، حتی تمرّ فاطمة بنت محمد(صلی الله علیه و آله) علی الصراط، فتمرّ مع سبعین الف جاریة من الحور العین کمرّ البرق؛[43] روز قیامت، منادی از عرش ندا می‌دهد: ای اهل محشر! سرها را پایین بیفکنید و چشمها را ببندید تا فاطمه دختر محمد(صلی الله علیه و آله) از صراط عبور کند، پس فاطمه در حالی که هفتاد هزار کنیز بهشتی همراه او هستند، به سرعت برق می‌گذرد.»

نتیجه

در توصیف جایگاه و بلندی مرتبۀ حضرت فاطمه زهرا(علیها السلام) روایات زیادی از فریقین نقل شده است و جای هیچ‌گونه شکی برای هیچ مسلمانی باقی نمی‏ماند که ایشان «سیدة نساء العالمین من الاولین الی الآخرین» هستند؛ برای مطالعه بیش‏تر می‏توان به کتب: «فضائل الخمسةمن الصحاح الستة» از سید مرتضی فیروزآبادی؛ «سیمای حضرت فاطمه(علیها السلام) در احادیث اهل‌سنّت» از دکتر علی شیروانی؛ «با نور فاطمه هدایت شدم» از عبدالمنعم سودانی؛ «جامی از زلال کوثر» از علامه محمدتقی مصباح یزدی مراجعه کرد.

در پایان به کلام پیامبر عظیم الشأن(صلی الله علیه و آله) اشاره می‏کنیم که فرمود: «اللَّهُمَّ الْعَنْ مَنْ ظَلَمَهَا وَ عَاقِبْ مَنْ غَصَبَهَا وَ ذَلِّلْ مَنْ أَذَلَّهَا وَ خَلِّدْ فِي نَارِكَ مَنْ ضَرَبَ جَنْبَهَا (جَنْبَیْهَا) حَتَّى أَلْقَتْ وَلَدَهَا؛[44] خداوندا! لعنت کن کسی را که به فاطمه ظلم کرده است و عذاب کن کسی را که حق او را غصب کرده و خوار کن کسی را که به او اهانت کرده و حرمتش را هتک کرده و در عذاب دوزخت جاودان کن کسی را که به پهلوی او زده و فرزندش را سقط کرده است.»

 

پی‌نوشت:

[1]. ]وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى‏ نِساءِ الْعالَمينَ[(آل عمران / 42)

[2]. پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) به حضرت فاطمه(علیها السلام) فرمود: «أَ مَا تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ؟؛ [ای دخترم!] آیا راضی نیستی که برگزیدۀ زنان جهانیان باشی؟» حضرت فاطمه(علیها السلام) در پاسخ فرمود: «فَأَيْنَ مَرْيَمُ بِنْتُ عِمْرَانَ؟؛ پس [حضرت] مریم دختر [حضرت] عمران چه جایگاهی خواهد داشت؟» پیامبر فرمود: «تِلْكِ سَيِّدَةُ نِسَاءِ عَالَمِهَا وَ أَنْتِ سَيِّدَة نِسَاءِ الْعَالَمِينَ؛ او سیدۀ زنان زمان خود بود و تو سیدۀ زنان دو جهان هستی.» بشارۀ المصطفی لشیعه المرتضی، طبری آملی، مکتبۀ الحیدریه، نجف، 1383ق، ص 69.

[3]. عوالم المعالم، علامه بحرانی، مؤسسه امام مهدی(علیه السلام)، قم، 1413ق، ج 11، ص 44.

[4]. ویراست قسمتی از پیام امام خمینی(ره)، صحیفه نور، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، تهران، ج 12، ص72؛ جامی از زلال کوثر، محمدتقی مصباح یزدی، مؤسسه امام خمینی(ره)، قم، 1380ش، ص12.

[5]. سنن ترمذی، دارالفکر، بیروت، بی‌تا، ج 2، ص 319؛ سنن ابی داود، دارالفکر، بیروت، 1424ق، ج 33، ص223.

[6]. ادب المفرد، بخاری، دارالکتب، بیروت، بی‌تا، ص 141.

[7]. الاصابه، ابن حجر عسقلانی، دارالفکر، بیروت، 1380ق، ج8، ص 158؛ فتح الباری، ابن حجر عسقلانی، مطبعه الخیریه، قاهره، 1319ق، ج 7، ص258.

[8]. اصول کافی، شیخ کلینی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1407ق، باب ولادت فاطمه زهرا(علیها السلام)، ح1.

[9]. فرائد السمطین، امام جوینی شافعی، طبع محمودی، بیروت، بی‌تا، ج 2، ص 34.

[10]. ذخائر العقبی، طبری، مکتبه القدسی، قاهره، 1356ق، القسم الاول فیما جاء فی القرابه علی وجه العموم، باب فضائل فاطمه(علیها السلام)، ص 36.

[11]. تاریخ بغداد، خطیب بغدادی، دارالکتب العلمیه، بیروت، بی‌تا، ج 5، ص 87؛ ذخائر العقبی، طبری، ص 36.

[12]. تاریخ بغداد، ج 12، ص 331؛ الصواعق المحرقه، ابن حجر هیتمی، مکتبه الهدی، نجف اشرف، 1387ق، و قال: اخرجه النسائی، ص 96.

[13]. الدرّ المنثور، عبدالرحمن سیوطی، المکتبه الاسلامیه، تهران، 1377ق، ج 6، ص 203؛ روح المعانی، آلوسی، دارالکتب العلمیه، بیروت، 1415ق، چاپ اول، تفسیر آیه النور، ج 18، ص 174؛ تفسیر الکشف و البیان، الثعلبی، داراحیاء التراث العربی، بیروت، 1380ق، ج 7، ص 107 و... همه در ذیل آیه 36 سوره نور.

[14]. إسعاف الراغبین، محمد الصبان، مطبعه العامره، مصر، 1303ق، ص 116؛ شبیه به این مضمون را مسلم نیشابوری در صحیح مسلم، دارالجیل، بیروت، بی‌تا، کتاب فضائل الصحابه، بَابُ فَضَائِلِ أَهْلِ بَيْتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، ح 2424 از عایشه روایت کرده است.

[15]. صحیح مسلم، مسلم نیشابوری، کتاب فضائل الصحابه، بَابُ مِنْ فَضَائِلِ عَلِيِّ بْنِ أَبِيطَالِبٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، ح 2404.

[16]. المستدرک علی الصحیحین، دارالکتب العربی، بیروت، بی‌تا، ج 3، ص 150.

[17]. مجله طلوع بهار، 1386ش، ش 21.

[18]. مناقب الإمام علی من الریاض النضره، محب الدین طبری، بوستان کتاب، قم، 1383ش، ص 141.

[19]. الصواعق المحرقه، ابن جوزی، باب 11، ص 142؛ ذخائر العقبى، صص 30 - 31؛ تذکره الخواص، مؤسسه آل البیت(علیهم السلام)، بیروت، 1401ق، ص 276؛ مناقب الإمام علی(علیه السلام) من الریاض النضره، ص 141.

[20]. سنن ابی داود، ج 26، باب: ما جاء فی الانتفاع بالعاج، ح4213؛ مسند، احمد بن حنبل، مکتبه التراث الاسلامی، قاهره، 1410ق، ح 5، ص 275؛ سنن الکبری، بیهقی، مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، قم، 1387ش، ج 1، ص26.

[21]. سنن ترمذی، باب فی فضل فاطمه(علیها السلام)، ص 1054، ح3881.

[22]. همان، ح 3877.

[23]. صحیح، بخاری، دارالفکر، بیروت، 1433ق، کتاب بدء الفلق، باب مناقب قرابه رسول الله(صلی الله علیه و آله) و منقبه فاطمه(علیها السلام)؛ کنز العمال، متقی هندی، مؤسسه الرسالۀ، بیروت، 1409ق، ج 6، ص 220؛ خصائص امیرالمؤمنین(علیها السلام)، نسائی، مکتبه العصریۀ، بیروت، 2012م، ص 35.

[24]. فیض القدیر، مناوی، دارالکتب العلمیه، بیروت، 1415ق، ج4، ص 421، حرف الفاء، ح5833.

[25]. صحیح مسلم، کتاب فضائل الصحابه، باب: فضائل فاطمه(علیها السلام)؛ صحیح بخاری، کتاب النکاح، باب ذب الرجل عن ابنته سنن ابی داود، جمله 12، باب: ما یکره ان یجمع بینهن من النساء؛ مسند احمد بن حنبل، ج 4، ص 328، ح 18447؛ سنن ترمذی، ج 2، ص 319.

[26]. کنز العمال، ج 6، ص 219، ح 34240.

[27]. مستدرک الصحیحین، ج 3، ص 154، کتاب معرفه الصحابه، ذکر مناقب فاطمه بنت رسول الله(صلی الله علیه و آله).

[28]. الامامه و السیاسه، ابن قتیبه دینوری، مطبعه النیل، قاهره، 1904م، ص 14، تحت عنوان: کیف کانت بیعه علی بن ابیطالب(علیه السلام).

[29]. المستدرک الصحیحین، کتاب معرفه الصحابه، ذکر مناقب فاطمه بنت رسول الله(صلی الله علیه و آله)، ج 3، ص 153؛ اسد الغابه، ابن ائیر، ج 5، ص 522؛ الاصابه، ج 8، ص 159، کتاب النساء؛ کنزل العمال، متقی هندی، ج 7، ص 111، فضائل اهل البیت(علیهم السلام)، ح3772.

[30]. کنز العمال، ج 6، ص 219، ح 34237.

[31]. میزان الاعتدال، ذهبی، دارالفکر، بیروت، بی‌تا، ج 2، ص72، حرف العین، ح4560؛ ذخائر العقبی، ص 39.

[32]. صحیح بخاری، ج 5، ص 25.

[33]. خصائص، النسائی، ص 34، الاخبار المأثور بان فاطمه بنت رسول الله سیده النساء من هذه الامه؛ کنز العمال، ج 6، ص221، الباب الخامس فی فضل اهل البیت، ح 37732.

[34]. سنن ترمذی، فی باب مناقب الحسن و الحسین(علیهما السلام)، باب 31؛ المستدرک علی الصحیحین، کتبا معرفه الصحابه ذکر مناقب فاطمه بنت رسول الله(صلی الله علیه و آله)؛ مسند احمد بن حنبل، حدیث حذیفه بن یمان، ح 22818؛ اسد الغابه فی معرفه الصحابه، ج 5، ص 574 و...

[35]. تاریخ بغداد، باب: محمد، ذکر من اسمه محمد و ابتداء اسم ابیه، حرف الالف، ج 1، ص 259.

[36]. مسند احمد بن حنبل، ج 6، ص 282، احادیث فاطمه بنت رسول الله(صلی الله علیه و آله)، ح 25874؛ الطبقات الکبری، ابن سعد، دارالکتب العلمیه، بیروت، 1410ق، ج 2، ص 40 و...

[37]. فرائد السمطین، جوینی شافعی، ص 35.

[38]. ذخائر العقبی، باب فی فضل اهل البیت، ذکر ما جاء فی سیادتها و افضلیتها، ص 44.

[39]. المستدرک علی الصحیحین، کتاب التفسیر، فی تفسیر سورۀ التحریم، ج 2، ص 497؛ اسد الغابه، ج 5، ص 437؛ ذخائر العقبی، ص 42 و...

[40]. کنز العمال، الباب الخامس فی فضل اهل بیت(علیهم السلام)، ح342334، ج 6، ص 219.

[41]. میزان الاعتدال، ذهبی، حرف العین، ج 2، ص 131.

[42]. مستدرک علی الصحیحین، کتاب معرفه الصحابه، باب ذکر مناقب فاطمه بنت رسول الله(صلی الله علیه و آله).

[43]. کنز العمال، الباب الخامس فی فضل اهل البیت، ح 34209؛ الصواعق المحرقه، الباب الحادی عشر فی فضائل اهل البیت النبی، ص 113.

[44]. فرائد السمطین، ص 35.

منبع: ماهنامه اطلاع رساني، پژوهشي، آموزشي مبلغان شماره 211.





تاریخ ارسال مطلب : يکشنبه ٢٩ بهمن ١٣٩٦ / شماره خبر : ٣٩٨٠٢٠ / تعداد بازدید : 424/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج