پنج شنبه ٠٢ آذر ١٣٩٦
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > فرهنگ و اندیشه > خانه و خانواده 
ماهنامه مبلغان


نقش والدین در دین‌داری فرزندان -۱

مفهوم دین‌داری

«دین‌داری» از ابعاد مهم شخصیت انسان است و در زندگی فردی و اجتماعی او دارای آثار گسترده‌ای می‏‌باشد. به همین دلیل، شناخت زمینه‌ها و عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و قوّت یا ضعف دین‌داری، از اهمیت به‌سزایی برخوردار است.

نقش والدین در دین‌داری فرزندان

علی ملکوتی نیا

مقدمه

«دین‌داری» از ابعاد مهم شخصیت انسان است و در زندگی فردی و اجتماعی او دارای آثار گسترده‌ای می‌‏باشد. به همین دلیل، شناخت زمینه‌ها و عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و قوّت یا ضعف دین‌داری، از اهمیت به سزایی برخوردار است. این زمینه‌ها و عوامل پیش از تولد فرد آغاز شده و تا پایان عمر ادامه می‌یابد. به این جهت، دانشمندان اسلامی و عموم روانشناسان معتقدند که: «پایبندی به دین، در دوران کودکی پایه‌ریزی می‌گردد.»؛[1] چون: «بیش‏ترین عادات و باورهای انسان در کودکی به وجود می‌آیند.»،[2] به‌گونه‌ای که «گِزِل» (از روانشناسان رشد) می‌گوید: «کودک در پنج‌سالگی، نسخه کوچک شخص جوانی است که بعداً خواهد شد.»[3]

آنچه مهم است اینکه بدانیم چه چیزی یا چه کسانی در میان زمینه‌ها و عوامل شکل‌گیری و تقویت دین‌داری فرزندان سهم گسترده‌ای را به خود اختصاص می‌دهند؟ پژوهش‌ها نشان می‌‌دهند که سهم عمده تأثیرات در شکل‌گیری دین‌داری در دوره کودکی از آنِ پدر و مادر است؛[4] زیرا روابط گرم و صمیمی والدین با کودکان موجب می‌شود تصویری حاکی از مهربانی و حمایتگری از وجود خداوند در ذهن آن‌ها شکل بگیرد.[5] این تصویر، زمینه ایمان و دین‌داری را در کودکان فراهم می‌سازد و در جوانی و بزرگ‌سالی به شکل انجام مناسک دینی و تقیّد به دستورات دینی ظهور می‌یابد.

اکنون سؤال این است که دین‌داری چیست؟ دین‌داران چه ویژگی‌هایی دارند؟ و والدین چگونه و از چه راه‏‌هایی می‌توانند در ایجاد دین‌داری و تقویت آن در فرزندان خود، آینده سالم و درخشانی را برای آن‌ها به ارمغان بیاورند؟ در این مجال، ضمن آشنایی با مفهوم دین‌داری و ذکر ویژگی‌های دین‌داران و ابعاد دین‌داری، در ادامه - به‌اختصار - به راهکارهای ایجاد دین‌داری و تقویت آن در فرزندان توسط والدین، می‌پردازیم.

مفهوم دین‌داری

در مفهوم دین و دین‌داری، از سوی اندیشمندان علوم مختلف، از جمله فیلسوفان، روانشناسان، جامعه‏‌شناسان و... برداشت‌ها و تعاریف گوناگونی ارائه شده است که هر یک بر مبنای تأثیرات دین در حوزه‏های مختلف زندگی به تعریف آن پرداخته‌اند که با صرف‌نظر از نقل تمام آن‌ها، در ساده‌ترین و کوتاه‌‏ترین جمله، واژه «دین‌داری» در زبان فارسی به معنای «پارسایی» و «خُداترسی» است؛[6] چون: «دین، مجموعه عقاید، آموزش‌ها و دستورالعمل‌هایی است که به پیامبران ارائه شده است و معتقدان به مقتضای آن رفتار می‌کنند.»[7] بنابراین، کسی که در اندیشه و عمل به دستورات دین پایبند باشد، به‌طور طبیعی از منظر دیگران به پارسایی و خدایی بودن شناخته می‌شود.

از دیدگاه جامعه‌شناختی نیز دین به‌عنوان نظامی از اعتقادات و اعمال که بدان وسیله گروهی از مردم با مسائل غایی زندگی دست و پنجه نرم می‌کنند، معرفی شده است.[8]

با این حساب، کسانی که به خدا و مسائل مهم حیات پس از مرگ ایمان دارند و در زندگی فردی و اجتماعی خود به دستورات او پایبند هستند، دین‌دار محسوب می‌شوند. البته این نکته را نباید از نظر دور داشت که: «دین‌داری، غیر از دین‌فهمی و مطالعه دینی است. دین‌فهمی؛ علم به دین و علم به علوم و معارف الهی است، درحالی‌که دین‌داری؛ دردِ دین داشتن و ایمان به آن معارف است. گرچه دین‌داری بدون دین‏فهمی نیز ممکن نیست؛ یعنی ایمان، بدون علم حاصل نمی‌شود.»[9]

افزون بر این، شخص «دین‌دار» با فرد «بادین» نیز متفاوت است؛ زیرا کسانی که معتقد به آفریننده‌ای برای جهان هستند، هرچند عقاید و مراسم دینیِ آنان توأم با انحرافات و خرافات باشد، «بادین» شمرده می‏شوند.[10]

بنابراین، منظور ما از دین‌داری به معنای دانایی و معرفت صحیح، همراه با داشتن اهتمام راستین به انجام دستورات دین اسلام است، به‌نحوی‌که نگرش، گرایش و کنش‌های فرد تحت تأثیر آن قرار گرفته و تمام صحنه‌های زندگی او را در بر بگیرد.

____________________________________________________
پی نوشت ها:

[1]. ر.ک: نظریه‌های شخصیت، شولتز، ترجمه: یحیی سیدمحمدی، نشر ویرایش، تهران، 1387ش.

[2]. آرای مربیان بزرگ مسلمان درباره تربیت کودک، محمد عطاران، نشر مدرسه، تهران، 1371ش، ص‏11.

[3]. روانشناسی رشد، علی‌اکبر شعاری‌نژاد، نشر اطلاعات، تهران، 1364ش، ص‏16.

[4]. ر.ک: مقاله «تأثیرات والدین بر دینداری فرزندان از منظر روانشناسی دین»، سید علی هادیان، سیدمحمد غروی‌راد و مسعود آذربایجانی، دوفصلنامه علمی- پژوهشی مطالعات اسلام و روانشناسی، شماره 13، پاییز و زمستان 1392ش.

[5]. همان.

[6]. فرهنگ واژگان مترادف و متضاد، سایت واژه‌یاب به نشانی:http://www.vajehyab.com.

[7]. فرهنگ بزرگ سخن، حسن انوری، نشر سخن، تهران، چاپ اول، زمستان 1381ش، ج‏4، ص‏3282.

[8].  Yinger, J. M. (1970). The scientific study of Religion. New York: Mac Millan

[9]. شریعت در آینه معرفت، عبدالله جوادی آملی، نشر اسراء، قم، چاپ دوم، تابستان 1378ش، ص‏149.

[10]. آموزش عقاید، محمدتقی مصباح یزدی، نشر بین‌الملل، قم، چاپ نهم، تابستان 1382ش، ص‏11.

منبع : ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 207.





تاریخ ارسال مطلب : سه شنبه ٩ آبان ١٣٩٦ / شماره خبر : ٣٩٤٨٧٥ / تعداد بازدید : 231/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج