چهارشنبه ٣٠ آبان ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > روش تبلیغ 
ماهنامه مبلغان


محمود مهدی‏پور

مبلغان و تعطیلات نوروزی

از آنجا که بسیاری از مردم در ایام تعطیل، وقت خود را صرف «خوردن» و «خوابیدن» و «بازی کردن» و تماشای تلویزیون می‌کنند، نوعی برداشت نادرست از تعطیلات در اذهان کودکان و برخی بزرگسالان نقش بسته که باید اصلاح شود...

مفهوم تعطیلات و اوقات فراغت،‌ این نیست که انسان از یادگیری، تدریس، خدمت رسانی، تولید،‌ عبادت و هر گونه فعالیت تجاری و اجتماعی،‌ ممنوع یا معاف باشد. و در اوقات تعطیل و فراغت،‌ همه وقت خود را به بطالت بگذراند و هیچ کار جدّی انجام ندهد. معنای درست اوقات فراغت و تعطیلات یک معنای نسبی است که نسبت به افراد و مشاغل، کاملاً متفاوت است. برخی کارها به دلیل تعهد اداری و ضرورت زندگی، اجباری تلقی می‌گردد و اوقات فراغت و تعطیل، در حقیقت پایان کارهای اداری و اجباری و آغاز فعالیتهای داوطلبانه و اختیاری است.

فراغت از هر کار و فعالیتی نه مقدور است و نه مطلوب. درواژة تعطیلات،‌ معنای فراغت از یک گونه کار و فعالیت و پرداختن به نوعی دیگر نهفته است.
از آنجا که بسیاری از مردم در ایام تعطیل، وقت خود را صرف «خوردن» و «خوابیدن» و «بازی کردن» و تماشای تلویزیون می‌کنند، نوعی برداشت نادرست از تعطیلات در اذهان کودکان و برخی بزرگسالان نقش بسته که باید اصلاح شود.
علامه طباطبائی قدس سره در تفسیر آیة شریفه «فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ * وَ إِلى رَبِّكَ فَارْغَبْ»(1)؛ چنین آورده است: وقتی از واجبات الهی فارغ شدی به عبادت و نیایش بپرداز و به رحمت و پاداش الهی چشم بدوز. و یا از واجبات که فارغ گشتی به مستحبات بپرداز و یا از نماز که فراغت یافتی به تعقیب و دعا مشغول باش. این آیه نشان می‌دهد که برای پیامبر صلی الله علیه وآله و پیروان شایستة او استراحت مطلق وجود ندارد، فقط نوع کارها متفاوت می‌شود.

مديريت تعطيلات نوروزي
یادش بخیر در دورة ابتدایی آغاز هر سال جدید موضوع انشاء‌ این بود: تعطیلات نوروز را چگونه گذراندید. سوژه خوبی بود که هرکس گزارشی از دید و بازدیدها و سفر و تفریح و شیرینیها و احیاناً تلخیهای تعطیلات نوروزی را برای دوستان سوغات می‌آورد. و خودش هم نویسندگی و گزارش نویسی را یاد می‌گرفت. امّا امروز در اسفندماه 87 و قبل از فرا رسیدن تعطیلات نوروزی، روی سخن با مبلّغان دین و پاسداران فرهنگ اسلامی است که تعطیلات نوروز را چگونه بگذرانیم؟ و از این فرصت الهی و اجتماعی چگونه بهره‌برداری مثبت داشته باشیم؟
فرصتهای نوروزی هم مثل تمام ایام زندگی با سرعت و بدون اختیار ما سپری می‌شود.
و به قول شاعر:
بر لب جوی‌نشین و گذر عمر ببین.
مهم آن است که وظایف خویش را چه در روز کار و تعطیل و چه اوقات استراحت و تحصیل، به خوبی بشناسیم و برای بهره‌گیری از فرصتها و موقعیتها «برنامه‌ریزی» و «تصمیم‌گیری» و تلاش و همکاری مناسب داشته باشیم.
عمر انسان همانند رودخانة پر آب و برکتی است که بخش زیادی از آن به هدر می‌رود. گاهی زلال و شیرین و فراوان است و به آسانی می‌توان از آن سیراب شد و آب رسانی کرد و از آن بهره گرفت. گاهی گل آلود و شور و اندک است و به آسانی استفادة از آن مقدور نیست.
روحانیون و مبلّغان گرامی در صورتی در کار خویش و وظایف الهی و خدمات اجتماعی موفق می‌شوند که به مدیریت وقت خویش و مدیریت اوقات امت اسلامی بیاندیشند. هر چه برنامه‌ریزی و کار و تلاش بیش‌تر و سنجیده‌تر و با اخلاص و صفای افزون‌تر همراه باشد، میزان توفیق و دستیابی به اهداف و آرمانهای الهی بیش‌تر می‌شود.
وقتی انسان، کودکی اهل بازی و سرگرمی است، درست است به او بگوئیم تعطیلات نوروز را چگونه گذراندی؛ ولی وقتی یک عالم دینی و مسئول فرهنگ و اندیشه و اخلاق گروهی از امت اسلامی و محور هدایت شهر و بخش و روستایی تلقی می‌شود، باید از او پرسید، در تعطیلات نوروزی برای سلامت و هدایت و ارائه خدمات فرهنگی در حوزة کاری خویش چه کرده‌ای؟ مسئولان و مدیران و کارگزاران نظام اسلامی و عالمان و خدمت گزاران امت اسلامی نمی‌توانند فقط به استراحت و تفریح و سرگرمی و خوش گذرانی خود و خانواده خویش بیاندیشند. برای آنان تعطیلات،‌ زمینه‌ای برای تفکر بیش‌تر،‌ مشورت افزون‌تر،‌و بازنگری و محاسبة عملکرد خویش و زیر مجموعه خویش است.
روحانیون و مبلّغان گرامی در صورتی در کار خویش و وظایف الهی و خدمات اجتماعی موفق می‌شوند که به مدیریت وقت خویش و مدیریت اوقات امت اسلامی بیاندیشند.
در روزهای کاری و معمولی شاید انسان فرصت نگاه به گذشته و ارزیابی اهداف، روشها، و ابزارهای انجام کار را نداشته باشد؛ امّا تعطیلات فرصتی است تا اهداف و آرمانهای دور و نزدیک را مرور کنیم. به ارزیابی روشها و مسیرها و ابزارها و وظایف و موانع خدمت بیاندیشیم و «رفتار» خود را با «آرمانهای دینی»‌ مقایسه کنیم.
تعطیلات،‌ برای تفکر،‌ برای بررسی،‌ برای استراحت و حرکت با نشاط‌تر، و جدی‌تر، برای جبران کارهای عقب مانده، برای عبادت،‌ برای نظافت،‌ برای صله ارحام و برای تعاون و برای خودسازی و تقویت عواطف اجتماعی و خدمت رسانی، اقدامی مقبول و مطلوب است. در همة ادیان آسمانی،‌ در طول هفته روزی را برای تعطیل کارهای جاری هفتگی و پرداختن به اموری دیگری مثل فعالیتهای عبادی و بهداشتی و روابط اجتماعی در نظر گرفته‌اند. امت اسلامی علاوه بر روز جمعه که عید هفتگی جامعة اسلامی شناخته می‌شود. تعطیلاتی مثل عید فطر و قربان و غدیر دارد که آداب و احکام و وظایف عبادی و اجتماعی ویژه‌ای برای آن تعریف شده است.

وظایف مبلّغان
مبلغان گرامی همچون تمام انسانهای متعهد و مسئول، در تمام دوران زندگی دو وظیفه بزرگ بر دوش دارند: 1. خودسازی و جهاد اکبر 2. خدمات تبلیغی و جهاد فرهنگی. هیچکدام از این دو وظیفه تعطیل بردار نیست.
میدان جهاد و نوع جهاد و صحنه مبارزه و دفاع و خودسازی و گذراندن دوره‌های ویژة آموزشی و رزمی و مهارتی،‌ تغییر می‌کند و تحول و تکامل می‌یابد؛ ولی هیچ مجاهدی نمی‌تواند به بهانه تعطیل و تفریح، کار و مسئولیت و وظیفة جهاد و ستادی خویش را رها کند و سرگرم تفریح و تفرج گردد. و مسلمان در هیچ شرائطی نماز را که مهم‌ترین شیوة خودسازی است تعطیل نمی‌کند.
تعطیلات،‌ برای تفکر،‌ برای بررسی،‌ برای استراحت و حرکت با نشاط‌تر، و جدی‌تر، برای جبران کارهای عقب مانده، برای عبادت،‌ برای نظافت،‌ برای صله ارحام و برای تعاون و برای خودسازی و تقویت عواطف اجتماعی و خدمت رسانی، اقدامی مقبول و مطلوب است.
تعطیلات برای وظیفه شناسی عمیق‌تر، تحول گرایی مثبت، ‌به روز شدن روشها، شناخت بهتر نیازها،‌ معقول و مقبول است؛ امّا عالمان دین و مدیران امت اسلامی برای اغتنام فرصتها و انجام وظایف الهی خویش در شرائط گوناگون باید برنامه‌ریزی کنند و از جمله، بایدها و نبایدهای نوروزی را به خوبی بشناسند و به فرزندان اسلام ابلاغ کنند و زمینه اجرای آن را فراهم آورند.


بایدهای نوروزی
بایدهای اخلاقی، اجتماعی و دینی فراوانی وجود دارد که زمینه اجرای آن در تعطیلات نوروزی فراهم می‌شود. و با رعایت آن می‌توان تعطیلات نوروزی را در شمار روزهای پرکار فرهنگی و خدمت رسانی با نشاط قرار داد. فهرستی از این بایدها بدین شرح است:
1. رسیدگی به خویشاوندان و صله ارحام؛
2. زمینه سازی برای ازدواج جوانان؛
3. تعاون و همکاری در احسان و نیکوکاری؛
4. تلاش برای آشتی و مهرورزی؛
5. رفتن به سفرهای زیارتی و تجدید بیعت با اولیای الهی؛
6. حضور در مساجد و اجرای برنامه‌های معنوی در لحظه تحویل سال؛
7. رفتن به زیارت گلزار شهیدان و مزار یاران قدیمی؛
8. دیدار بزرگسالان و تکریم پدران و مادران؛
9. خواندن دعای تحویل سال و اوّل ماه؛
10. شکر و سپاس بر سلامت خود و دوستان و دیگر نعمتهای الهی؛
11. سر سلامتی دادن و اعلام همدلی با یاران عزادار و غمزده؛
12. خانه تکانی و نظم و نظافت محیط زندگی.
اقدامات فوق بخشی از سیمای ارزشی و مثبت عید نوروز است که در کنار هدیه دادن و هدیه گرفته و حضور در مهمانی عزیزان و دوستان، نشاط و شور و شوقی مضاعف به فضای عمومی کشور می‌بخشد.
این دید و بازدیدها زمینة همدلی و همفکری و مشاوره و تبادل فکر و فرهنگ را فراهم مي‌آورد.

نبایدهای نوروز
در کنار این ابعاد ارزشی و مثبت، اقدامات نامطلوب و زیانباری گاه به چشم می‌خورد که مبلغان گرامی باید نسبت به آن هشدار دهند و از نفوذ آداب و اخلاق غیراسلامی به زندگی سبز و با صفای مسلمانان پیشگیری کنند:
1. اسراف و تبذیر نسبت به نعمتهای الهی؛
2. تخریب و آلوده کردن محیط زیست؛
3. سرعتهای بی‌جا و بی احتیاطی و بی‌قانونی در رانندگی؛
4. اختلاط زن و مرد و محرم و نامحرم و عدم رعايت عفاف و حجاب اسلامی؛
5. نمایش ثروت و مدل ماشین و طلا و لباس و فخرفروشی؛
6. قماربازی و ترویج برد و باختهای رسمی و غیررسمی؛
7. تبلیغ فرهنگ و لباس و آداب و عادات غربی در برابر فرهنگ خودی و دینی؛
8. خرافه گرایی و چهارشنبه‌سوری و ترقه بازی؛
9. مسخره کردن مؤمنان و صالحان و غیبت و تهمت به مدیران خدمتگزار و مکتبی.
مبلغان گرامی، در برابر تبلیغ و ترویج سرگرمیهای بیهوده و زیان بخش و احیاناً گسترش گناهان و رفتار ناسالم اخلاقی، بر ابعاد مثبت نوروز و جنبه‌های اخلاقی و معنوی و عبادی و خدمات اجتماعی آن تأکید کنند و با برگزاری نماز جماعت و فضای معنوی و سخنان متقن و بسیار کوتاه و همفکری با نیروهای فرهیخته و دانشوران دلسوز هر منطقه، میدان را برای تبادل تجارب علمی، هنری، صنعتی، اجتماعی فراهم آورند و هر روز از یک مهمان فرهنگی در مساجد استفاده کنند و با توجیه لازم و هدایت دانش آموختگان هر منطقه، تعطیلات نوروزی را به نوروزايمان و اخلاق و خدمت رسانی تبدیل کنند.
مبلغان گرامی، در برابر تبلیغ و ترویج سرگرمیهای بیهوده و زیان بخش و احیاناً گسترش گناهان و رفتار ناسالم اخلاقی، بر ابعاد مثبت نوروز و جنبه‌های اخلاقی و معنوی و عبادی و خدمات اجتماعی آن تأکید کنند.
برگزاری اردوهای علمی برای دیدار با شخصیتهای منطقه و مراکز علمی و کارخانجات صنعتی یکی دیگر از فعالیتهای ارزشمند فرهنگی است که مبلغان با هماهنگی و یاری بسیج و افراد مذهبی می‌توانند، انجام دهند.
موضوع مهم آن است که کمک کنیم تا وقت خود و فرزندان اسلام به بهانه عید و نوروز، در قربانگاه وقت‌کشی و فساد و هرزگی و مردم آزاري تباه نشود. با ایجاد برنامه‌های جذاب و پرمحتوا فضای بهار را با فضای آگاهی و ایمان و خدمت‌رسانی زیباتر کنیم.


راستی! موضوع همین مقاله را می‌توان سوژة یک پژوهش و همایش قرار داد و از یاران مسجد و مدرسه و اصحاب حوزه و دانشگاه خواست، طرحهای علمی، اخلاقی، خدماتی خود را در قالب مقالاتی کوتاه و عمیق ارائه دهند و حاصل اندیشه و تجربه و پژوهش خویش را به دیگر علاقمندان عرضه کنند و بما بگویند، تعطیلات نوروزی را چگونه اداره کنیم.
دید و بازدیدهای مؤمنان در همة ایام از جمله در فرصت تعطیلات نوروزی، مصداق «لقاء الله» و «زیارت مؤمن» و «احیای امر اهل بیت علیهم السلام» است. فقط باید این دیدارها، رنگ عبادت و معرفت و خدمت داشته باشد و مایة زحمت و اذیّت و گناه نگردد؛ بلکه عامل تقویت برادری و اخوّت اسلامی باشد.
امام خمینی قدس سره در كتاب چهل حدیث، سخنی از امام صادق علیه السلام در زمینه دید و بازدید و مصافحه مؤمنین آورده است که ارزش عالی و معنوی این دیدارها را نشان می‌دهد:
«وَ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَيَلْقَى أَخَاهُ فَيُصَافِحُهُ فَلَا يَزَالُ اللَّهُ يَنْظُرُ إِلَيْهِمَا وَ الذُّنُوبُ تَتَحَاتُّ عَنْ وُجُوهِهِمَا كَمَا يَتَحَاتُّ الْوَرَقُ عَنِ الشَّجَر؛(1) و به‌راستی مؤمن وقتی با برادر خویش دیدار می‌کند و به او دست می‌دهد، مدام خدای متعال به آنان نظر رحمت دارد و همان‌گونه که از درختان برگ می‌ریزد، گناهان از صورتهای این دو دیدار کننده فرو می‌ریزد.»


پی نوشت :
(1) انشراح/7 و 8؛ المیزان، ج 20.
(2)چهل حدیث،‌ امام خمینی رحمه الله، ص539، حدیث سی و یکم.

منبع : ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره 131




تاریخ ارسال مطلب : شنبه ٢٩ اسفند ١٣٩٤ / شماره خبر : ٨٠٧٣٦ / تعداد بازدید : 3557/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج