جمعه ٠٦ اسفند ١٣٩٥
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلي > تحقیقات،مقالات > فرهنگ و اندیشه > خانه و خانواده 


محوریت امام در زندگی / بر مبنای حرکت «حبیب بن مظاهر» از کوفه به کربلا -2

امام، محور عالم تكوين و تشريع

با کمی تأمل در منابع غنی حدیثی شیعه و بازخوانی ادعیه‏‌ای که از آن بزرگان به دست ما رسیده است، این نتیجه حاصل می‏‌شود که اهل‏‌بیت(علیهم السلام) در هر برهه‏‌ای از زمان، واسطه فیض الهی بوده و حضور و وجود آنان در عالم، منبع نزول برکات الهی و واسطه روزی خوردن تمامی مخلوقات است.

محوریت امام در زندگی

حبیب بن مظاهر از شهر و دیار و از خانواده خویش دست کشید تا در کنار مولای خویش بماند و از جان او دفاع کند. محوریت امام در زندگی به همین معناست و این عمل حبیب نشان از توجه او به امام زمان خود دارد. در انیجا به همین مناسبت موضوع «محوریت امام در زندگی» را مطرح می‌کنیم و مباحثی پیرامون آن ارائه خواهیم کرد.

امام، محور عالم تكوين و تشريع

با کمی تأمل در منابع غنی حدیثی شیعه و بازخوانی ادعیه‏‌ای که از آن بزرگان به دست ما رسیده است، این نتیجه حاصل می‏‌شود که اهل‏‌بیت(علیهم السلام) در هر برهه‏‌ای از زمان، واسطه فیض الهی بوده و حضور و وجود آنان در عالم، منبع نزول برکات الهی و واسطه روزی خوردن تمامی مخلوقات است، همانگونه که در دعای «عدیله» می‏‌خوانیم: «بِیُمنِهِ رُزِقَ الوَرَی؛[1] به برکت او (امام) مخلوقات روزی می‏‌خورند.»

لفظ «وری» لفظی عام و دارای معنایی گسترده است که حاکی از تمام مخلوقات خداوند در عالم، اعم از جاندار و بی‏‌جان و مسلمان و غیر مسلمان است. توضیح اینکه، حتی انسان‌هایی که دین مبین اسلام را نپذیرفته و در صف دشمنان دین مستقر شده‌‏اند نیز در ذیل این لفظ قرار گرفته، همگان روزی‏‌خور برکات امام زمان خویش‌‏اند.

امیرمؤمنان علی(علیه السلام) فرمود: «إِنَّمَا أَنَا قُطْبُ الرَّحَى تَدُورُ عَلَيَّ وَ أَنَا بِمَكَانِي فَإِذَا فَارَقْتُهُ اسْتَحَارَ مَدَارُهَا وَ اضْطَرَبَ ثِفَالُهَا؛[2]من همچون محور سنگ آسياب هستم كه بايد در محل خود بمانم و تمام اين امور پيرامون من و به وسيله من گردش كند. اگر من از مركز خود دور شوم، مدار كارها به هم مى‏‌ريزد و همه امور دگرگون مى‏‌شود.»

زیباترین تشبیه در موضوع محوریت امام(علیه السلام)در زندگی، همین تشبیه به محور سنگ آسیاب است که هرچند به ظاهر سنگ گندم‌ها را آرد می‏‌کند؛ اما اگر محور میان آن سنگ از بین رفته و برداشته شود، حتی یک دانه گندم نیز آرد نخواهد شد.

حضرت در جای دیگر می‏‌فرماید: «إِنَّمَا مَثَلِي بَيْنَكُمْ مَثَلُ السِّرَاجِ فِي الظُّلْمَةِ يَسْتَضِي‏ءُ بِهِ مَنْ وَلَجَهَا؛[3]جایگاه من در میان شما به مثابه چراغی در تاریکی است که هر کس در آن تاریکی وارد شود، باید چراغ به دست گیرد.»

در توضیح این عبارت باید گفت: دنیا بدون اهل‏‌بیت(علیهم السلام) ظلمت‏کده‌‏ای است که هر کس بدون در دست داشتن چراغ در آن سیر کند، به چاه افتد و جز دور شدن از مسیر واقعی و افتادن در ورطه حیرانی، چیزی را به دنبال ندارد و مولای متقیان(علیه السلام)چه خوب فرمود که زندگی در این دنیا بدون ارتباط با اهل‌‏بیت(علیهم السلام) و تمسک به روشنایی آنان، حرکت در مسیر هلاکت و گمراهی است.

قطعاً بدین سبب است که رسول خدا(صلی الله علیه و آله)  اهل‌‏بیت(علیهم السلام) را چون کشتی نوح(علیه السلام)در دریای بی‏کران دنیا معرفی می‏کند که سوار شوندگان و متمسّکان به آن کشتی از غرق شدن در غرقاب‌های سخت و جانفرسای دنیا در امان‏‌اند و رها کنندگان آن کشتی هلاک شوندگان و غرق شدگان: «إِنَّمَا مَثَلُ أَهْلِ بَيْتِي كَمَثَلِ سَفِينَةِ نُوحٍ مَنْ رَكِبَهَا نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهَا غَرِقَ وَ مَنْ تَقَدَّمَهَا مَرَقَ وَ مَنْ لَزِمَهَا لَحِقَ.»[4]همچنین در «صلوات شعبانیه» که از امام سجاد(علیه السلام)رسیده است، می‏‌خوانیم: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الْفُلْكِ‏ الْجَارِيَةِ فِي اللُّجَجِ الْغَامِرَةِ يَأْمَنُ مَنْ رَكِبَهَا وَ يَغْرَقُ مَنْ تَرَكَهَا الْمُتَقَدِّمُ لَهُمْ مَارِقٌ وَ الْمُتَأَخِّرُ عَنْهُمْ زَاهِقٌ وَ اللَّازِمُ لَهُمْ لَاحِق.»[5]

در واقع امام چهارم(علیه السلام)پیامبر و اهل‌‏بیت(علیهم السلام) را به کشتی روان تشبیه می‏‌کند؛ چراکه امکان دارد کشتی در طوفان دچار حادثه شود؛ اما این کشتی تضمینی برای نجات سوار شوندگان خود دارد؛ همچون کشتی نوح(علیه السلام)که تنها افرادی نجات پیدا کردند که سوار بر آن کشتی شدند و افرادی که سوار نشدند، غرق گشتند، حتی پسر نوح.

خلاصه اینکه هر کس بخواهد اهل‌‏بیت(علیهم السلام) را کنار زده و خود را جلو بیندازد، و خود را از ایشان جلوتر بداند، مارق است؛ یعنی از دین خارج شده و کسی که بخواهد خود را کنار بکشد و راهی غیر از راه آنان انتخاب کند، هلاک می‏‌شود و کسی که ملازم با محمد و آل محمد(صلی الله علیه و آله)باشد، نجات پیدا می‏‌کند.

پس امام محور مهم زندگی است که وجودش علاوه بر اینکه عامل روزی خوردن تمامی مخلوقات است، و موجب نگهداری و آرامش عالم هستی، همانگونه که در دعای عدیله آمده است: «وَ بِوجُودِه ثَبَتَتِ الارضُ وَ السَّماء.»[6]

در عبارت فوق، امام را لنگر زمین و آسمان دانسته است و نبودنش را عامل از بین رفتن و تزلزل این عالم برشمرده، هر چند برای لحظه‌‏ای کوتاه باشد.

با نگاهی به جریان کربلا و بازخوانی و واکاوی صحنه‏‌های روز عاشورا، می‏‌توان به این واقعیت انکارناپذیر پی‏برد که چرا امام سجاد(علیه السلام) بعد از شنیدن خبر شهادت پدر بزرگوارشان بیهوش شد و به زمین افتاد؛ زیرا زمین و زمان در آن لحظه به لرزه در آمد و نزدیک بود مصداق «لَسَاخَتِ الاَرضُ بِاَهلِهَا» ظهور یابد. اینجا بود که حضرت زینب کبری(علیها السلام) با علم به این مسئله، برادرزاده خود را به هوش آورد و عالم نیز آرامش خود را باز یافت.

بنابراین، اراده خداوند بر اين تعلّق گرفته است كه جهان را با واسطه اداره كند. در قرآن نیز به اين واسطه بودن اشاره كرده است و مى‏‌فرمايد: [فَالْمُدَبِّراتِ اَمْراً]؛[7]لذا در «زيارت جامعه كبيره» از امام دهم(علیه السلام)آمده است: «وَ بِكُمْ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ بِكُمْ يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ اِلاّ بِإِذْنِهِ وَ بِكُمْ يُنَفِّسُ الْهَمَّ وَ يَكْشِفُ الضُّرَّ وَ عِنْدَكُمْ ما نَزَلَتْ بِهِ رُسُلُهُ وَ هَبِطَتْ بِهِ مَلائِكَتُهُ؛[8]  خداوند به واسطه شما باران را فرو مى‏‌آورد و با شما آسمان را از اينكه جز به اذنش بر زمين واقع شود، نگه‌مى‏‌دارد و به واسطه شما غم و اندوه و گرفتارى را برطرف مى‏‌كند و نزد شماست آنچه كه بر پيامبران نازل شده و فرشتگان خدا آن را آورده‌‏اند.»

بنابراين، امام مركز و محور جهان هستى، مبيّن، مفسّر و زبان گوياى پيامبر(صلی الله علیه و آله)در مورد شريعت است و بر عالم تكوين و تشريع ولايت دارد.

 


پی‌نوشت :

[1]. زاد المعاد، محمدباقر مجلسی، مؤسسه أعلمی، بیروت، 1423ق، ص423.

[2]. بحار الانوار، محمدباقر مجلسی، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، 1403ق، ج34، ص96.

[3]. نهج البلاغه، سید رضی، نشر هجرت، قم، 1414ق، خطبه 182.

[4]. خصال، شیخ صدوق، جامعه مدرسین، قم، 1362ش، ج‏2، ص‏573.

[5]. بحار الانوار، ج87، ص20.

[6]. زاد المعاد، ص423.

[7]. نازعات/ 5.

[8]. من لا یحضره الفقیه، شیخ صدوق، دفتر انتشارات اسلامی، قم، 1413ق، ج2، ص615.

منبع: ماهنامه اطلاع رساني، پژوهشي، آموزشي مبلغان شماره 195.





تاریخ ارسال مطلب : دوشنبه ١٩ مهر ١٣٩٥ / شماره خبر : ٣٨٤١٢٢ / تعداد بازدید : 518/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج