جمعه ١١ فروردين ١٣٩٦
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلي > تحقیقات،مقالات 


ولایت در قرآن کریم (1)؛ «آیه تبلیغ» -1

شأن نزول آیه تبلیغ

امروزه پرداختن به موضوع «ولایت» که خاستگاه شکست دشمنان اسلام است، دارای اهمیتی ویژه و همواره مورد نیاز جامعه تبلیغی است. از سوی دیگر، قرآن کریم به عنوان ثقل اکبر و یادگار رسول اعظم(صلی الله علیه و آله)، بهترین و برترین سند اثبات تعالیم اسلام و فرهنگ تشیّع قلمداد می‌شود.

ولایت در قرآن کریم (1)؛ «آیه تبلیغ»

سید لطیف آلبوغبیش

مقدمه

امروزه پرداختن به موضوع «ولایت» که خاستگاه شکست دشمنان اسلام است، دارای اهمیتی ویژه و همواره مورد نیاز جامعه تبلیغی است. از سوی دیگر، قرآن کریم به عنوان ثقل اکبر و یادگار رسول اعظم(صلی الله علیه و آله)، بهترین و برترین سند اثبات تعالیم اسلام و فرهنگ تشیّع قلمداد می‌شود، بنابراین موضوع «ولایت» را از دیدگاه قرآن کریم مورد بررسی قرار می‌دهیم و آیاتی را که در این زمینه نازل شده است، به همراه بخشی از تفاسیر آن ارائه می‌نماییم.

قرآن کریم می‌فرماید: ]يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرين‏[؛[1]«ای پیامبر! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، کامل ( به مردم) برسان و اگر چنین نکنی، رسالت او را انجام نداده‌ای و خداوند تو را از (کید) مردم نگاه می‌دارد و خداوند جمعیت کافران (لجوج) را هدایت نمی‌کند.»

این آیه شریفه به عنوان یکی از آیاتی است که «ولایت» را اثبات می‌کند. حال چند نکته پیرامون این آیه به همراه تفسیر آن ارائه می‌گردد:

الف) شأن نزول آیه

گرچه –متأسفانه –پیش‏داوریها و تعصّبهای مذهبی مانع از آن شده است که حقایق مربوط به این آیه بدون پرده‏پوشی در اختیار مسلمین قرار گیرد؛ ولی در کتابهای مختلف دانشمندان اهل سنّت - اعم از تفسیر، حدیث و تاریخ - روایات زیادی دیده می‌شود که با صراحت می‌گویند آیه فوق درباره حضرت علی(علیه السلام)نازل شده است؛ جمع زیادی از صحابه مانند: زید بن ارقم، ابوسعید خدری، عبدالله بن عباس، جابر بن عبدالله انصاری، ابوهریره، براء بن عازب، حذیفة بن یمان، عامر بن لیلی بن ضمره و ابن مسعود آیه فوق را درباره حضرت علی(علیه السلام)و داستان روز غدیر می‏دانند[2] و این امر نزد کثیری از صحابه و علمای اهل سنّت روشن و معلوم بوده، از جمله:

1. فخر رازی برای شأن نزول این آیه ده احتمال می‌آورد که به جهت تعصبات مذهبی در احتمال دهم می‌گوید: «العاشر: نزلت الآیة فی فضل علی بن ابی ‏طالب(علیه السلام)و لما نزلت هذه الآیة أخذ بیده و قال(صلی الله علیه و آله): «مَنْ‏ كُنْتُ‏ مَوْلَاهُ‏ فَهَذا عَلِيٌّ مَوْلَاهُ اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ» فلقیه عمر فقال: هنیئاً یا بن ابی‏طالب! اصبحت مولای و مولی کلّ مؤمن و مؤمنة و هو قول ابن عباس و البراء بن عازب و محمد بن علی؛[3]دهمین [احتمال] این است که آیه در وصف فضیلت [حضرت] علی بن ابی‏طالب(علیه السلام)نازل شده و وقتی این آیه نازل شد، پیامبر(صلی الله علیه و آله)دست علی(علیه السلام)را [بالا] گرفت و فرمود: هر کس من مولای او هستم، علی مولای اوست؛ خدایا! دوست بدار کسی که او را دوست دارد و دشمن بدار کسی که او را دشمن دارد، سپس عمر نزد او آمد و گفت: مبارک باد بر تو ای فرزند ابوطالب! صبح کردی در حالی که مولای من و مولای هر مؤمن و مؤمنه‏ای هستی. و این کلام را ابن عباس و براء بن عازب و محمد بن علی نیز گفتند.»

2. جلال الدین سیوطی تصریح می‌کند که این آیه در مورد حضرت علی(علیه السلام)نازل شده است. وی از ابن سعید خدری نقل می‌کند:«قال نزلت هذه الآیة: ]يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ[... یوم الغدیر خمّ فی علی بن ابی‏طالب(علیه السلام)؛[4]ابو سعید خدری گفت: آیه تبلیغ در روز غدیر خم در حق علی(علیه السلام)نازل شد.»

3. حاکم حسکانی، در کتاب خود روایت زیادی نقل می‌کند و تصریح دارد که این آیه در حق حضرت علی(علیه السلام)نازل شده است، از جمله:«عَنْ اَبِی ‏هُرَیرَةِ عَنْ النَّبِیِّ(صلی الله علیه و آله)قَالَ: لَمَّا اسرَی بِی إِلَی السَّمَاءِ سَمِعْتُ نِدَاءً مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ إِنَّ عَلِیَّاً رَایَةُ الْهُدَی وَ حَبِیبُ مَنْ یُؤْمِنُ بِی؛ بَلِّغْ یَا مُحَمَّدُ عَلِیَّاً. قَالَ فَلَمَّا نَزَلَ النَّبِیُّ(صلی الله علیه و آله)اَسَرَّ ذَلِکَ فَأَنْزَلَ اللهُ عَزَّ وَ جَلَّ: ]يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ[فِی عَلِیِّ بْنِ اَبِی‏طَالِبٍ ]وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ[؛[5]از ابوهریره از پیامبر(صلی الله علیه و آله)که فرمود: هنگامی که [در شب معراج] به آسمان رفتم، ندایی از پایین عرش شنیدم [که می‏گفت:] به درستی که "علی"پرچم هدایت و دوست کسانی است که به من ایمان آورده‏اند. ای محمد(صلی الله علیه و آله)برسان [این پیام را]، پس خداوند شریفۀ «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ...» را در حق علی بن ‏ابی‏طالب(علیه السلام)نازل کرد.»



پی‌نوشت :

[1]. مائده / 67.

[2]. تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و همکاران، دار الکتب الاسلامیه، تهران، چاپ 1374ش، ج 5، ص 5.

[3]. تفسیر کبیر، محمد بن عمر فخر رازی، دار الاحیاء التراث العربی، بیروت، 1420ق، ج 12، ص 401.

[4]. درّ المنثور فی تفسیر المأثور، جلال الدین عبدالرحمن بن ابی‏ بکر سیوطی، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، قم، 1404ق، ج 2، ص 298.

[5]. شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، عبیدالله بن احمد حسکانی، سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد اسلامی، تهران، 1411ق، ج 1، صص 250 - 249.

منبع: ماهنامه اطلاع رساني، پژوهشي، آموزشي مبلغان شماره 198.





تاریخ ارسال مطلب : دوشنبه ٢٠ دی ١٣٩٥ / شماره خبر : ٣٨٧٥٠٧ / تعداد بازدید : 102/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج