جمعه ٠٣ خرداد ١٣٩٨
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > معارف اسلامی > احکام 
ماهنامه مبلغان


روش محاسبه خمس (3) -1

خمس انواع بیمه

بیمه عبارت است از قراردادی که به موجب آن یک طرف (بیمه ‏گر) تعهد می‌کند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر (بیمه‏ گذار) در صورت وقوع یا بروز حادثه، خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی را بپردازد.

روش محاسبه خمس (3)

امیربهاء الدین علائی‌نژاد

مقدمه

آگاهی به احکام الهی و فروعات فقهی بخصوص خمس و شیوه محاسبه آن، برای روحانیون و مبلغان، از امور مهم و لازم است تا ضمن تسلط بر آن مردم را نیز به انجام این واجب الهی رهنمون سازند. در نوشتار پیشین (مبلّغان 221)، ضمن بیان ضرورت و اهمیت خمس و تبیین آثار فردی و اجتماعی آن، به روش محاسبه خمس اشاره شد و شش محور از مواردی را که بیش‏تر مورد ابتلای مکلفین بود، مورد بحث قرار دادیم: سرمایه، ارث، هدیه و جایزه، وجوهات شرعیه، شهریه طلاب علوم دینی، مهریه در ازدواج دایم و موقت؛ اکنون در این قسمت سه محور دیگر را بررسی می‏کنیم:

7. خمس انواع بیمه

بیمه عبارت است از قراردادی که به موجب آن یک طرف (بیمه ‏گر) تعهد می‌کند در ازای پرداخت وجه یا وجوهی از طرف دیگر (بیمه‏ گذار) در صورت وقوع یا بروز حادثه، خسارت وارده بر او را جبران نموده یا وجه معینی را بپردازد.

بیمه دارای اقسامی است، از قبیل: بیمه عمر،شخص ثالث، بدنه ماشین، انواع خسارتها و...

درباره خمس مبالغی که اشخاص از اداره بیمه تحت عنوان «حق بیمه» دریافت می‌کنند، بین فقها چند نظر وجود دارد:

1. آیات عظام: خویی، تبریزی، زنجانی، سیستانی، فاضل، مکارم، وحید، نوری و صافی: جزء درآمد سال وصول است و چنان‌چه تا سر سال خمسی صرف در مؤونه زندگی نشود، خمس دارد؛[1]

2. آیت الله خامنه‌ای(حفظه الله): پولی که شرکتهای بیمه به فرد بیمه شده پرداخت می‌کنند، خمس ندارد؛[2]

3. آیت الله بهجت(ره): در زاید بر مؤونه خمس دارد، حتی اگر در واقع مصداق هدیه هم باشد، علی الاحوط.[3]

مبالغ پرداخت شده به بيمه

س: آيا خمس به بيمه‌هاى عمر و پس‌انداز تعلق مى‌گيرد؟ در مورد بيمه آتش‌سوزى و حوادث چطور؟ چه کسى بايد اين خمس را بدهد؟ بيمه‌گذار، ذي‌نفع، بيمه‌شده یا بيمهگر؟

ج) بيمهگذار آنچه را طبق قرارداد بيمه به عنوان حق بيمه به تدريج يا يکجا به بيمه‌گر مى‌پردازد، اگر از درآمد همان سالِ پرداخت باشد، جزو مؤونه او محسوب است و خمس ندارد و آنچه را که از بيمهگر در پايان مدت يا در وقت حصول شرطى که پرداخت خسارت موکول به آن شده، دريافت مى‌نمايد، جزو درآمد کسب محسوب نيست و خمس ندارد؛ و اما بيمهگر که شغلِ او يک نوع تجارت است، آنچه را که از بيمهگذاران بابت حق بيمه دريافت مى‌دارد، جزو درآمد سالانه او محسوب است که در زاید بر مؤونه سالش خمس دارد و ضمناً خسارتهايى که در طول سال به بيمه‌گذارانطبق قرارداد بيمه مى‌پردازد نيز جزو مؤونه قرارداد بيمه است که از اصل مبالغ دريافتى از بيمهگذاران بابت حق بيمه کسر مى‌شود و باقى‌مانده در سر سال جزو سود براى او محسوب مى‌شود که بايد خمس آن را بپردازدو بيمهگذار در اين باره تکليفى ندارد.[4]

پول بيمه درمانى

س: شخصى از درآمد بين سال، هزينه تحصيل فرزندش در دانشگاه را مى‌پردازد و محل کار او طبق وعده قبلى ۸۰ درصد آن هزينه را به ايشان عودت مى‌دهد و يا فردى هزينه درمان خود را به بيمارستان پرداخت مى‌کند و شرکت بيمه ۸۰ درصد هزينه را طبق تعهّدى که دارد، به ايشان عودت مى‌دهد، حال اگر فرد مذکور پولى را که از محل کار يا بيمه دريافت نموده، مصرف نکرده باشد و سال خمسى او به پايان برسد، آيا اين پول خمس دارد؟

ج) آیت الله خامنه‏ای(حفظه الله): در فرض سؤال، خمس دارد.[5]

س: آیا فقط اصل وجه پرداخت شده به شرکت بیمه شامل خمس است یا اصل به اضافه سودی که شرکت بیمه در قبال وجه پرداختی مدنظر دارد نیز شامل خمس است؟ با توجه به اینکه قرارداد بیست ساله و یا بیش‏تر می‏باشد.

ج: آیت الله سیستانی(حفظه الله): هم اکنون حداقل دو نوع بیمه وجود دارد: نوع اول، بیمه‌های تملیکی است؛ یعنی فرد بیمه شده مبالغی از حقوق خود یا درآمد دیگری را به شرکت بیمه در قالب عقد بیمه تملیک می‌نماید و آن را از ملکیّت خویش خارج می‌کند، به شرط آنکه شرکت بیمه ملتزم به رعایت تعهّداتی گردد.

و نوع دوم، بيمه‌های سرمایه گذاری است که فرد بیمه شده مبالغی از حقوق خود یا درآمد دیگری را به شرکت بیمه به عنوان سرمایه گذاری می‌دهد و شرکت بیمه را وکیل می‏نماید تا سرمایه مذکور را مطابق عقود اسلامی مثل مضاربه، مشارکت و غیر آن در فعالیتهای اقتصادی مشروع به کار گیرد و شركت بيمه هم در قبال اين سرمايه گذاری، پرداخت سود و خدمات بيمه‌ای را متعهّد می‌شود.

حال با توجه به توضیح فوق الذکر؛ در رابطه با بیمه‌های نوع اول که فرد پول را به تملیک شرکت بیمه در می‌آورد، چنانچه این نوع بیمه شدن متناسب با شأن فرد باشد، مبالغ پرداختی از درآمد بین سال خمس ندارد. همچنین، وجوه دریافتی از چنین بیمه‌هایی نیز جزء درآمد سال وصول محسوب شده که در صورت باقی ماندن تا انتهای سال و عدم صرف در مؤونه، مشمول خمس خواهد شد.

و اما در رابطه با بيمه‏‌های نوع دوم كه فرد پول را به وجه تمليك به شركت بيمه نمی‌دهد؛ بلكه به عنوان سرمايه گذاری پرداخت می‌کند، مبالغ و اقساط پرداختی به شرکت بیمه از ملک فرد سرمایه گذار خارج نمی‌شود؛ بلکه ذخیره‌ای است که با آن تجارت یا فعالیت اقتصادی دیگر صورت می‌گیرد، لذا سرمایه گذاری مذکور و سود حاصله از آن در انتهای سال خمسی اجمالاً مشمول خمس خواهد بود که تفصیل احکام آن در «منهاج الصالحین» و «توضیح المسائل جامع» بیان شده است.[6]

س: خمس بیمه عمر و سرمایه گذاری که بیمه گر طی یک قرارداد متعهد می‏شود، مثلأ طی 10 یا 20 سال مبلغی را به حساب بیمه گذار واریز نماید و بعد ماهیانه سود دریافت نماید، چگونه حساب می‏شود؟

ج: آیت الله مکارم شیرازی(حفظه الله): چنانچه سود آن بر اساس کار اقتصادی سالم با آن سرمایه باشد، حلال است و خمس دارد؛ اما اصل سرمایه اگر قابل برداشت نیست، فعلاً خمس ندارد.[7]

___________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. جامع المسائل، ج 1، س 863؛ استفتاء کتبی، توضیح المسائل مراجع، ج 1، م1780.

[2]. اجوبه الاستفتائات، ص 12، س 875.

[3]. استفتائات، ج 1، ص 56، س 3567.

[4]. احکام خمس مطابق با فتاوای مقام معظم رهبری(حفظه الله)، ص104، س 189.

[5]. همان، ص 106، س 191.

[6]. مسائل خمس و زکات، ص 130، س 29؛ استفتائات، ج 1، ص 87، س 117؛ استفتاء خصوصی کتبی و شفاهی از دفتر معظم له.

[7]. پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 224.

 

 




تاریخ ارسال مطلب : سه شنبه ٢٣ بهمن ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٥٦٣٨ / تعداد بازدید : 253/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج