سه شنبه ٠٨ فروردين ١٣٩٦
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلي > تحقیقات،مقالات > معارف اسلامی > احکام 


حق ‏الناس در اسلام / با نگاهی به حادثۀ خرید زمین کربلا توسط امام حسین(علیه السلام) -2

جایگاه حق ‏الناس در اسلام

از جمله ارزش‌هایی که در شریعت اسلام بیش‏تر از «حق ‏الله» به آن توجه شده، «حق ‏الناس» و رعایت حقوق دیگران است. در این دین آسمانی، اداء حق ‏الناس نیز از اداء حق ‏الله مهم‏تر شمرده شده است. بر اساس روایات وارد شده، ممکن است خداوند کریم در روز قیامت از حق خود بگذرد؛ اما هیچ‏گاه از حق انسان‌های دیگر نخواهد گذشت.

جایگاه حق‏ الناس در اسلام
از جمله ارزش‌هایی که در شریعت اسلام بیش‏تر از «حق ‏الله» به آن توجه شده، «حق ‏الناس» و رعایت حقوق دیگران است. در این دین آسمانی، اداء حق ‏الناس نیز از اداء حق ‏الله مهم‏تر شمرده شده است. بر اساس روایات وارد شده، ممکن است خداوند کریم در روز قیامت از حق خود بگذرد؛ اما هیچ‏گاه از حق انسان‌های دیگر نخواهد گذشت.
علی(علیه السلام) در مقام مقایسه این دو حق می‌فرماید: «جَعَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ حُقُوقَ عِبَادِهِ مُقَدِّمَةً لِحُقُوقِهِ [عَلَى حُقُوقِهِ‏] فَمَنْ قَامَ بِحُقُوقِ عِبَادِ اللَّهِ كَانَ ذَلِكَ مُؤَدِّياً إِلَى الْقِيَامِ بِحُقُوقِ اللَّه؛‏[1] خداوند حقوق بندگانش را مقدم بر حقوق خود قرار داده و کسی که حقوق بندگانش را رعایت کند، حقوق الهی را نیز رعایت خواهد کرد.»
امام صادق(علیه السلام) نیز در باب اهمیت اداء حق مؤمن می‌فرماید: «مَا عُبِدَ اللَّهُ بِشَيْ‏ءٍ أَفْضَلَ مِنْ أَدَاءِ حَقِّ الْمُؤْمِن‏؛[2] خداوند با چيزى برتر از اداى حق مؤمن عبادت نشده است.»
امام حسن عسکری(علیه السلام) نیز در این باره می‌فرماید: «أَعْرَفُ النَّاسِ بِحُقُوقِ إِخْوَانِهِ، وَ أَشَدُّهُمْ قَضَاءً لَهَا، أَعْظَمُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ شَأْنا؛[3] آن کس که به حقوق برادران خود آشناتر و در ادای آن حقوق کوشاتر باشد، نزد خدا مقام بیش‏تری دارد.»
خداوند متعال نیز در آیاتی از قرآن کریم، مؤمنان را به احترام گذاشتن نسبت به حقوق دیگران دعوت نموده و از آنان خواسته تا نسبت به حقوق اقتصادی و اجتماعی همنوعانشان حساس باشند؛ آنجا که می‏‌فرماید: ]يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلاَّ أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُم[؛[4] «اى كسانى كه ايمان آورده‌‏ايد! اموال يكديگر را به باطل (و از طرق نامشروع) نخوريد، مگر اينكه تجارتى با رضايت شما انجام گيرد.»
بنابر آیه شریفه فوق، هرگونه سرقت اموال، تقلّب، غشّ در معامله، ربای در معامله، رشوه، خرید و فروش وسایلی که فایده منطقی و عقلایی ندارند و خرید و فروش وسایل گناه و فساد، در تحت این قانون کلی وحیانی قرار می‌گیرد. یعنی اگر کسی احکام شرعی معامله را رعایت نکند و معامله او با معیارهای شرع انجام نگرفته باشد، نمی‌تواند در ثَمن و مُثمن تصرف نماید و اگر تصرّف نماید، مصداق تجاوز به حقوق دیگران و حق‏ الناس است.
نقل شده که روزی پیامبر(صلی الله علیه و آله) از یارانش پرسیدند: «آیا می‌دانید مفلس کیست؟» یاران عرض کردند: ما به کسی مفلس می‌گوییم که نه درهمی دارد و نه کالایی. آنگاه حضرت فرمودند: «مفلس از امت من کسی است که در روز قیامت با نماز و روزه و زکات وارد محشر می‌شود، اما از سوی دیگر در نامه عملش آمده که یکی را دشنام داده است، به دیگری تهمت زده، مال این یکی را خورده، خون آن یکی را ریخته و آن دیگری را نیز کتک زده است! پس بدان سبب از کارهای نیک و ثواب‌های او به این و آن می‌دهند تا آنکه ثوابهایش تمام شود. سپس دستور می‌آید تا از گناهان (آنانی که حقوقشان را ضایع نموده) برداشته و به حساب او گذاشته شود و در نهایت او را در آتش می‌افکنند.»[5]

مرحوم آیت الله شیخ یحیی انواری یکی از مجتهدین و فقهای بزرگ حوزه علمیه است. ایشان توجه ویژه‌ای نسبت به حق‏ الناس داشتند. نقل شده در مراسم ختم این عالم وارسته، شخصی به نام حاج ابوالحسن معمار، زار زار گریه می‌کرد و می‌گفت: ما این مرد بزرگ را نشناختیم. من مدتی در منزل ایشان کار کردم. چند روز بعد از پایان کار و دریافت حقوق، دیدم آقا با پای پیاده به منزل من تشریف آوردند. با خود گفتم حتماً اتفاقی افتاده یا اینکه جناب شیخ از کار من راضی نیست! اما ایشان با کمال خونسردی گفت: چند عدد میخ از شما در منزل من جا مانده است، آمده‌ام تا امانت شما را برگردانم.[6]

همچنین شخص دیگری نقل می‌کند: روزی در منزل آیت الله انواری بودم. ناگهان نخ تسبیحم پاره شد و دانه‌هایش بر زمین ریخت. شروع کردم به جمع کردن دانه‌ها. آقا فرمودند: کاملاً بشمار تا کم نباشد. زمانی که شمردم دیدم تعداد دانه‌ها کم است. آقا بار دیگر تأکید کردند: دقیق بگرد و بقیه‌اش را پیدا کن، زیرا من نمی‌توانم جواب این مقدار از حق ‏الناس را بدهم و اگر بعداً پیدا شود، ناچارم خودم برای شما بیاورم.[7]

 


پی‌نوشت :

[1]. تصنیف غررالحکم و دررالکلم، عبدالواحد تمیمی آمدی، دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1366ش، ص‏480.

[2]. الکافی، کلینی، دارالحدیث، قم، 1429ق، ج2، ص‏170.

[3]. تفسیر منسوب به امام عسکری(علیه السلام)، مدرسه امام مهدی(عج)، قم، 1409ق، ص‏325.

[4]. نساء/29.

[5]. بحارالانوار، محمد باقر مجلسی، دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1403ق، ج69، ص‏6.

[6]. نگاهی به حق الناس، محمود اکبری، گلستان ادب، قم، 1383ش، ص‏40.

[7]. همان.

منبع: ماهنامه اطلاع رساني، پژوهشي، آموزشي مبلغان شماره 195.
 




تاریخ ارسال مطلب : شنبه ١٧ مهر ١٣٩٥ / شماره خبر : ٣٨٤٠٨٠ / تعداد بازدید : 593/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج