سه شنبه ٠١ آبان ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > تحقیقات،مقالات > روش تبلیغ 
ماهنامه مبلغان


خاطرات و تجارب؛

میهمانی بر سفره الهی

در مسجد محل تبلیغ نگارنده (شهرستان نیشابور) تلاوت روزی یک صفحه از قرآن کریم پس از نماز مغرب و عشاء انجام می‏شد که پس از تلاوت، ترجمه همان صفحه را قرائت می‏کردیم. پس از اتمام تلاوت و هنگام شروع قرائت ترجمه مشاهده شد قرآنها جمع آوری می‏شود و همزمان نمازگزاران از جا بلند شده و متفرق می‏شدند. ضمناً همهمه آن‌ها نیز عملاً جلسه را تحت الشعاع قرار می‏داد و بهره‌مندی از کلام وحی را می‌کاست.

خاطرات و تجارب؛ میهمانی بر سفره الهی

محمدجواد محمدیاران

در مسجد محل تبلیغ نگارنده (شهرستان نیشابور) تلاوت روزی یک صفحه از قرآن کریم پس از نماز مغرب و عشاء انجام می‏شد که پس از تلاوت، ترجمه همان صفحه را قرائت می‏کردیم. پس از اتمام تلاوت و هنگام شروع قرائت ترجمه مشاهده شد قرآنها جمع آوری می‏شود و همزمان نمازگزاران از جا بلند شده و متفرق می‏شدند. ضمناً همهمه آن‌ها نیز عملاً جلسه را تحت الشعاع قرار می‏داد و بهره‌مندی از کلام وحی را می‌کاست.

برای حل این مشکل ابتدا، زمان بیان ترجمه اندازه گیری شد که حدوداً بین 4 - 5 دقیقه طول می‏کشید. از طرفی چهره نمازگزاران در هنگام بیان ترجمه نشان می‏داد بسیاری از آنان یا در حال قرائت قرآن هستند یا در حال خواندن نماز و تعقیبات آن و یا با یکدیگر گفتگو می‏کنند.

از سوی دیگر، به خاطر ایجاز بسیاری از آیات، فهم ترجمه آن‌ها برای عموم مقداری سخت است. در یکی از مناسبتها که جمعیت مناسبی در مسجد حضور داشت، زندگی قرآنی و آثار کاربردی کردن دستورات الهی قرآن را به بحث گذاشتم و در پایان آسیبهای ترجمه خوانی را که در مسجد انجام می‏شد، بیان کردم و پیشنهاد دادم همان زمان 4 الی 5 دقیقه‏ای را که ترجمه قرآن با آن کیفیت انجام می‏شد، در اختیار این حقیر قرار دهند تا یک آیه از آن صفحه را با هم مرور کنیم و نکات کاربردی آن را به بحث بگذاریم.

بنده قبلاً یکDVD  صوتی از حجت الاسلام قرائتی را در تلفن همراه خود بارگذاری کرده بودم. این نرم افزار که تک تک آیات قرآن را با تفاسیر چند دقیقه‏ای به زبان شیرینی بیان کرده است، در مسافرتها، پیاده‏روی‌ها و... گوش داده بودم. با الهام از این روش، کاغذهایی کوچک در ابعاد 10×12 سانتی متر تهیه کرده و با استفاده از تفاسیر نور و نمونه و این DVDاز هر صفحه قرآن چند نکته از یک آیه را یادداشت کردم و از ابتدای قرآن که قرائت همزمان آن شروع شد، شبی یک آیه را بیان کردم. اثر فوری این روش کم شدن همهمه‏ها و جمع نکردن قرآنها هنگام قرائت ترجمه بود.

چون نگارنده ابتدا از خادمین قرآن که قصد جمع آوری قرآن را پس از قرائت و در هنگام بیان ترجمه داشتند، خواستم قرآنها را جمع نکنند و از مسجدی‌ها نیز خواستم به پیام آیه و ترجمه آن دقت کنند و وقتی به برخی از کلمات همان آیه می‏رسیدیم، از آنان می‏خواستم در این واژه تأمل بیش‏تری کنند و بعد نکته یا نکات موجود در آن جمله را بیان می‏کردم. این روش کم کم اثر خود را نمایان کرد؛ بنابراین، هم بر تعداد کسانی که ترجمه را خط می‏بردند، افزوده شد و هم از تعداد کسانی که مسجد را پس از قرائت ترک می‏کردند، کاسته شد و همهمه نیز به حداقل رسید. روش کار نیز بیش‏تر بر محور اخلاق فردی، روابط اجتماعی، جهان بینی اسلامی و مسائل روز کشور و دنیا متمرکز شد. در ذیل به عنوان نمونه یک آیه بیان می‏شود:

«الَّذينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ»[1]؛ «(پرهیزکاران) کسانی هستند که به غیب (آنچه از حس پوشیده و پنهان است) ایمان می‏آورند و نماز به پا می‏دارند و از آنچه به آنان روزی داده‏ایم، انفاق می‏کنند.» در این آیه «ایمان به غیب» به بحث گذاشته شد. در «تفسیر نمونه»[2]آمده است: «غیب و شهود دو نقطه مقابل یکدیگرند؛ عالم شهود، عالم محسوسات است و جهان غیب، ماورای حس؛ زیرا غیب در اصل به معنای چیزی است که پوشیده و پنهان است و چون عالم ماورای حس از حس ما پوشیده است، به آن غیب گفته می‏شود.

در قرآن کریم می‏خوانیم: «عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ»[3]؛ «خداوندی که به غیب و شهود، پنهان و آشکار داناست.» ایمان به غیب درست نخستین نقطه‏ای است که مؤمنان را از غیر آن‌ها جدا می‏سازد و پیروان ادیان آسمانی را در برابر منکران خدا، وحی و قیامت قرار می‏دهد و به همین دلیل، نخستین ویژگی پرهیزکاران، ایمان به غیب ذکر شده است.»

ایمان به غیب چیزی است که به صورت گسترده‏ای به زندگی روزمره ما ارتباط دارد. مثل کسب روزی که کسی نمی‏تواند میزان درآمد، آینده خود را تعیین کند و از اینکه از چه راهی به دست می‏آید نیز قابل پیش بینی نیست. در زندگی افراد موارد فراوانی پیش آمده است که از جایی انتظار رسیدن پول یا سود را دارد؛ اما این انتظار برآورده نمی‏شود و چه بسا از جایی که انتظار ندارد، خدا روزی می‏دهد و در این باره امام صادق(علیه السلام) می‏فرماید: «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ أَرْزَاقَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُونَ وَ ذَلِكَ أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا لَمْ يَعْرِفْ وَجْهَ رِزْقِهِ كَثُرَ دُعَاؤُهُ؛[4]خدای عزّ و جلّ روزی مؤمنان را از جایی می‏رساند که فکرش را هم نمی‏کنند. علّتش این است که وقتی مؤمن نداند روزی‏اش از کجا خواهد رسید، زیاد دعا می‏کند.»

امام سجاد(علیه السلام) نیز می‏فرماید: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ الِهِ وَ اكْفِنى‏ مَؤُنَةَ الْإِكْتِسابِ وَ ارْزُقْنى‏ مِنْ غَيْرِ احْتِسابٍ فَلا اشْتَغِلَ عَنْ عِبادَتِكَ بِالطَّلَبِ وَ لا احْتمِلَ اصْرَ تَبِعاتِ الْمَكْسَبِ؛[5]خدایا! بر محمد و آل او درود فرست و مرا از کسب رنج آور روزی بی نیاز گردان و از جایی که گمانش نمی‏رود، روزی‏ام ده تا به سبب طلب روزی از عبادت تو باز نمانم و بار گران پیامدهای (ناگوار) کسب روزی را به دوش نکشم.»

جالب اینکه متدیّنین کهنسال ضرب المثل حکیمانه‏ای دارند تحت این عنوان: «روزی غیب، دیدار غیب، اجل غیب.» این ضرب‏المثل ریشه در روایات دارد و به خاطر نشستن زیاد پای منبر و شنیدن مبحث ایمان به غیب، مصداقهای آن ضرب‏المثل شده است. بیان آیات و روایات مشابه و ارتباط دادن آن با زندگی روزمره مردم اثر خوبی خواهد داشت. همان طور که نسل گذشته کم‏تر به شانس و پارتی اعتقاد داشتند، در حالی که نسل فعلی این دو واژه را جایگزین تلاش و توکل کرده‏اند.

برکات طرح

در طرح فوق برکاتی نهفته است که به برخی از آن‌ها اشاره می‏شود:

1. هنگامی که برخی افراد لجوج می‏خواهند زیر بار مطلبی نروند، شروع به فرافکنی کرده، در مقام انکار می‏گویند: «این مطلب دین در قرآن نیامده است. شما یک آیه قرآن بیاور که به این مسئله اشاره کرده باشد، من قبول می‏کنم!» و افراد کم اطلاع که این کلام را می‏شنوند، می‏گویند: «راست می‏گوید. حتماً این مطلب در قرآن نیامده است، پس جزء دین نیست» و این گونه حرف فرد انکار کننده را تصدیق می‏کنند. به عنوان مثال: وقتی این حقیر مسئله تقلید را بیان می‏کردم، جوانی گفت: حاج آقا! کجای قرآن آیه‏ای در مورد تقلید آمده و از ما خواسته است تقلید کنیم؟ به نظرم این مسئله به دین اضافه شده است.

من پس از اینکه تقلید را مراجعه به کارشناس معرفی کردم و رفع نیاز خود را با استفاده از توان اساتید خبره رشته‏های مختلف توضیح دادم و جامعه را تشکیل شده از کارشناسان شغلی، مثل: گچکار، برقکار، مکانیک، پزشک و... بیان کردم و از نظر عقلی استدلال نمودم، این چنین اعتراف گرفتم که مراجعه ما به کارشناس دلیل برتری او بر ما نیست؛ بلکه به این دلیل است که چون وی در رشته خودش خبره است، هرچند امکان دارد این کارشناس در زمینه‏های دیگر توانایی معمولی هم نداشته باشد، ما از توان کاری او در آن رشته بهره می‏بریم. مثل اینکه وقتی مجتهد بیمار شد، نزد پزشک می‏رود و دستورات او را مو به مو عمل می‏کند که خود همین مراجعه نوعی تقلید مجتهد از پزشک است و مثال قرآنی تقلید را داستان آموزش حضرت خضر(علیه السلام) به حضرت موسی(علیه السلام) (آیات 60 - 82 کهف) آوردم که حضرت موسی(علیه السلام) با اینکه پیامبر اولوالعزم بود، مکلّف شد شاگردی حضرت خضر(علیه السلام) را بکند و این همان مراجعه به کارشناس و تقلید امروزی است، و موارد مشابه این شبهه در بین جوانان، به ویژه قشر تحصیل کرده وجود دارد که در صورت استدلال درست و بیان آیه مصداقی، آن را می‏پذیرند؛ چون قرآن با فطرت انسان‌ها سازگار است.

2. تمام آیات قرآن برنامه زندگی و راهنمای راه هستند. این طرح کمک می‏کند مؤمنین مستقیم به منبع وحی و سرچشمه اسلام وصل شوند و درسهای انسان ساز را از قرآن دریافت کنند.

3. دوره‏های قرآن زنانه و مردانه به صورت هفتگی در بسیاری از مناطق کشور ما برگزار می‏شود که غالباً به روخوانی قرآن اکتفا می‏شود و چون مربّی غالباً از افراد عادی است، از تفسیر و فهم قرآن غفلت می‏شود. مؤمنینی که در مسجد این نکات تفسیری را شنیده و به ذهن سپرده‏اند، در کلاسهای قرآن خانگی این نکات را به سایر افراد انتقال می‏دهند. این مسئله در محل تبلیغ نگارنده نمود داشت.

4. تشویق به مطالعه تفاسیر و شنیدن تفسیر صوتی آقای قرائتی از دیگر اقدامات در طرح فوق بود. نگارنده بیان نکات را بیش از پنج دقیقه طول نمی‏دادم و می‏گفتم: عزیزانی که مایل به مطالعه بیش‏تر حول این آیه هستند، به کتاب تفسیری که در مسجد موجود بود، مراجعه کنند که الحمدلله مراجعه به تفسیر مشاهده می‏شد و افراد زیادی آدرس مرکز تکثیر DVDآقای قرائتی را جویا شدند و چون اینجانب این DVDرا به قیمت اندکی از یک مرکز رسمی خریداری کرده بودم و شماره تلفن و آدرس روی جلد آن زده شده بود، شماره را به یکی از هیئت امنای مسجد دادم. تماس گرفته شد. مسئولین آن مرکز اعلام آمادگی کردند که حتّی با قیمت کم‏تری تعداد زیادی از این DVDها را ارسال کنند. 170 نفر با پرداخت پول ثبت نام کردند و پس از چند روز DVDهای تفسیر رسید و بین متقاضیان توزیع شد.

5. قرآن دریای بیکرانی است که هرچه از آن برداشت شود، گوهرهای جدیدی استخراج می‏شود. 604 صفحه قرآنهای خط عثمان طه یکسال و چند ماه، هر شب یک مطلب نو و جالب را در اختیار جوینده تشنه حقیقت قرار می‏دهد و اگر دور جدید قرائت شروع شود، آیات دیگر همان صفحه یا نکات خاصّی از همان آیه را می‏توان برای مخاطب بیان کرد.

جالب اینکه یک دور کامل قرائت یک صفحه‏ای تفسیر پنج دقیقه‏ای که به اتمام رسید، خود نمازگزاران به کرّات به امام جماعت مراجعه کردند که طرح ادامه داشته باشد و برخی می‏گفتند: ما به خاطر شنیدن نکات تفسیری پس از نماز می‏مانیم. این علاقه نمازگزاران برای نگارنده انگیزه ایجاد کرد که مطالعات تفسیری خود را افزایش داده، بتوانم پاسخگوی نیاز مخاطبان باشم و این توفیق به برکت این طرح مبارک به دست آمد.

6. خط بردن شنونده از روی آیه، همزمان با بیان تفسیر از طرف امام جماعت، از نظر روانی اثر خیلی خوبی دارد و امام جماعت از خادمان قرآن تقاضا کند قرآن را پس از تلاوت جمع آوری نکنند تا همه خط ببرند و به ترجمه نیز توجه کنند. این مسئله مقداری زمان‏بر است؛ اما آثار خوبی دارد. نگارنده وقتی برای بیان نکات برمی‏خاستم، مشاهده می‏کردم خادمان قرآنها را جمع می‏کنند، لذا تأکید می‏کردم قرآنها را پس از بیان تفسیر و خط بردن نمازگزاران جمع کنید و چند شب این تأکید ادامه یافت تا کم کم جا افتاد و خط بردن آیه و ترجمه آن نهادینه شد.

7. به نظر نگارنده، ایمان عمیق ریشه در فهم عمیق دارد و این ایمان است که به جامعه اسلامی کمک می‏کند و سبک زندگی اسلامی می‏شود و اگر مردم قرآن را بفهمند و در زندگی‏شان جاری شود، این فهم را به فرزندان و نسل بعد خود انتقال می‏دهند و کم کم به جامعه آرمانی اسلامی نزدیک می‏شویم. بنابراین، راهنمایی مردم به فهم قرآن، کاری است که باید توسعه پیدا کند و مردم نیز استقبال می‏کنند. شاهد آن هم بیان چند دهه تفسیر قرآن توسط آقای قرائتی از صدا و سیما و استقبال مردم از آن است.

8. متأسفانه امروزه قرآن در حاشیه زندگی مردم قرار دارد، به طوری که اغلب برای مراسم ختم اموات خود تلاوت قرآن دارند، یا سر سفره عقد یا همراه جهیزیه عروس با آینه و شمعدان آن را می‏برند، یا مسافر را از زیر آن رد می‏کنند و... . طرح فوق قرآن را از حاشیه به متن زندگی مردم وارد می‏کند و آن را از غربت خارج می‏سازد. و ان شاء الله ما و اهل مسجد ما را از دایره کسانی که فردای قیامت بخواهند مخاطب این شکوه و گلایه حضرت رسول(صلی الله علیه و آله) باشند خارج می‌کند. همان گلایه رسول خدا(صلی الله علیه و آله) که در هیچ موضوعی سابقه نداشت و در هیچ جای قرآن ذکری از آن نشد، مگر در یک مورد و آن هم در مورد کسانی است که قرآن را مهجور گذاشته و آن را رها کردند، آن جا که فرمود: «وَ قالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُورا»؛[6] «و پیامبر عرضه داشت: پروردگارا! قوم من قرآن را رها کردند».

9. در ماه مبارک رمضان که انس بیش‏تری با قرآن وجود دارد و غالب مساجد قرائت روزی یک جزء قرآن و یک ختم در کلّ ماه دارند، با پیشنهاد نگارنده در مسجد محل نیم ساعت به بیان نکات تفسیری از همان جزء اختصاص یافت، به طوری که از برنامه‏ریزان خواسته شد تلاوت یک جزء را طوری برنامه‏ریزی کنند که نیم ساعت قبل از اذان مغرب و افطار تلاوت به اتمام برسد. در این نیم ساعت از خادمان قرآن خواسته شد از جمع آوری قرآن خودداری کنند و از مؤمنین خواسته شد فلان صفحه و آیه همان جزء را باز کنند، سپس نکات کاربردی تفسیری همراه با آیات دیگر و روایات و داستان و سایر ابزار سخن بیان شد.

10. در مسجد، اقشار مختلفی حضور پیدا می‏کنند که پیشنهاد می‏شود ثواب قرائت هر صفحه و بیان تفسیر آن به روح همه علما، شهدا، مؤمنین و مؤمنات تقدیم شود و یک نفر از آن‌ها اسم برده شود که: به ویژه به روح فلانی تقدیم می‏شود یا به روح اموات نمازگزار مؤمنی که هزینه‏های زیادی در مسجد را تقبّل کرده یا روح نمازگزاری که سالها در مسجد نماز خوانده و چند روز قبل یا چند ماه قبل یا چند سال قبل به دیار حق شتافته است. این کار در مسجد محلّ تبلیغ نگارنده پیاده شد که آثار خیلی خوبی داشت.

11. پیشنهاد می‏شود با راهنمایی امام جماعت، کلاس تفسیر عمیق و طولانی، مخصوص افراد متقاضی، به صورت هفتگی برگزار شود. در مسجد محلّ تبلیغ نگارنده پس از جا افتادن تفسیر پنج دقیقه‏ای و ایجاد علاقه بین نمازگزاران نسبت به تفسیر، خود آنان متقاضی برگزاری درس تفسیر به صورت موضوعی شدند. با یکی از علمای فرهیخته که در زمینه تفسیر مطالعات خوبی داشت، صحبت شد و از ایشان تقاضا کردیم شبی را در موضوع مورد نظر، آیات مربوطه را تفسیر کند. این طرح نیز از طرف نمازگزاران علاقمند به مباحث تفسیری با استقبال مواجه شد.

12. ربط دادن آیات به زندگی روزمره مردم، گناهان رایج در جامعه، سنت‌های غلط جامعه، روش مستکبران و حاکمان ستمگر تاریخی و فعلی دنیا، روش حاکمان مورد تأیید قرآن کریم مثل ذوالقرنین و طالوت، روشهای شیطان و ایادی جنّ و انس او، روشهای تربیتی قرآن کریم، رفتار دشمنان و اصحاب انیباء(علیهم السلام) و هر چیزی که در زندگی مردم و حاکمان سایر کشورها جاری است، در مخاطب تأثیر به سزایی داشته، نتایج ارزشمندی را در پی دارد که هرچه بیش‏تر به جامعیّت قرآن پی ببرند، آن را در زندگی خود ساری و جاری می‏بینند؛ چون برخی تصوّر می‏کنند قوانین قرآن در جامعه تغییر یافته فعلی و انسانهای این زمان قابلیّت اجرا ندارد. این تفکّر از ناحیه برخی تحصیل کرده‏های کم عمق نیز دامن زده می‏شود.

برخی می‏گویند: قرآن به زبان عربی و مربوط به مردم عرب بی‏فرهنگ زمان پیامبر(صلی الله علیه و آله) بوده است. این نوع افراد بارها به بنده و امثال این حقیر مراجعه نموده و شأن نزولهایی مضحک را برای برخی آیات بیان کرده‏اند و بر درستی آن پا فشاری داشتند که با سؤالی ساده (که منبع این حرف شما چیست؟) با درماندگی می‏گویند: شنیده‏ایم.

13. بیان نکات بسیار ساده و همه گیر که تمام اقشار با آن ارتباط برقرار کنند، اصلی است که باید مورد توجه امام جماعت قرار گیرد. در مسجد دختر جوان، زن شوهردار، زنهای مسن و دارای عروس و داماد و به همین نسبت مردانی حضور دارند که دارای شغلهای گوناگونی هستند و سطح سواد و فهم و گیرندگی آن‌ها متفاوت است. بیان نکاتی که به زندگی همه ربط پیدا کند، کار هنرمندانه‏ای است که باید با رعایت انصاف بیان شود. اگر این نکات رعایت شود؛ چون مردم به قرآن تعهّد دارند، مطالب را صددرصد می‏پذیرند.

در مدت یکسال و چند ماهی که شبی یک نکته بیان شد، حتی یک مورد اعتراض هم مشاهده نشد. شاید در مصداقها کسی اشکال کند یا پس از نماز خواهان توضیح بیش‏تری شوند؛ اما اصل موضوع را همگان می‏پذیرفتند و این به خاطر عمق این معجزه جاوید؛ یعنی قرآن کریم است.

«وَ إِنْ كُنْتُمْ في‏ رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى‏ عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ»؛[7] «و اگر دربارۀ آنچه بر بندۀ خود [= پیامبر] نازل کردیم شک و تردید دارید، (دست کم) یک سوره همانند آن بیاورید؛ و گواهان خود را ـ غیر خدا ـ (برای این کار) فرا خوانید اگر راست می‌گویید».

 

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. بقره/ 3.

[2]. ج 1، صص 101 –102.

[3]. حشر/ 22.

[4]. میزان الحکمه، محمد محمدی ری‏شهری، ترجمه: حمیدرضا شیخی، دارالحدیث، قم، چاپ ششم، 1385ش، ج 5، باب 1488، ص 2050.

[5]. همان، ص 2052.

[6]. فرقان/30.

[7]. بقره/23.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 216.





تاریخ ارسال مطلب : سه شنبه ١٧ مهر ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٣٢٩٣ / تعداد بازدید : 67/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج