سه شنبه ٠٤ تير ١٣٩٨
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


واحد فرهنگی و فضای مجازی؛

آشنایی با روشها و ابزارهای جستجوی عمومی در وب

پدید آمدن شبکه جهانی اینترنت، انقلابی شگرف در دستیابی سریع و ارزان به اطلاعات را سبب شده است و با گسترش صفحات وب، در بازیابی مطالب پایگاه های اطلاعاتی از طریق موتورهای جستجوگر و مرورگرهای اینترنتی، چالشهای نوینی به وجود آمده.

آشنایی با روشها و ابزارهای جستجوی عمومی در وب

واحد فرهنگی و فضای مجازی ـ ابوالفضل توسّلی زاده

مقدمه

پدید آمدن شبکه جهانی اینترنت، انقلابی شگرف در دستیابی سریع و ارزان به اطلاعات را سبب شده است و با گسترش صفحات وب، در بازیابی مطالب پایگاه های اطلاعاتی از طریق موتورهای جستجوگر و مرورگرهای اینترنتی، چالشهای نوینی به وجود آمده.

در گذشته کاربران به فراگیری مهارتهای جستجو نیاز کم تری داشتند و اغلب از متخصّصان اطلاع رسانی برای دسترسی به اطلاعات کمک می گرفتند؛ اما امروزه باید بدون حضور یک واسطه انسانی و داشتن دانش کافی درباره اصول و مهارتهای جستجو و بازیابی اطلاعات، به کاوش در اینترنت پرداخت.

راهبردهای جستجوی وب بر اساس ابزارهای جستجو به وجود آمده است. این ابزارها عبارتند از: موتورهای جستجو، راهنماها یا شاخه های موضوع و ابرموتورهای جستجو که به مرور تکامل پیدا کرده اند.[1]

جستجو در وب آسان؛ اما یافتن اطلاعات مفید دشوار است. برای جستجوی مؤثر و مفید، تلفیقی از توانایی های ذاتی، روشهای به کار رفته، مهارتهای خاص و نیز برخورداری از حوصله زیاد و حس ششم قوی، می تواند مفید باشد. به عبارت دیگر، جستجوی موفق، آمیزه ای از علم، هنر، فراست و مهارت است و در عین حال، تجربه دیگران نیز می تواند به ما کمک شایانی کند.

جستجو در اینترنت همانند بازجویی از یک متّهم و یا پرسیدن آدرس نقطه ای خاص در یک کشور غریب و پهناور است؛ اگر سؤالات مبهم بپرسید، جوابهای مبهم خواهید گرفت و به نتیجه نخواهید رسید.[2]

پیش از معرفی ابزارها و روشهای جستجو در وب، به تعریف برخی مفاهیم بنیادین این مقاله می پردازیم:

1. «وب» به عنوان جزئی از شبکه جهانی اینترنت، به مجموعه صفحاتی گفته می شود که هر کدام دارای آدرسی مشخص است و توسط آن آدرسها شناسایی می شوند. وب توسط «تیم برزلی» اختراع شد و نام کامل آن را «شبکه گسترده جهانی» یا world wide webگذاشتند. پیش از اختراع وب، مفهوم ارتباط اینترنتی تنها منوط به ارسال و دریافت اطلاعات به صورت مستقیم از یک کاربر به کاربر دیگر (مانند ایمیل) بود.[3]

2. «موتور جستجو» یا پیمایشگر وب یا Web Search Engineبه سیستمی گفته می شود که در میان حجم انبوه اطلاعات موجود در اینترنت، داده های مشخصی را جستجو می کند.[4] گوگل، یاهو، ام اس ان و بینگ، از معروف ترین موتورهای جستجو هستند.

موتورهای جستجو دو بخش عمده و مهم؛  یعنی  پایگاه اطلاعاتی (بانک واژگان یا مجموعه ای از  صفحات  وب و یا  پیوندها)، و نظام جستجو دارند.[5]

3. «مرورگر وب» یا Web Browserبرنامه ای نرم افزاری است که دریافت و مشاهده اسناد و دیگر منابع محتوا از اینترنت را برای کاربران به شکل ساده ای امکان پذیر می سازد. اینترنت اکسپلورر، فایر فاکس، کروم و اپرا، از جمله معروف ترین مرورگرهای وب هستند.[6]

4. «کلید واژه» یا  Keywordواژه ای خاص از یک عنوان یا  سند است  که  برای نمایه سازی (تهیه فهرست موضوعی) از آن استفاده می شود. انتخاب بهترین کلید واژه یا چند  کلید  واژه مناسب، می تواند جستجو در اینترنت را بسیار کارامد کند. همان طور که   می آموزید، از بهترین کلید واژه ها استفاده کنید تا دریابید  که   جستجوی اطلاعات، آسان تر و مفیدتر می شود.[7]

ابزارهای جستجو در وب

متداول ترین ابزارهای بازیابی اطلاعات در بستر وب: فهرستهای موضوعی، موتورهای جستجو و ابرموتورهای جستجو  می باشند که هر یک برای  گزینش ، سازماندهی و بازیابی منابع اطلاعاتی مورد درخواست کاربران، از تکنیکهای خاص خود بهره گرفته اند. تشریح اندیشه حاکم بر مکانیسم عمل این ابزارها، کاربران را با شیوه های بهینه بهره گیری از آنها آشنا می سازد .

1. فهرستهای موضوعی

هر فهرست موضوعی، مجموعه ای از سایتها و صفحات وب  است که توسط افراد متخصص و متبحر آموزش دیده گردآوری و سازماندهی شده اند. در این فهرستها، سایتهای  اینترنتی در یک نظام سلسله  مراتبی  اطلاعات، ابتدا  چند  گروه  موضوعی کلی و اصلی تعیین می شوند. این  موضوعات  مرحله به مرحله با تشکیل شاخه های فرعی، خاص تر می شوند. این نوع تقسیم بندی  به  موضوعات فهرستهای موضوعی، ساختاری هرمی می دهد . به دلیل همین نوع  ساختار  سلسله مراتبی، فهرستهای موضوعی «درختهای  موضوعی» نیز نامیده می شوند.[8]

هر فهرست موضوعی برای دسته بندی صفحات وب از گروه بندی  خاص  خود استفاده می کند. به همین  دلیل، گروه های  موضوعی در تمام  فهرستهای  موضوعی، یکسان نمی باشند. «یاهو» که معروف ترین و پراستفاده ترین فهرست موضوعی در اینترنت است، در حال حاضر دارای بیش از  2000  گروه موضوعی می باشد. زمانی کـه تعداد  سایتهای  فهرست شده  در  یک  گروه موضوعی یاهو به  حدود 1000 سایت می رسد، گروهی از متخصصین موضوعی یک یا دو زیرشاخه برای آن موضوع  در  نظر می گیرند.

فهرست موضوعی می تواند آغاز مناسبی برای آشنایی با اینترنت و سایتهایی کارامد   برای  جستجوی اطلاعات توسط کاربران تازه کار اینترنت باشد. این فهرستها برای جستجوهای عمومی بسیار  مناسب اند . در  صورتی که اطلاعات مورد نیاز ما به طور مشخص در یکی از گروه های موضوعی این فهرستها قرار  گیرد، استفاده از فهرستهای موضوعی بسیار ساده و مفید خواهد بود.

برای مثال: زمانی  که در جستجوی اطلاعات  عمومی  و کلی در مورد مؤسسات آموزشی باشیم، به سادگی می توانیم اطلاعات مورد نیاز خود را با استفاده از یک فهرست موضوعی به دست آوریم. بر عکس، هنگامی که موضوع مورد نظر ما به طور مشخص در  یکی از تقسیمات مـوضوعی قرار نگرفته باشد، بازیابی اطلاعات مورد نظر از طریق فهرستهای موضوعی با دشواری همراه خواهد بود.[9]

پژوهشگرانی که در جستجوی یک موضوع کلی هستند و یا کسانی که هنوز  موضوع  جستجوی خود را اخص نکرده اند، می توانند از طریق راهنماهای موضوعی دست کم به مقداری از اطلاعات موجود  در  شبکه مرتبط با موضوع دست یابند.[10]

2. موتورهای جستجو

موتورهای جستجو، سرویس دهندگان  اینترنتی   هستند که با گردآوری اطلاعات، مدارک و منابع اینترنتی، امکان جستجو  و بازیابی  آنها را فراهم می آورند. موتورهای جستجو، اطلاعات مورد نیاز خود را با استفاده  از  نرم افزارهای  ویژه و با کم ترین میزان دخالت مستقیم نیروی انسانی گردآوری و منظم می کنند. ساختار  موتورهای  جستجو  از نظر اندازه، امکانات جستجو، سیاستهای نمایه سازی، دقت و شکل ظاهری صفحات جستجو با یکدیگر  متفاوتند .[11]

3. ابرموتورهای جستجو

ابرموتورهای جستجو، سرویسهای جستجوی غول آسایی هستند  که  قادرند  به طور همزمان و بسیار سریع اطلاعات مورد نظر را در چند موتور جستجو و فهرست موضوع بازیابی کنند . یکی از ابرموتورهای جستجو که اخیراً جایزه بهترین ابرموتور جستجو را کسب کرده، «dogpile» است.[12]

ابرموتورهای جستجو مانند موتورهای جستجو، از طریق خزیدن در صفحات وب یا تشکیل  و نگهداری پایگاه اطلاعاتی متشکل  از  صفحات وب، موضوعات و کلیدواژه های مورد نظر را جستجو نمی کنند؛ بلکه با انتقال موارد جـستجو به موتورهای جستجوی اصلی و دریافت نتایج بازیابی شده از این موتورها، نقش واسط را ایفا می کنند. از آنجا  که اغلب موتورهای جستجو تعداد بسیار زیادی مدارک اطلاعاتی متنوع را به عنوان نتایج حاصل از یک جستجو ارائه می کنند، ابرموتورهای جستجو قادرند با استفاده از مکانیسمی خاص و روشی سریع، موتورهای  جستجویی که توانایی ارائه بهترین نتایج را برای موضوع مورد جستجوی شما دارند، تعیین و معرفی نمایند.[13]

آشنایی با برخی موتورهای جستجوگر

کاربران به موتور جستجویی نیاز دارند که دارای سه ویژگی کلیدی زیر باشند:

1. ارائه نتایج مرتبط (نتایجی که مورد نظر شما باشد)؛

2. رابط ساده و مرتب برای خواندن؛

3. گزینه های مفید برای گسترش و یا محدود کردن جستجو.[14]

موتورهای جستجو دو نوعند:

الف) موتورهای جستجوی ایرانی:

از اواخر دهه هشتاد به طور جدی جستجوگرهای ایرانی پا به عرصه رقابت با جستجوگرهای خارجی نهادند. موتورهای جستجوگری مانند: «جس جو، ریسمون، پارسیک، فایاب و یوز» از جمله این موتورها هستند. در اینجا به معرفی یکی از جستجوگرهای فارسی می پردازیم:

جستجوگر ایرانی «پارسی جو»: این جستجوگر، یک موتور جستجوی مستقل فارسی است و به عنوان قدرتمندترین جستجوگر بومی در کشور ایران فعالیت می کند. فاز تحقیقاتی این جستجوگر در سال ۱۳۸۷ تکمیل و نسخه اول آن در سال ۱۳۸۹ با پوشش یک میلیون صفحه بر روی وب قرار گرفت. هم اکنون نسخه پنجم این موتور جستجو با نمایه سازی بیش از یک و نیم میلیارد صفحه و ارائه بیش از ۱۵ سرویس متنوع و کاربردی فعال می باشد.

پارسی جو با جستجوی سریع و دقیق در میان صفحات فارسی، حذف سایتهای مزاحم و اسپم در لیست نتایج و همچنین ارائه قابلیت مدرن نمایش نتایج جستجو به صورت ترکیبی از سرویسهای مختلف، مانند تصویر، ویدیو، آوا، خبر و… به شکل هوشمندانه ای کاربران را در یافتن نیازهایشان همراهی می کند.

این جستجوگر در حال حاضر علاوه بر سرویس حیاتی جستجوی وب و ارائه قابلیتهای منحصر به فرد در جستجوی فارسی، سرویس متنوع و کاربردی همچون سرویس خبر، ویدیو، آوا، تصویر، دانلود، بازار، نقشه، ترجمه و مقالات علمی و سرویسهای ارزش افزوده نظیر تقویم، استخدام، اوقات شرعی، مقالات علمی، ورزش، قیمت ارز و هواشناسی را در اختیار فارسی زبانان قرار داده است. اپلیکیشنهای موبایل و همچنین سرویسهای سفارشی شده پارسی جو نیز با قدرت گرفتن از این جستجوگر بومی عرضه شده اند.

پارسی جو یک موتور جستجوگر مستقل است که ابعاد و پیچیدگی تکنولوژیکی و ساختاری بسیار وسیع تر نسبت به فرا جستجوگرها (Meta Search Engine) دارد. بدین معنا که در پارسی جو تمام مراحل خزش، نمایه سازی و رتبه بندی در سرورهای پارسی جو و توسط الگوریتمهای طراحی شده توسط گروه پارسی جو انجام می گیرد، در حالی که فراجستجوگرها تنها به رتبه بندی نتایج جستجوگرهای مستقل می پردازند.

آنچه که پارسی جو را نسبت به دیگر موتور جستجوهای ایرانی متمایز می کند، ارائه سرویسهای هوشمند، متنوع و کارامد است که تلاش دارد به صورت ترکیبی و مستقل کاربران را در یافتن نیازهایشان یاری کند.

پارسی جو متناسب با زبان و فرهنگ فارسی زبانان طراحی شده و توان خود را بر فراهم کردن بستری مطمئن برای جستجوهای اینترنتی کاربران ایرانی، ایجاد سرویسهای متنوع و کاربردی، رفع نیازهای مختلف پارسی زبانان در حوزه وب و ارائه خدمات بومی در راستای استفاده راحت، بهینه، مؤثر و کارا از فضای وب برای بهبود کیفیت زندگی کاربران، قرار داده است.

ب) موتورهای جستجوی خارجی:

موتور جستجوی گوگل، یاهو و بینگ، از مشهورترین موتورهای جستجو بین کاربران فارسی زبان هستند. در اینجا به معرفی موتور جستجوی گوگل می پردازیم:

گوگل (Google): سرویس جستجوی گوگل، امکانات و ابزارهای بسیار زیادی دارد که کمک می کند نتایج جستجو به بهترین شکل در اختیار شما قرار گیرد. همچنین، ابزارهای بسیار زیادی دارد که شما را نسبت به استفاده از سایتها و نرم افزارهای دیگر بی نیاز می کند. در اینجا به برخی از نکات مربوط به جستجو در گوگل اشاره می کنیم:

1. برای محدود کردن نتایج جستجوی گوگل به یک سایت خاص کافی است به ابتدای عبارتی که می خواهید جستجو کنید، متن زیر را اضافه کنید:

«آدرس سایت مورد نظر»site :«عبارت مورد نظر»

به عنوان مثال؛ اگر کاربری قصد پیدا کردن عبارت «مهدویت» را در سایت «رهروان ولایت» دارد، باید عبارت زیر را جستجو کند:

Site :welayatnet.comمهدویت

2. برای جستجوی در میان فایلها در گوگل، باید پسوند فایل مورد نظر را با دستور زیر وارد کنید:

«فرمت فایل مورد نظر»filetype :

مثلاً اگر قصد جستجوی عبارت «مهدویت» را در فایلهای pdfموجود در اینترنت دارید، این دستور را بنویسید:

filetype:pdfمهدویت

با اینکار نتایج جستجو فقط به فایلهای pdfمحدود می شوند.

3. گوگل دارای دیکشنری (لغتنامه) قدرتمندی به نام ترنسلیت (translate) است که بیش از 100 زبان زنده دنیا را در خود جای داده و از سرعت قابل ملاحظه ای برخوردار است که برای ترجمه متون غیر تخصصی بسیار مفید می باشد.

4. در صفحه اصلی موتور جستجوی گوگل، در زیر محل درج عبارت مورد جستجو دو گزینه وجود دارد: «جستجوی گوگل» (Google Search)- «یا بخت یا اقبال» (I am Feeling Lucky)

استفاده از گزینه دوم، کاربر را بدون ارائه نتایج دیگر، مستقیماً به اولین صفحه ای که این موتور جستجو بر پایه کلید واژگان واردشده پیدا کرده است، ارجاع می دهد.

5. در صفحه جستجوگر گوگل، علامت میکروفون وجود دارد (در تصویر بالا) که برای ضبط صدا و تبدیل آن به متن است. قابلیت «تایپ صوتی» گوگل بسیار دقیق و سریع است.

6. در صفحه تنظیمات جستجوی گوگل، قابلیت تنظیم تعداد نتایج جستجو در هر صفحه، محل باز شدن نتایج جستجو و زبان و تنظیمات سابقه جستجو، وجود دارد.[15]

7. گوگل این قابلیت را دارد که جستجو را محدود به تصاویر، فیلمها، نقشه ها یا کتابها کند. به این معنی که  مثلاً تنها در میان تصاویر جستجو کند.

8. همچنین قابلیت محدود کردن زبان صفحات جستجو و زمان مطالب را دارد. به عنوان مثال، می توان تعیین کرد که در میان صفحات فارسی زبان، در محدوده 24 ساعت گذشته، جستجو انجام شود. برای استفاده از این قابلیت گزینه «ابزار» (در تصویر پایین) انتخاب شود.

9. از جمله قابلیتهای گوگل، فیلتر کردن نتایج غیراخلاقی جستجوست. برای این کار گزینه «تنظیمات» را انتخاب کرده و از بین موارد موجود، «روشن کردن جستجوی ایمن» انتخاب شود.

10. در جستجوی تصاویر گوگل، ابزارهای جستجوی بسیاری تعبیه شده است. از جمله: تنظیم اندازه، رنگ، نوع و زمان تصویر.

11. در جستجوی فیلم ها نیز ابزارهای خاصّی برای جستجو وجود دارد که در تصویر زیر مشاهده می شود.

12. گوگل دارای صفحه تنظیمات پیشرفته با قابلیت انواع جستجو با معیارهای مختلف است.[16]

13. همچنین دارای امکانات خاص دیگری از قبیل: ماشین حساب، نقشه، آب و هوا و زمان می باشد.

14. با ساخت یک حساب می توان از امکانات دیگر گوگل، از قبیل: «جیمیل» و «گوگل پلاس» استفاده کرد.

انواع جستجوی اینترنتی

برای «جستجو در منابع الکترونیک» انواع گوناگونی بیان شده است. از جمله در یک تقسیم بندی کلی می توان جستجوهایی را که در نظامهای اطلاعاتی صورت می گیرد، به دو دسته «جستجو برای منابع معلوم» و «جستجو برای منابع نامعلوم» یا جستجوی موضوعی تقسیم کرد. در جستجوی منابع مشخص، کاربر سعی دارد اطلاعاتی درباره چیزی که هم اکنون معلوم است، فراهم آورد. مثلاً در موتور جستجو نام یک کتاب را برای به دست آوردن اطلاعات بیش تر وارد می کند.[17]

تقریباً تمام موتورهای جستجو و پایگاه های کاوش برای جستجوی اطلاعات به کابران دو شیوه ارائه می دهند: جستجوی عادی؛ جستجوی پیشرفته.[18] در جستجوی ساده کلمه یا عبارت جستجو تایپ می شود و بازیافت زیاد و دقت کمی را به همراه دارد؛ اما در جستجوی پیشرفته، امکانات بیش تری نظیر اپراتورهای بولین و محدودگرهایی مانند: محدودیت زبانی، مکانی، زمانی و قالب منابع ارائه می شود که نتایج جستجو را دقیق تر می کند.[19]

اساس اپراتورهای بولین که توسط ریاضی دان انگلیسی توسعه یافت، شامل سه عمل گر می شود:

1. عملگر AND(جمع منطقی): این اپراتور بین دو یا چند کلیدواژه قرار داده می شود و اقلامی که تمامی این کلیدواژه ها در آن آمده است، بازیابی می شود. بنابراین، نتایج نیز محدود می شوند.

2. عملگر OR(ضرب منطقی): با وارد کردن این اپراتور بین دو یا چند کلیدواژه، حوزه جستجو گسترش یافته، تمام مدارکی که هر کدام از کلیدواژه ها در آنها آمده است، بازیابی می شوند.

3. عملگرNOT  یا BUT(تفریق منطقی): این اپراتور هنگامی استفاده می شود که قصد حذف کلیدواژه ای را داشته باشیم؛ یعنی به نظام دستور می دهیم فقط اقلامی را بازیابی کند که یکی از کلیدواژه ها را داشته باشد و مدارکی که حاوی کلیدواژه دیگری باشد، بازیابی نشود.[20]

علاوه بر این اپراتورها، اغلب نظامهای بازیابی اطلاعات مبتنی بر منطق بولین، اپراتورهای دیگری نیز ارائه می دهند. از جمله جستجوهای: عبارتی، مجاورتی، میدانی، زبان طبیعی، استنادی و فراپیوندی.[21]

راهبردهای جستجو

راهبرد جستجو عبارت است از فرایندی که از طریق آن مطلبی جستجو می شود تا مدارک متناسب با نیاز کاربر شناسایی شود. برای جستجو راهبردهای گوناگونی وجود دارد که یادگیری آنها، پایه و اساس یک جستجوی مفید در اینترنت است. به طور کلی بازیابی اطلاعات مورد نیاز متضمن طیّ مراحل زیر است:

1. تعیین و تلخیص موضوع مورد نظر: بایستی دید به دنبال چه چیزی هستیم و موضوع مورد نظر تعیین شود؛

2. مفاهیم کلیدی موضوع مورد نظر شناسایی شده و مشخص شود چه چیزی مهم است؛

3. کلیدواژه های مرتبط با مفاهیم کلیدی مورد نظر به ترتیب و بر اساس اهمیت انتخاب شوند؛

4. منابع و ابزار بازیابی مناسب را انتخاب کرده، پس از حذف کلمات اضافی به جستجوی کلیدواژه ها پرداخته شود؛

5. جستجو آنقدر ادامه یابد تا مطالب مورد نظر بازیابی شوند. برای گسترش یا محدود کردن دامنه جستجو می توان از عملگرها استفاده کرد؛

6. پس از بازیابی مطالب مورد نظر، ارزیابی و انتخاب منابع و مطالب بازیابی شده از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛

7. مدیریت و سازماندهی درست منابع و مطالب بازیابی شده در انجام نگارشهای بعدی و دوری از دوباره کاری کمک زیادی خواهد بود.[22]

توجه به این نکته لازم است که جستجوی موفقیت آمیز در اینترنت به فنونی چون مراجعه مستقیم به  منبع  اطلاعات ، حدس  زدن نشانی  (LRU) و بهینه سازی راهبرد در هنگام استفاده از راهنماهای  موضوعی و موتورهای  جستجو وابسته است.[23]

در صورت نیاز و عدم بازیابی اقلام مناسب، راهبرد جستجوی خود را تغییر دهید.[24]

برخی تکنیکهای جستجو در اینترنت

گلاس برنر، هفت عادت موفق ترین جستجوگران وب را به این صورت بیان کرده است:

1. عادت استفاده از اینترنت را گسترش دهید: وقتی در مورد چیزی سؤالی دارید، تقریباً اولین قدم در تمام موارد این است که باید اینترنت را جستجو کنید. ممکن است پاسخ شما در اعماق یک سایت وب که از سوی یک شرکت مخارج آن تأمین می شود، یا در یک گروه خبری که از دو سال قبل در جریان امور قرار گرفته یا در میان فهرست در صفحات دایرکتوری یا هر جای دیگری نهفته باشد. با استفاده از ابزار صحیح جستجو و به کارگیری استراتژی صحیح، احتمالاً می توانید آن را بیابید؛

2. از بهترین ابزار موجود برای کار خود استفاده کنید: برای جستجو از موتورهای جستجوی اصلی - که در این مقاله به آنها اشاره شد - استفاده کنید تا به بهترین نتایج ممکن دست پیدا کنید. البته این موتورهای جستجو هر کدام نقاط قوت خاص خود را دارند؛ ولی برای هر کاری مفید نیستند؛

3. دستورالعملها را مطالعه کنید: هیچ دو موتور جستجویی دقیقاً یکسان عمل نمی کنند. بنابراین، بهتر است فایل دستورالعمل و نکات جستجویی را که توسط سایت فراهم می شود، مطالعه کنید؛

4. واژه های کلیدی منحصر به فرد را انتخاب کنید: قبل از آغاز جستجو، زمانی را صرف تفکر در مورد لغات یا عبارات منحصر به فردی نمایید که ممکن است در اطلاعاتی که می خواهید، نمایان شوند و از پیش آنها را بررسی کنید؛

5. از چندین موتور جستجو استفاده کنید: هر موتور جستجویی برای انجام کارها روش خاص خود را دارد و هیچ کدام از آنها همه چیز را تحت پوشش قرار نمی دهند. البته با استفاده از خدمات موسوم به جستجوی فوق العاده می توانید به صورت خودکار یک پرسش را به چندین موتور جستجو ارسال کنید. به هر حال، جستجوی چندگانه نتایج بهتری نسبت به جستجوی فوق العاده به دست می دهد؛

6. منبع اطلاعات را بررسی کنید: فقط به دلیل وجود یک مطلب در اینترنت، نمی توان به آن اعتماد کرد. تقریباً هر کسی می تواند هر چیزی را در اینترنت و شبکه جهانی وب منتشر کند. بنابراین، همیشه باید شکاک بود. سعی کنید تعیین کنید چه کسی و با چه انگیزه ای اطلاعات را ایجاد کرده و آخرین تاریخ به روزرسانی آن چه زمانی بوده است؟

7. توجه داشته باشید چه زمانی باید به جای دیگری مراجعه کنید: تصور نکنید اینترنت حاوی کل دانش بشری است. برای یک جستجوی onlineموفق، باید بدانید چه زمانی دست از کار بکشید. اطلاعاتی که می خواهید ممکن است به صورت onlineقابل دسترسی بوده یا نباشد و اگر به صورت onlineهم در دسترس باشد، شاید آنقدر نهفته در اعماق باشد که ارزش صرف وقت و حوصله برای یافتن آن را نداشته باشد.[25]

انتخاب روش جستجوی مناسب، از نکات کلیدی هر جستجوی موفقی است. «ﺩﺭﺍﺑﻨﺸﺘﺎﺕ» شش روش جستجوی جدید ارائه کرده است که عبارتند از روشهای: تیری در تاریکی، بینگو، kitchen sink، گاز بزرگ (big bite)، صید مروارید، کمک گیری از دوستان (geting help from your friends).[26]

وی، حداقل آگاهي درباره جستجوي بولين را براي استفاده از اين روشها لازم دانسته، معتقد است: «اين روشها در موتورهاي جستجوي مختلف، يکسان هستند. قبل از شروع جستجو بايد يک تحليل مقدماتي و درک اساسي از موضوع داشته باشند و مفاهيم اصلي و کليدواژه ها را بشناسند. بعضي از سؤالات داراي يک جنبه هستند. مانند: «مي خواهم درباره سيگار کشيدن بيش تر بدانم.» جنبه موجود در اين سؤال «سيگار کشيدن» است. بعضي از پرسشها دو جنبه اي هستند. مانند: «آيا سيگار کشيدن موجب سرطان مي شود؟»» که «سيگار کشيدن» و «سرطان» دو کليدواژه اين پرسش هستند. برخي از سؤالات داراي سه وجه اند. مثلاً: «آيا احتمال بروز سرطان در نوجواناني که سيگار مي کشند، بيش تر است؟» سه کليد واژه «سرطان»، «نوجوانان» و «سيگار کشيدن» در اين پرسش وجود دارد.

جستجوگران بايد با تحليل مناسب پرسش خود، به کليدواژه هاي مناسب برسند... کلید انتخاب شیوه صحیح جستجو در وب، به تعداد جنبه هایی بستگی دارد که در پرسش شما گنجانده شده است.[27]

از جمله نکات لازم برای یک جستجوی موفق می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. عبارات مورد جستجو را در حد امکان (اگر مجاز است) دقیق وارد کنید تا جستجو را محدود سازید . بزرگ ترین  مشکل، شلوغ بودن است؛ یعنی وجود پایگاه های بی ربط و بی اهمیت بین موارد بسیار ارزشمند. در راستای کاهش شلوغی، از عملگرهای واژه لازم/ غیرلازم (با کاربرد + / -) بهره بگیرید؛

2. کلمات  را  به  صورت مفرد وارد کنید. بیش تر  موتورهای  جستجو  بـا احتساب زیررشته ها، جمع کلمه را نیز در نظر می گیرند. برای تعمیم موضوع جستجو، هر جا مجاز باشد، از کاراکتر جانشین  استفاده  کنید ؛

3. الفاظ مشترک  و کلی را  به کار نبرید و اگر مجبورید، آنها را در یک عبارت قرار دهید و با کلمات دقیق تر همراه  کنید . مثلاً  کلمه «کتاب» خیلی کلی است؛

4. هر جا مقتضی است، املاهای چندگانه وارد کنید؛

5. اگر املای  صحیح  واژه  را می دانید، به کارگیری مترادفها جستجویی را که نتایج اندکی دارد، گسترده تر  می سازد ؛

6. از عملگرهای مرکب و به ویژه عملگرهای مجاورت، به منظور افزایش ارتباط بین نتایج استفاده کنید. هر جا  مجاز  باشد، شـما می توانید بر پایه واژه های مورد جستجو، ارتباط بین  نتایج  را  تنظیم کنید. کاربرد کلمات در قالب عبارت، در بعضی موتورهای جستجو، همانند  به کارگیری  عملگرهای  مجاورت است. در جایی که ترتیب کلمات مهم است، از عملگر همجوار استفاده کنید . Webcrawler بهترین کارکرد را در زمینه عملگرهای مجاورت و همجواری دارد.[28]

 

___________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. روشهای جستجو در وب، ﮐﺮﺍﻧﻤﺎﺭﮐﯽ ﺩﺭﺍﺑﻨﺸﺘﺎﺕ، ترجمه: ﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺿﺎ ﻃﺎﻟﺐ ﺯﺍﺩﻩ، مجله ﮐﺘﺎﺑﺪﺍﺭﯼ ﻭ ﺍﻃﻼﻉ ﺭﺳﺎﻧﯽ، ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ 1380، ش 61، ص 114.

[2]. آموزش جستجو در وب و پایگاه‌های اطلاعاتی، حجت الله سلیمانی، نشر مؤلّف، تهران، چاپ اول، 1388ش، ص69.

[3]. http://www.noyasystem.com. (وب چیست؟)

[4]. https://motamem.org. (موتور جستجو چیست و موتورهای جستجو چه می‌کنند؟)

[5]. موتورهای جستجو، آن کلاید، مترجم: رحیم شهبازی، مجله مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، پاييز 1382، شه 55، ص 143.

[6]. http://rasekhoon.net. (مرورگر چیست و چه کار می‏کند؟)

[7]. مهارتهای جستجو در اینترنت (1)، حسن سالاری، رشد معلم، تهران، دی 1382، ش 178، صص 53-55.

[8]. آموزش جستجو در وب و پایگاه های اطلاعاتی، ص 73.

[9]. ابزارهای جستجو در اینترنت، فرشته داودیان، تحقیقات اطلاع رسانی و کتابخانه‌های عمومی، زمستان 1380، ش 43، ص 53.

[10]. راهبرد و شیوه‏های جستجو در اینترنت، گری نوتس، مترجم: سیمین نیازی، مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، پاييز 1382، ش 55، ص 129.

[11]. آموزش جستجو در وب و پایگاه‏های اطلاعاتی، ص 75.

[12]. همان، ص 78.

[13]. ابزارهای جستجو در اینترنت، صص 52- 61.

[14]. https://www.linkedin.com(10 مورد از بهترین موتورهای جستجوی سال 2013م).

[15]. https://www.google.com/preferences?hl=fa&fg=1.

[16]. همان.

[17]. جستجوی اطلاعات علمی و پژوهشی در وب، علیرضا موغّلی و رحیم علیجانی، نشر چاپار، تهران، چاپ اول، 1388ش، ص 55.

[18]. دستیابی به اطلاعات در محیط دیجیتال از تئوری تا عمل، عاصفه عاصمی و غفار بهارلو، نشر کتابدار، تهران، چاپ اول، 1389ش، ص 31.

[19]. جستجوی اطلاعات علمی و پژوهشی در وب، ص 62.

[20]. همان، صص 64- 67.

[21]. رک: http://emri.tums.ac.ir. (پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران)؛ آشنایی با پایگاه‏های اطلاعاتی و جستجوی پیشرفته اطلاعات (کارگاه 1)، رشا اطلسی.

[22]. دستیابی به اطلاعات در محیط دیجیتال از تئوری تا عمل، ص 27.

[23]. راهبرد و شیوه‏های جستجو در اینترنت، گری نوتس، مترجم: نیازی، سیمین، مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، پاييز 1382، ش 55، صص 126 – 133.

[24]. جستجوی اطلاعات علمی و پژوهشی در وب، ص 97.

[25]. کلید طلایی جستجو در اینترنت، گلاسبرنر، آلفرد و امیلی، ترجمه: رضا مجریی، لیلا ملکان و عبدالله تباره، انتشارات خلیج فارس، تهران، چاپ اول، 1382ش، صص 63- 73.

[26]. روشهای جستجو در وب، ﮐﺮﺍﻧﻤﺎﺭﮐﯽ ﺩﺭﺍﺑﻨﺸﺘﺎﺕ، صص 116-126.

[27]. همان، ص 126.

[28]. ابزارهای جستجو در اینترنت، محمدعلی سوادی، انتشارات رهاورد نور، دوره اول، بهمن 1379، ش 15، ص39.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 226.





تاریخ ارسال مطلب : يکشنبه ١٨ فروردين ١٣٩٨ / شماره خبر : ٤٠٦٣٥٥ / تعداد بازدید : 145/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج