دوشنبه ٠١ بهمن ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


نقش «حوزه انقلابی» در بصیرت آفرینی -3

جلوه های بصیرت آفرینی حوزه انقلابی

حوزة علمیة مطلوب و آرمانی دارای مؤلفه های مختلفی است. عناصری چون علمیت، اجتهاد علمی، تقوا، اخلاق مداری و معنویت گرایی، از مؤلفه های بدیهی حوزة علمیة مطلوب است؛ لکن در کنار اینها به عنصر انقلابی گری و انقلابی بودن باید به عنوان یکی از مهم ترین مؤلفه های حوزة علمیة ایده آل و مطلوب نگریسته شود.

جلوه های بصیرت آفرینی حوزه انقلابی

انقلاب اسلامی ایران، یکی از مردمی ترین انقلابهای تاریخ جهان محسوب می شود، به گونه ای که می توان مردم، رهبری و ایدئولوژی را سه عامل اساسی پیروزی انقلاب قلمداد کرد؛ اما در این میان، با فقدان حضور فیزیکی رهبری در کنار مردم، این حوزه های علمیه و طلاب بودند که حلقه واسط بین امام و مردم بوده، نقشی اثرگذار در پیروزی انقلاب ایفا کردند، به گونه ای که مقام معظم رهبری می فرمایند: «اگر روحانیت نبود، شما بدانید! این نظام تشکیل نمی شد. اگر جامعه روحانیت نبود، این انقلاب پیروز نمی شد. تا صد سال دیگر هم پیروز نمی شد.»[1]

حوزه علمیه مطلوب و آرمانی دارای مؤلفه های مختلفی است. عناصری چون علمیت، اجتهاد علمی، تقوا، اخلاق مداری و معنویت گرایی، از مؤلفه های بدیهی حوزة علمیه مطلوب است؛ لکن در کنار اینها به عنصر انقلابی گری و انقلابی بودن باید به عنوان یکی از مهم ترین مؤلفه های حوزة علمیه ایده آل و مطلوب نگریسته شود.

بر این اساس، با بررسی نسبت بین حوزه علمیه و انقلاب اسلامی، می توان رابطه متقابلی بین این دو در نظر گرفت، به گونه ای که حوزه علمیه و جامعه روحانیت در پیروزی انقلاب و تشکیل نظام اسلامی نقشی مهم ایفا نموده و در مقابل نیز انقلاب اسلامی موجب ظرفیت سازی لازم برای حوزه علمیه جهت ایفای نقش هدایت گری مردم و تبلیغ دین شده است و یکی از مهم ترین جنبه های این نقش، وظیفه حوزه انقلابی در جهت بصیرت آفرینی جامعه است که در ذیل به بیان جلوه هایی از آن می پردازیم:

الف) اقدامات ایجابی

1. هدایت گری سیاسی

وظیفه روحانیت، هدایت‌گری مردم است که این امر، وجه سیاسی نیز دارد. روحانی باید  در امور سیاسی، هادی و ناصح باشد. حوزه و روحانیت باید متکفل رشد و ارتقای فرهنگ سیاسی جامعه و صیانت از ارزشهای انقلاب باشند.

امام خمینی(ره) رسالت مهم حوزویان را در راستای تداوم رسالت پیامبران و امامان معصوم(علیهم السلام) دیده، معتقدند: «روحانیون مظهر اسلام اند. اینها مبیّن قرآن اند. اینها مظهر نبی اکرم اند.»[2]

2. معرفی اسلام حقیقی به جای اسلام سکولار

همان گونه که گذشت، یکی از اقدامات دشمن در مقابله با انقلاب اسلامی، القای تفکر سکولاریستی در جامعه است. امری که اسلام حقیقی با آن مخالفت می کند. دین اسلام برای تمام عرصه های زندگی انسان، از جمله سیاست، برنامه دارد. یکی از مهم ترین وظایف طلاب، معرفی اسلام حقیقی و مقابله با تفکر سکولاریستی است.

مقام معظم رهبری(حفظه الله) می فرمایند: «اسلام سکولار شبیه مسیحیت سکولار است که می رود در گوشه کلیسا خودش را زندانی می کند و در محیط واقعی زندگی هیچ حضوری ندارد. اسلام سکولار هم همین‌جور است. کسانی هستند امروز دعوت می کنند به اسلام منزوی؛ اسلامی که هیچ کاری به کار زندگی مردم ندارد؛ مردم را به یک عبادتی، به یک چیزی گوشه مسجد یا گوشه خانه‌ها فرا می خواند. اسلامِ واردِ در متن زندگی را معرفی کنیم؛ اسلامِ رحمت به ضعفا؛ اسلامِ جهاد و مبارزه با مستکبران. به نظر من، این یک وظیفه‌ای است که به عهده همه است. دستگاه‌های تبلیغاتی ما، دستگاه‌های علمی ما، حوزه‌های علمیه ما باید این هدف را دنبال بکنند... به نظر بنده، اگر ما؛ مجموعه روحانیون و اهل علم و کسانی که در مسائل دینی کار می کنند، در همه مسائل خودمان این را هدف قرار بدهیم؛ یعنی تحقق اسلام بکامله و مقابله با دشمنی‌ها با این شکل، موفقیتهای زیادی خواهیم داشت.»[3]

3. شکل دهی و رشد فرهنگ انقلابی

حوزه انقلابی، حوزه ای است که بتواند جامعه الهی و توحیدی را به سوی اهداف بزرگی که در قرآن کریم ترسیم شده است، برساند. جامعه انقلابی، هراس ندارد، ضعیف نیست، اراده ای سست ندارد، حزن و اندوه در این جامعه راه ندارد؛ بلکه قوی بوده، با آرامش و قدرت کار خود را انجام می دهد و در مجموع، جامعه ای زنده، جوان، پر جنب و جوش و پر حرکت در پی خواهد داشت. از جمله نتایج جامعه انقلابی این است که آمر به معروف و ناهی از منکر است. در این جامعه، معروف شایع، برتر و همه گیر است و منکر، منزوی و گوشه گیر. جامعه انقلابی یکپارچه و واحد بوده، به دور از پراکندگی، شکاف درونی، درگیری و ضعف کار خود را به پیش خواهد برد. این جامعه نمی تواند ظلم، تبعیض و جنایت را در جوامع دیگر دیده و آرام باشد، لذا حمایت از مستضعفین در جامعه انقلابی، اصل و استراتژی همیشگی است. حوزه انقلابی، حوزه ای است که اراده چنین جامعه ای را شکل داده، به آن رشد ببخشد.

4. ترویج فرهنگ ایثار، جهاد و شهادت

یکی از اصول اساسی که دین اسلام و مذهب تشیع را زنده، پویا و پایدار ساخته، فرهنگ ایثار، جهاد و شهادت است که ترویج ارزشهای عاشورایی انقلاب و حماسه دفاع مقدس، از ویژگی‌های مهم حوزه انقلابی محسوب می شود.

5. تزریق غیرت انقلابی به جامعه

وظیفه دیگر حوزه انقلابی آن است که با توجه به شبکه وسیع و اثرگذار روحانیت، حوزه علمیه روحیه، منش و غیرت انقلابی را به جامعه تزریق کند و به تعبیر حکیمانه و حماسی مقام معظم رهبری(حفظه الله)، به عنوان کوره آتشفشانی، انرژی انقلاب را صادر کند. این نقش اقتضا دارد که حوزه علمیه در تمام عرصه های تغذیه، پشتیبانی، دفاع و پاسداری از انقلاب حضور به موقع، کارشناسانه و مدبرانه داشته باشد.

6. تغذیه فکری نیروهای انقلاب

وظیفه دیگر حوزه انقلابی، تغذیه فکری نیروهای انقلابی، تقویت باور قلبی و احساس عاطفی آنها و ارتقای بصیرت اجتماعی و سیاسی جامعه و دمیدن روح امید در مردم جهت مقابله با مشکلات و نگهداشتن آنان در صحنه می باشد و به هر میزانی که حوزه در این زمینه کارآمد باشد، انقلابی تر خواهد بود.

7. شناخت و رفع نیازهای جامعه انقلابی

یکی از وظایف مهم حوزه انقلابی، شناخت نیازهای جامعه و پاسخ گویی به آنهاست. در شرایط کنونی لازم است فقه، فرهنگ، رسانه و ارتباطات، مورد توجه استادان و اندیشمندان حوزه انقلابی قرار گیرد و در صحنه پاسخ گویی به نیازهای نظام اسلامی در چارچوب فرمایشات امام(ره) و رهبر معظم انقلاب(حفظه الله)، حضور فعال داشته باشند. حضور حوزه انقلابي در عرصه تبيين مباني نظام و دفاع از آن، باید حضور حداكثري، همه جانبه و به موقع باشد.

8. هدایت مردم در جهت خدمت رسانی

از دیگر وظایف حوزه انقلابی، ترویج فرهنگ خدمت رسانی و مشارکت مردم در ارائه خدمات اجتماعی است که به فرموده مقام معظم رهبری(حفظه الله): «حضور طلاب در خدمات‌رسانی به مردم، مدرسه‌سازی، بیمارستان‌سازی، کمک به مردم هنگام حوادث و دیگر عرصه‌ها، نیروهای مردمی را نیز به صحنه می‌آورد و منشأ خدمات خواهد شد.»[4]

در زلزلة بیداری اسلامی هم «دین» مردم را به میدان کشاند؛ اما چون دستگاه‌های دینی در آن کشورها متفرق هستند، این کار استمرار نیافت و بیداری به نتیجة لازم نرسید؛ اما در جمهوری اسلامی، تداوم حضور علما و روحانیون و در نتیجه، حضور مردم در عرصه‌ها، استمرار حرکت انقلاب را ممکن کرده است

9. صدور فرهنگ انقلاب اسلامی

یکی دیگر از وظایف حوزه انقلابی که مربوط به خارج از مرزهاست، صدور فرهنگ انقلاب به دیگر کشورها و ملتها می باشد. صدور انرژی فرهنگ انقلاب اسلامی ایران و دستاوردهای آن به سراسر جهان، از رسالتهایی است که بر عهده حوزه انقلابی بوده، باید برای آن برنامه ریزی مناسبی صورت گیرد.

ب) اقدامات سلبی

1. مقابله با استحاله فرهنگی

تشیع نسبت به جریانات فکری- فرهنگی منفعل نبوده، از گذشته با تفکرات غیر منطقی یونان، غرب و آنچه وارد دنیای اسلام شده، درگیر بوده است. در طول تاریخ، تشیع توانسته خود را در مواجهه با جریانهای غیر اصیل حفظ کند.

رفتار انقلابی حوزه شیعه همواره استمرار داشته، با فعالیت در عرصه فرهنگی، از جهت مرزبندی‌های سیاسی، جامعه شیعه را از استحاله فرهنگی حفظ نموده است. اکنون نیز این کار مستلزم در صحنه نگهداشتن جامعه شیعی است که این از وظایف مهم حوزه های انقلابی است. این مبارزه در دوره معاصر وارد فضای جدیدی شده و دشمن به سطح جدیدی از مبارزه روی آورده است.

در دوران قبل دولت مدرنی که تمام عرصه های حیات زندگی اجتماعی انسان را مدیریت کند، نبود؛ قدرتی شکل نگرفته بود که بخواهد یک دهکده واحد جهانی درست کند و تک تک شئون جامعه جهانی را بر محور یک فرهنگ و مکتب واحد سامان دهد. جبهه کفر در این دوران به دنبال ایجاد جامعه یا دهکده جهانی واحد مبتنی بر مکتب و فرهنگ مادی واحد است.

2. بیداری و آگاهی در برابر نفوذ

حوزه انقلابی، حوزه ای است که در برابر نفوذ، حساس و بیدار بوده، جامعه را نسبت به آن آگاه سازد. موضوع نفوذ و رخنه که در سالهای اخیر مورد تأکید مقام معظم رهبری(حفظه الله) قرار گرفته است، در اشکال گوناگون و با پیچیدگی‌های فوق‌العاده مطرح شده که شناخت و توجه به آن و آگاه سازی جامعه در برابرش، امری ضروری و از رسالتهای خطیر حوزه انقلابی محسوب می گردد.

3. مقابله با انحراف و کج روی

هرگاه انحراف و کج‌روی در جامعه آغاز شود، باید جوشش حوزوی و انقلابی به حرکت درآمده، با آن به مقابله برخیزد. زمانی که حوزه، مراجع و شخصیتهای بزرگ حوزوی با انحرافات و کج‌روی‌ها برخورد می کردند، قیام و اقدام علمی و عملی انجام داده، در مقابل آن می ایستادند. همچنین، فتنه با ارزشهای انقلاب اسلامی در تضاد است، لذا کسی می‌تواند در برابر فتنه‌ها بایستد که بصیرت داشته باشد.

طلبه انقلابی و حوزه انقلابی نیز به عنوان مدافع انقلاب و ارزشهای اسلامی و انقلابی، نسبت به بصیرت‌آفرینی جامعه تلاش می کند تا مانع از انحراف مردم در زمان فتنه و تشابه حق و باطل گردد.

4. ایستادگی در برابر تحجر و روشنفکرنمایی

وظیفه دیگر حوزه انقلابی، توجه به نفی تحجر و روشنفکری‌های غلط است. حوزه باید راه را بر هر گونه تحجر و مقدس‌مآبی‌هایی که امام(ره) نیز از آن به شدت نهی می کردند و همچنین، روشنفکرنماهای غرب گرا و معطوف به تمدن غرب، ببندد.

حوزه انقلابی این جریانات انحرافی و غلط را می شناسد، مردم را نسبت به آن آگاه می سازد و در برابر آن مقاومت می کند، لذا یکی از مأموریتهای مهم حوزه انقلابی، مبارزه با تحجر و انفعال است. تحجر به معنای بازگشت به قبل از انقلاب و انفعال در مقابل گفتمان لیبرال و سکولاریزم است و اقتضای این مبارزه، حفظ اصالتهای حوزوی می باشد.

5. مقابله با اشرافی گری و تجمل گرایی

اصل تجمل، اشرافی گری و تجمل گرایی، با انقلاب اسلامی متضاد است که در صورت عدم برخورد با آن، به یک فرهنگ و ارزش تبدیل می گردد. حوزه انقلابی، حوزه ای است که از این امر پرهیز نموده، در مقابل آن، فرهنگ زهد و قناعت برگرفته از اسلام ناب را به مردم معرفی می کند.

6. مقابله با شبهات

یکی از وظایف مهم حوزه انقلابی در برابر تبلیغات وسیع دشمن و اشکالات و شبهات مطرح شده از سوی آنها، جلوگیری از رسوخ این شبهات در جامعه و مقابله و پاسخ گویی به آنهاست. به فرموده رهبر معظم انقلاب(حفظه الله): «این میدان، میدان واقعی جنگ است و روحانیون و طلاب باید مسلح و آماده وارد عرصه مقابله با شبهات و تفکرات غلط و انحرافی شوند.»[5]

7. پالایش فضای مجازی

توجه طلاب و فضلا به عرصه فضای مجازی و جنگ نرم به شکل مثبت و از باب امر به معروف و نهی از منکر، ضروری است. رصد سایتها و مراکز مروج ابتذال و برخورد و روشنگری جامعه نسبت به آنها، باید به عنوان وظیفه حوزه انقلابی انجام شود و تقسیم کار و پاسخ گویی به شبهات از طریق فضای مجازی، به عنوان یک وظیفه مهم حوزه انقلابی می باشد.

نتیجه گیری

حوزه انقلابی باید همیشه در عرصه های مختلف انقلاب پیش رو باشد و شاخصه‌های انقلابی خود را نگهداشته، در مسیر انقلاب گام بردارد تا بتواند انقلابی بماند. رسالت حوزویان در درجه اول حراست و مرزبانی از حاکمیت اسلام و ولایت فقیه و در درجه بعدی، ترویج و تبلیغ آن در جامعه است. رسالت مهم حوزه انقلابی، حفظ و تحقق آرمانهای انقلاب و نهادینه سازی ارزشهای اسلامی است؛ ارزشهایی که موجب بیداری آحاد جامعه در برابر توطئه های دشمنان می شود؛ توطئه هایی که در عرصه های مختلف برای گسترش انحراف و رواج بی بندوباری و ضربه زدن به انقلاب، مورد هدف دشمن قرار می گیرد.

خروجی اصلی حوزه انقلابی و رسالتی که بر دوش دارد، تربیت طلاب ولایت مدار، بصیر، نافذ و باتقوا است. طلابی که با تکیه بر علم و آگاهی، و الگوگیری از بزرگان حوزه بتوانند در تعمیق بخشیدن به باورهای دینی و تبیین اهداف و آرمانهای انقلاب، نقش آفرین باشند. از ضروریات حوزه علمیه در جامعه امروز، تربیت طلابی «امروزی» است که باید بتوانند با توجه به نیازهای علمی، اجتماعی و فرهنگی جامعه برنامه‌ریزی کرده، در جهت رشد و ارتقای بصیرت مردم ایفای نقش کنند.

این میدان، میدان واقعی جنگ است و روحانیون و طلاب باید مسلح و آماده وارد عرصة مقابله با شبهات و تفکرات غلط و انحرافی شوند

از آنجا که طلاب و حوزه های علمیه در راستای رسالت سیاسی خود، وظیفه هدایت سیاسی مردم را دارند، باید خود دارای بصیرت بالایی باشند و به فرموده رهبر معظم انقلاب(حفظه الله): «فهم سیاسی و هدایت سیاسی حوزه بایستی در سطح بسیار بالایی باشد.»[6]

امام راحل(ره) می فرمایند: «مجتهد باید به مسائل زمان خود احاطه داشته باشد. برای مردم و جوانان و حتی عوام هم قابل قبول نیست که مرجع و مجتهدش بگوید: من در مسائل سیاسی اظهار نظر نمی‌کنم.»[7] به اعتقاد ایشان: «یک مجتهد باید زیرکی و هوش و فراست هدایت یک جامعه بزرگ اسلامی و حتی غیر اسلامی را داشته باشد و علاوه بر خلوص و تقوا و زهدی که در خور شأن مجتهد است، واقعاً مدیر و مدبر باشد.»[8]

 

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. بیانات رهبری(حفظه الله) در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی، مورخ: ۱۳۹۱/۰۷/۱۹.

[2]. صحیفه امام، سید روح الله موسوی خمینی، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، تهران، چاپ سوم، 1379ش، ج 5، ص 279.

[3]. بیانات رهبری(حفظه الله) در دیدار با اعضای مجلس خبرگان، مورخ: 21/12/93.

[4]. بیانات رهبری(حفظه الله) در دیدار جمعی از مدیران، مدرسان و طلاب حوزه‌های علمیه تهران، مورخ: 25/2/95.

[5]. همان.

[6]. بیانات رهبری(حفظه الله) در جمع روحانیون گیلان، مورخ: 11/2/80.

[7]. صحیفه امام، ج ‌21، ص 289.

[8]. همان.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 222.





تاریخ ارسال مطلب : چهارشنبه ١٢ دی ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٤٨١٢ / تعداد بازدید : 36/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج