شنبه ٢٤ آذر ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


حدیث شریف کساء؛ نمی از فضائل پنج تن آل عبا(علیهم السلام) -1

بررسی سند حدیث کساء

آیات و روایات فضایل بی‌شمار اهل بیت(علیهم السلام)، آن قدر زیاد است که بیان خلاصه آن نیز در توان بشر معمولی نیست تا چه رسد به شرح و توصیف آن. اما وظیفه ما فراهم ساختن زمینه جاری ساختن زمزمی از آب حیات و ابلاغ گوشه ای از این فضایل به اندیشه تشنه بشری است تا در پرتو نور آن، راه را از بی راهه ظلمت‌ها تشخیص داده، و سیراب از معارف ناب گردند.

حدیث شریف کساء؛ نمی از فضائل پنج تن آل عبا(علیهم السلام)

مجید فولادی

مقدمه

آیات و روایات فضایل بی‌شمار اهل بیت(علیهم السلام)، آن قدر زیاد است که بیان خلاصه آن نیز در توان بشر معمولی نیست تا چه رسد به شرح و توصیف آن. اما وظیفه ما فراهم ساختن زمینه جاری ساختن زمزمی از آب حیات و ابلاغ گوشه ای از این فضایل به اندیشه تشنه بشری است تا در پرتو نور آن، راه را از بی راهه ظلمت‌ها تشخیص داده، و سیراب از معارف ناب گردند.

حدیث شریف کساء یکی از آن احادیثنورانی فضایل است که خواندن، شنیدن و برپایی مجالس آن برکات فراوان و عمل به آموزه های تربیتی اش فرد، خانواده و جامعه بشری را به رشد و سعادت و کمال می رساند.

فضیلت در فضیلت

زمان صدور «حدیث شریف کساء» هم زمان با نزول «آیه مباهله»؛ یعنی 24 ذی‌الحجه سال نهم هجری است. از زیبایی‌های این دو مناسبت مهم، نزول «آیه تطهیر» است. بنابراین، نزول آیه مباهله، صدور حدیث کساء را در پی داشت و صدور حدیث کساء موجبات نزول آیه تطهیر را فراهم ساخت[1]و این هر سه فضیلت آسمانی در شأن یک خانواده خدایی از خاندان وحی و نبوت و جایگاه رفیع امامت؛ یعنی اهل بیت عصمت و طهارت، پنج تن آل عبا(علیهم السلام) شرف صدور یافت.

شرح ماجرا

ورود هیئت مسیحیان نجران به مدینه و بحث و مجادله با رسول خدا(صلی الله علیه و آله) منجر به مباهله شد.[2]پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) به فرمان خداوند متعال مأمور شد تا با آوردن عزیزان خود به میدان مباهله، با مسیحیان نجران رو در رو شود. در این میدان رسول خدا(صلی الله علیه و آله) عزیزان خود (فاطمه، علی، حسن و حسین(علیهم السلام)) را در کنار هم جمع نموده و عبای خویش را بر روی آنان کشیدند و خطاب به خداوند منان عرضه داشت: خدایا! هر پیامبری اهل و خاندانی دارد، و اینان خانواده من هستند. از تو می خواهم آنان را از هر نوع شر و بدی و ناپاکی دور ساخته، به پاکی و طهارت مطلق برسانی.[3]

در این هنگام جبرئیل به امر خدای عزوجل فرود آمد و به دنبال استجابت دعای پیامبر(صلی الله علیه و آله) آیه تطهیر را در شأن ایشان نازل فرمود و این چنین در یک روز (24 ذی‌الحجه) و در لحظاتی کوتاه؛ اما باشکوه، بر هزاران هزار فضیلت ارزشمند اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام)، سه فضیلت دیگر نیز افزوده شد.

حدیث کساء

این حدیث در چند نوبت و در مکان‌های مختلف، از جمله در خانه حضرت زهرا(علیها السلام) با تشریفاتی خاص صادر شده و امروزه بین شیعیان مشهور و معروف گشته و چراغ مجالس و نقل محافل آنان است و عالمان خبیر و فقیهان کارآزموده، به خواندن آن اهتمام ویژه و توصیه فراوان می نمایند.

از برکات قرائت حدیث کساء، کرامات عدیده و معجزات عجیبه است. ضمن آن که (همان طور که در متن خود حدیث آمده) حاجات فراوانی را برآورده و گرفتاری‌ها و شداید پیچیده ای را مرتفع می سازد. وَ فیهِمْ مَهْمُومٌ اِلَّا وَ فَرَّجَ اللَّهُ هَمَّهُ وَ لا مَغْمُومٌ اِلَّا وَ کَشَفَ اللَّهُ غَمَّهُ وَ لا طالِبُ حاجَةٍ اِلَّا وَ قَضَی اللَّهُ حاجَتَهُ...

سند حدیث کساء مشهور

«عوالم العلوم»[4] تنها منبعی است که سند حديث كساء معروف را نقل کرده است:

«رأيت بخطِّ الشيخ الجليل السيّد هاشم، عَن شيخه السَيّد ماجِدِ البَحراني، عَن الحسنِ بنِ زين الدين الشّهيد الثاني، عن شيخه المقدس الأردبيلي، عن شيخه علي بن عبدالعالي الكركي، عن الشيخ علي بن هلال الجزائري، عن الشيخ أحمد بن فهد الحلّي، عن الشيخ علي بن الخازن الحائري، عن الشيخ ضياء الدين علي بن الشّهيد الأوّل، عن أبيه، عن فخر المحققين، عن شيخه و والده العلامة الحلّي، عن شيخه المحقق، ابن نما الحلّي، عن شيخه محمّد بن إدريس الحلّي، عن ابن حمزة الطوسي صاحب ثاقب المناقب، عن الشيخ الجليل محمّد بن شهر آشوب، عن الطبرسي صاحب الاحتجاج، عن شيخه الجليل الحسن بن محمّد بن الحسن الطوسي، عن أبيه شيخ الطائفه، عن شيخه المفيد، عن شيخه ابن قولويه القمي، عن شيخه الكليني، عن علي بن إبراهيم، عن أبيه إبراهيم بن هاشم، عن أحمد بن محمّد بن أبي نصر البزنطي، عن قاسم بن يحيي الجلاّء الكوفي، عن أبي بصير، عن أبان بن تغلب البكري، عن جابر بن يزيد الجعفي، عن جابر بن عبداللّه الأنصاري، عن فاطمة الزهراء(علیها السلام) بنت رسول الله(صلی الله علیه و آله)[5]

شناخت احادیث صحیح

ممکن است برخی گمان کنند تواتر و فراوانی سند در حدیث کساء مختصر، نشانه اعتبار و قوت آن و عدم تواتر در سند حدیث کساء مفصل[6]، نشانه ضعف سندی و عدم اعتبار حدیث کساء مفصل است؛ اما محدثان کبیر و عالمان خبیر در فقه الحدیث، برای بررسی صحت و سقم احادیث و روایات و ادعیه و زیارات، تا 15 روش را مطرح نموده اند که بررسی سندی تنها یکی از آن روشهاست.

مضامین حدیث، سبک شناسی، استحکام متن، عدم تعارض با قرآن و روایات، تطابق با روایات دیگر، عمل اصحاب، احادیث من بلغ، تطابق با اصول اعتقادی و عقلی و... برخی از روش های فقه الحدیث در اعتبار و صحت یک حدیث اند. چه بسا احادیثی که دارای سند کامل و متواتر بوده؛ اما هیچ یک از اصحاب به دلیل تعارض آن با آیات و تناقض با روایات دیگر به آن عمل نکرده اند و بالعکس، احادیثی که سند مرسله و ناقص داشته و یا به اصطلاح خبر واحد بوده اند؛ اما به دلایل مختلف، مانند مواردی که در بالا به آن اشاره شد، مورد توجه محدثان، عالمان و فقیهان از زمان ائمه(علیهم السلام) تاکنون بوده است.

اعتبار سند و عظمت محتوا

حدیث شریف کساء مشهور، از جمله احادیثی است که به دلیل مضامین بلند آن در معرفی فضایل حضرات پنج تن(علیهم السلام)، تطبیق تک تک فقرات آن با احادیث مستند دیگر، عدم تعارض با آیات قرآن، همخوانی آن با اصول اعتقادی و مسلَّم مکتب اهل بیت(علیهم السلام)، ظهور و بروز کرامات و معجزات فراوان پس از قرائت آن، عالمان و فقیهان وارسته را از بررسی سندی آن به طور کامل بی نیاز ساخته است، گرچه هیچ اشکال اساسی نیز به سند آن نمی توان وارد نمود.

رجوع به مراجع

با توجه به آن که ائمه اطهار(علیهم السلام) به منظور حفظ نظام شیعه در زمان غیبت، عموم شیعیان را به مراجعه به فقهای عظام و مراجع اعلم توصیه فرموده اند، بدیهی است هنگام ظهور و بروز مسائل جدید یا اختلاف در مسائل، تنها مرجع اصلی حل اختلاف و روشن شدن ابهام را فقهای عظام و مراجع اعلم شیعه مقرر کرده اند. همان گونه که عموم شیعیان از دیرباز تاکنون در تمامی مسائل مهم، نظر این بزرگواران را به عنوان نایبان عام حضرت مهدی(علیه السلام) جویا شده و می شوند.

بنابراین، اظهار نظر دیگران (خواه از اهل علم باشند یا غیر اهل علم) در مسائل مهمی، از جمله مباحث امامت و ولایت، صحیح نیست، تا چه رسد به اقدام عملی. گرچه نقد و نظر عالمانه، آن هم تنها در مراکز علمی (نه عمومی) بلا اشکال است.

اتفاق نظری قابل توجه و قابل استناد

در میان عالمان شیعه، هر یک بر اساس استعداد خود در یک یا چند علم متخصص شده اند. برخی در حدیث، تفسیر، و برخی دیگر در فقه و کلام یا اخلاق علمی و عملی، عرفان و... متخصص گشته اند. نکته قابل توجه آن که حدیث شریف کساء در میان تمام عالمان فرهیخته، اعم از فقیه، مفسّر، محدث، کلامی و... از ارزش و اعتبار بالایی برخوردار بوده و بر قرائت آن توصیه فرموده اند، چنان که خود نیز به قرائت آن مداومت نموده اند و این نشانه ای آشکار بر صحت و اعتبار این حدیث است.

نظر علما و مراجع عظام در خصوص حدیث کساء معروف

  • مقام معظم رهبری(حفظه الله) در ضمن عيادت از حضرت آيت الله مجتهدي تهراني(ره)، براي شفاي ايشان هفتاد مرتبه سوره حمد و نيز حديث شريف کساء را قرائت فرمودند.[7]
  • مرحوم حضرت آيت الله بهجت(ره): حديث کساء سند معتبري دارد. اين حديث، نه تنها ضعف محتوايی ندارد؛ بلکه مضامين عاليه آن دلالت بر صدور آن از جانب معصوم(علیه السلام) دارد؛ بلکه از معجزات حضرت زهرا(علیها السلام) است. خواندن اين حديث در تمام مواقع براي حوایج و مشکلات مهمّه کارساز و معجزه‌آسا مي‌‌باشد.کسی که مقداری عاقل باشد، متوجه خواهد شد که این حدیث سند نمی خواهد (و نیازی به بررسی سندی ندارد).[8]
  • حضرت آيت الله سید رضا بهاء‌الديني(ره) در زمان جنگ تحمیلی که شهرستان درود آماج بمباران حزب بعث عراق بود، به امام جمعه وقت درود، حجت‌الاسلام و المسلمين حاج شيخ عبدالقائم شوشتري ‌فرمودند:مردم را به مصلاي نماز جمعه دعوت کنيد و حديث شريف کساء را قرائت کنيد! پس از عمل به توصيه ايشان، بمباران شهرستان درود براي هميشه متوقف شد. نکته جالب توجه آن که وقتي هواپيمای متجاوز سقوط کرد و خلبان آن دستگير شد، در اعترافات خود گفت: براي بمباران شهرستان درود مي‌آمديم؛ ولي شهر را پيدا نمي‌کرديم.[9]
  • حضرت آیت الله تبریزی(ره): حدیث شریف کساء، مُجرّب (تجربه شده) و معروف است و علما به آن عمل کرده اند. حدیث کساء به نحو معروف جزء معتقدات شیعه اثنی عشری است و منکر آن باید استغفار کند تا خداوند متعال رحمی به او بنماید در روزی که «يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُون  إِلاَّ مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ  سَليمٍ»[10] نجات پیدا کند. این مرجع تقلید در پاسخ به کسانی که الحاق حدیث کساء معروف به آخر «مفاتیح الجنان» را تصرف در مفاتیح می دانند، می فرمایند: «الحاق آن به مفاتیح الجنان جزء آن محسوب نمی شود و اشکال ندارد.» بدیهی است اضافه نمودن دعا یا سوره ای از قرآن به ابتدا یا انتهای یک کتاب توسط ناشر، چنانچه امروزه مرسوم است، تصرف در اصل آن کتاب نامیده نمی شود. به خصوص اگر از مؤلف یا وارث مؤلف اجازه گرفته شود. طبق نقل برخی از بزرگان، مرحوم محدث زاده، فرزند حاج شیخ عباس قمی*رضایت خود را در خصوص این عمل اعلام فرموده اند. [11]
  • حضرت آيت الله وحيد خراساني(حفظه الله): صدور اصل حديث شريف کساء و دلالت آن بر عصمت مطلقه خمسه طيبه صلوات الله عليهم براي اهل روايت و درايت قابل انکار نيست و خواندن آن به کيفيتي که ذکر شده، در بعضی از کتب حديث، رجاءً از مصاديق اخبار من بلغ است، هرچند سند آن نيز قوي است.[12]
  • علامه شیخ آقابزرگ تهرانی(ره): این حدیث نزد شیعیان قدر و منزلت بزرگی دارد. آنان به این حدیث تبرّک می جویند و به خاطر عظمت و جلالتش آن را سینه به سینه محفوظ نگاه می دارند.[13]
  • حضرت آیت الله میلانی(حفظه الله): از نظر شرعى مى توان به خواندن حديث كساء موجود، به مقتضاى اخبار «من بلغ» به قصد رجاء نظر داد و اين قرائت اجر دارد، و در صورت قول به قاعده تسامح در ادلّه سنن، به طور رسمى مى توان به استحباب خواندن آن فتوا داد. از طرف ديگر، عبارات آن بيانگر مقامات و منازلى براى اهل بيت(علیهم السلام) است و هر كدام از فرازهاى آن شاهد دارد و از نظر كتاب و سنّت قابل اثبات است. از سوى ديگر، مردم اين حديث را مى خوانند و آثار آن را مى بينند و اين حديث آثار و بركاتى دارد كه در خارج براى ما محسوس است. اگر كسى اين امر را منكر شود، گويى شفاعت يا اثر تربت سيّدالشهدا(علیه السلام) را انكار كرده است.[14]

«احادیث مَن بَلَغ» یا قاعده «تسامح در ادله سنن»

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند: «مَنْ  سَمِعَ  شَيْئاً مِنَ  الثَّوَابِ  عَلَى شَیْ ءٍ فَصَنَعَهُ كَانَ لَهُ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ عَلَى مَا بَلَغَهُ؛[15] كسى كه بشنود عملى ثواب دارد و آن را انجام دهد، ثواب آن را مى برد، اگرچه آن عمل چنین ثوابی نداشته باشد.»

رواياتی مانند روایت فوق به «اخبار من بلغ» معروف اند و نتيجه و مضمون آن به «تسامح در ادله سنن» مشهور شده است. حاصل اين روايات آن است كه چنان چه مسلمانى بشنود يا در كتابى ببيند كه اگر كسى فلان عملی را انجام دهد، فلان پاداش را در دنيا يا آخرت مى برد، خدا آن پاداش را به او مى دهد. اگرچه واقع و حقيقت چنان نباشد و آن روایت اشتباه باشد؛ زيرا كرم و فضل خدا و اهل بیت(علیهم السلام) آن قدر زياد است كه اگر بنده اى نسبت به ایشان حُسن ظنّ پيدا كند و اميدوار شود، نا اميدش نخواهند ساخت.

از اين رو، فقها و عالمان فقه الحدیث گفته اند: درباره مستحبات (سنن) لازم نيست كه همواره به دنبال اخبار صحيح و موثق بگرديم؛ به خلاف واجبات و محرمات كه جز با خبر صحيح و موثق ثابت نمی شوند.[16]بنابراین، به فرموده برخی مراجع و عالمان خبیر، قرائت حدیث شریف کساء، طبق قاعده تسامح در ادله سنن مستحب است و چنانچه سند آن (نه مضمون و محتوا) ضعیف هم باشد، قرائت کننده آن به ثواب و پاداشی که در متن حدیث آمده (طبق احادیث من بلغ) خواهد رسید. هرچند به فرموده برخی مراجع، انسان عاقل برای حدیثی مانند کساء به دنبال سند نمی گردد.

منابع دیگر حدیث کساء معروف

به گمان برخی، تنها منبعی که حدیث کساء را نقل کرده، کتاب عوالم العلوم (قرن 12) است و یک منبع به تنهایی نمی تواند دلیلی بر اعتبار یک حدیث باشد. بدیهی است عدم توانایی در تحقیق یا ندانستن و ندیدن، دلیل بر عدم وجود نمی‌باشد، چنان چه امروزه با کامل تر شدن تحقیق محققان ارجمند علوم آل محمد(صلی الله علیه و آله) در کتب و کتابخانه های معتبر، منابع دیگری نیز برای این حدیث شریف کشف شده است. از جمله:

1. المنتَخَب في جَمعِ المراثي و الخُطَب، معروف به منتخب طریحی (قرن 11): فخرالدین محمد بن علی نجفی، معروف به شیخ طریحی، متولد نجف اشرف و متوفای 1085ق.

محدث شهیر، حاج شیخ عباس قمی(ره) با تتبعی که در کتب مختلف حدیثی و روایی داشته، حدیث کساء معروف را از خصایص کتاب منتخب طریحی دانسته و البته سند دیگری برای آن نمی شناسد؛[17]اما با وجود عظمت مرحوم محدث قمی(ره)، دیگر محققان علوم اهل بیت(علیهم السلام) به تحقیقات ایشان اکتفا نکرده و توانسته اند با بررسی بیش تر، منابع حدیث کساء مشهور را در آثاری از قرن های قبل یافته و سند این حدیث را چند قرن دیگر به زمان معصومین(علیهم السلام) نزدیک نمایند.

2. المناقب حسين علوي دمشقي حنفي (قرن 10): مرحوم آيت الله مرعشي نجفي(ره) در تعلیقه بر کتاب احقاق الحق تصريح مي‌کنند که من حديث شريف کساء را به خط او ديده‌ام.[18]

3. غُرَرُ الأَخبار و دُرَرُ الآثار في مناقب  أبي الأئمه الأطهار(علیهم السلام):تألیف محمّد بن أبي الحسن الديلمي (قرن 8)، از بزرگان اصحاب اماميه در علوم مختلف، خصوصاً فقه، حديث و عرفان است. بخشی از حدیث کساء منقول که در کتاب غرر الأخبار آمده، چنین است:

«... فَقالَ جِبْرئیلُ(علیه السلام): يا إِلهي وَ سَيِّدي وَ مَولاي، وَ مَنْ تَحْتَ الْکِسآءِ؟ فَقالَ جَلَّ جَلالُه: فاطِمَةُ وَ اَبُوها وَ بَعْلُها وَ بَنُوها. فَقالَ: یا رَبِّ اَتَاْذَنُ لی أَن أُنزِلَ إِلَيهِم وَ أُبَشِّرَهُم وَ أَكُونَ مَعَهُم؟ فَقالَ: نَعَمْ. فَنَزَلَ وَ قالَ: اَلسَّلامُ عَلَيكُم يا حَبيبي! يا مُحمَّد! أَتَأذَنُ لي أَن أَكُونَ مَعَكُم فَأَكُون سادِسكُم؟ فَقالَ: نَعَمْ، قَدْ اَذِنْتُ لَکَ. فَقالَ: يا حَبيبي! يا مُحمَّد! رَبُّكَ یُقْرِئُکَ السَّلامَ وَ یَخُصُّکَ بِالتَّحِیَّةَ وَ الْأِکْرامِ وَ یَقُولُ: وَ عِزَّتی وَ جَلالی وَ عُلويّ وَ ارتِفاعي، ما خَلَقْتُ سَمآءً مَبْنِیَّةً وَ لا اَرْضاً مَدْحِیَّةً وَ لا شَمسا وَ لا قَمَراً وَ لا نَجماً وَ لا جَنَّةً وَ لاناراً اِلَّا لِأَجْلِکُمْ...»[19]

4. شواهد التنزيل لقواعد التفضيل (قرن 5): اين کتاب يكى از مهم ترين متون كهن، تأليف حاكم حسكانى، از علمای بزرگ اهل سنت است كه به تفصيل به فضایل و مناقب اميرالمؤمنين على(علیه السلام) و خاندان مطهر ایشان پرداخته است. مؤلف، انگيزه خود از تأليف اين كتاب را ادعاى يكى از علمای اهل سنت دانسته كه نزول سوره هل أتى در شأن امام على و خاندان وى(علیهم السلام) را منكر شده و ادعا كرده است كه در قرآن هيچ آيه اى در شأن ايشان نازل نشده و حسكانى از اين موضوع ناراحت شده، تصميم می گیرد پاسخ اين شبهه را به صورت مستدل و مستند بدهد. لذا به جمع آورى روايات پرداخته و «شواهد التنزيل» را می نویسد.

البته مؤلف در پايان كتاب متذكر مى شود كه چون با شتاب اين كار علمى را انجام داده، توفيق جمع آورى همه احاديث شأن نزول فضایل حضرت على(علیه السلام) را به دست نياورده و در واقع آن چه كه در دسترس وى بوده، مطرح کرده است. یکی از احادیثی که حاکم حسکانی نقل می کند، اشاره ای هرچند گذرا به حدیث کساء و نزول آیه تطهیر است که نشان می دهد پیرامون این حدیث در منابع کهن نیز سخن به میان آمده است: و اما روایت جابر بن عبدالله انصاری(ره) که نقل می کند: «نَزَلَتْ  هَذِهِ  الْآيَةُ عَلَى  النَّبِيِ(صلی الله علیه و آله) وَ لَيْسَ فِي الْبَيْتِ إِلَّا فَاطِمَةُ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ عَلِيٌ:  «إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً» فَقَالَ النَّبِیُّ(صلی الله علیه و آله): اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِي؛[20] وقتی آيه تطهیر بر پيامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) نازل شد، در خانه كسى جز فاطمه ، حسن و حسين و على(علیهم السلام) نبود، در آن حال پيامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) فرمودند: خدايا! اينان اهل بيت من هستند.»

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. الصراط المستقيم إلى مستحقي التقديم ، علامه علی بن یونس عاملى نباطی بیاضی، المكتبة الحيدرية، نجف اشرف، 1384ق، ج 1، ص 186؛ به نقل از صحیح مسلم: «اَنَّ النَّبي لَما خَرَجَ بِالاَربَعَهِ اِلَی المُباهَلَةِ قالَ اَللّهُمَّ هؤُلاءِ أَهلُ بَیتیسپس در ادامه می‌نویسد: وَ ذَكَرَ الشیخُ المُفيد أَنَّ النَّبي صَلّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ  وَضَعَ الکساءَ عَلَیهِم ثُمَّ قالَ: هؤُلاءِ أَهلُ بَیتی فَأَنزَلَ اللهُ آیَهَ التَّطهیرَ» همچنین علامه مجلسی(ره) در «لوامع صاحبقرانى» مشهور به «شرح فقيه»، ج 6، ص 256 از سید بن طاوس(ره) نقل كرده است: مباهله در روز 24 ذى الحجه واقع شده و سنت است كه این روز را روزه بدارد، به شكرانه اين نعمت كه مباهله برای اصحاب كساء واقع شد و آيه تطهير نازل شد با آيه مباهله  در شأن اهل البيت(علیهم السلام) و سنت است كه غسل كند و جامه اى پاكيزه بپوشد و از بوى خوش استفاده كند.

[2]. حکایت مباهله را در کتاب «اسرار مباهله، محمد رضا انصاری» از انتشارات دلیل ما، قم،1385ش، مطالعه کنید.

[3]. و این همان حدیث کساء است که اهل بیت(علیهم السلام) در زیر عبای رسول خدا(صلی الله علیه و آله) جمع شدند.

[4]. عوالم العلوم اثر مرحوم شیخ عبدالله بن نورالدین بحرانی، از شاگردان علامه مجلسی*می باشد. بحرانی از محدثان و متکلمان امامیه است و مرحوم خوانساری در «روضات الجنات» او را «شیخ محدث ماهر، متتبع جلیل، متبحر نبیل» می‌نامد. گواه این مدعا آن است که بحرانی با بهره جستن نیک از فضای فرهنگی و اجتماعی مساعد عصر صفوی، نخست در تدوین «بحار الانوار» یار و همکار علامه مجلسی(ره) شد و آنگاه خود به تدوین دائرة المعارف بزرگی به نام عوالم العلوم و المعارف در یکصد جلد پرداخت.

[5]. عوالم العلوم والمعارف والاحوال من الآیات والاخبار والاقوال، شیخ عبدالله بحرانی،بنیاد فرهنگی هنری امام رضا(علیه السلام)، تهران، 1392ش، ج 2/11، ص930.

[6]. فقیه نامدار شیعه مرحوم حضرت آیة الله سید محمد کاظم طباطبائی یزدی(صاحب عروه)(ره) در پاسخ به سؤالی که پیرامون نقلهای مختلف حدیث کساء از ایشان شد، فرمودند: و اما مكان وقوع اين قضيه، پس اخبار در آن مختلف است. از چند خبر مستفاد مى‌شود كه در خانه ام سلمه بوده است. و از خبرى بر مى‌آيد كه در خانه زينب، زوجه حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله بوده است و از خبرى استفاده مى‌شود كه در مسجد بوده .در عرض خبر منتخب اين است كه: در خانه صديقه طاهره(علیها السلام) بوده .و ممكن است رفع منافات ما بين آنها به اين كه: اين قضيه چند دفعه واقع شده، يا پيش از نزول آيه تطهير يا بعد از آن …پس از اين اختلافات، ممكن است استفاده شود تعدد وقوع اين قضيه كه يك دفعه آنها در خانه حضرت فاطمه(علیها السلام) بوده است. السؤال و الجواب، من فتاوي السيد محمد کاظم طباطبایی يزدي، ج1، ص407.

[7]. خبرگزاري نسيم، تابناک و جهان، شنبه 18/9/1391.

[8]. حديث کساء و آثار شگفت آن، سید علی محمد ابطحی، انتشارات حبل المتین، چاپ پنجم، اردیبهشت 1390، ص272؛ به نقل از: الذریعة فی تصانیف الشیعه، مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانی، ج 24، ص 205.

[9]. امام شناسي، حسين گنجي، آشيانه مهر، مجمع جهانی شیعه شناسی، قم، چاپ اول، 1394ش، ج 2، ص 86.

[10]. شعراء/ 88 - 89: «قیامت روزى است كه هيچ مال و اولادى سود نمى دهد، مگر كسى كه دلى سالم [از رذايل وخبايث ] به پيشگاه خدا بياورد.»

[11]. حدیث کساء و آثار شگفت آن، ص 269.

[12]. همان، ص 290.

[13]. همان، ص 102.

[14]. سایت رسمی دفتر حضرت آیت الله سید علی حسینی میلانی(حفظه الله).

[15]. اصول کافی،محد بن یعقوب کلینی، دارلکتب الاسلامیه، تهران، 1407ق، ج 2، ص 87.

[16]. شرح اصول كافى، مرحوم کلینی(ره)، ترجمه و شرح حاج سید جواد مصطفوى، دفتر نشر فرهنگ اهل بیت(علیهم السلام)، تهران، ج 3، ص 139.

[17]. منتهی الآمال، حاج شیخ عباس قمی، انتشارات نقش نگین، ج۱، ص۸۲۰.

[18]. احقاق الحق، مرحوم قاضی نورالله شوشتری، انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، قم، ج 2، صص 523 - 557.

[19]. غرر الأخبار و درر الآثار، حسن بن محمد دیلمی، انتشارات دلیل ما، قم، 1427ق، ص 298.

[20]. شواهد التنزيل لقواعد التفضيل، عبيد الله بن عبد الله حسكاني ، التابعة لوزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامي، مجمع إحياء الثقافة الإسلامية، تهران، 1411ق، ج 2، ص 29.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 221.





تاریخ ارسال مطلب : سه شنبه ٦ آذر ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٣٩٩٦ / تعداد بازدید : 59/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج