شنبه ٢٤ آذر ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


ضرورت «وحدت اسلامی» و راه کارهای تحقق آن -3

راهکارهای تحقق وحدت اسلامی

از مهم ترین راه های رسیدن به وحدت، اتحاد کلمه بر محور اسلام و اجرای دستورات اسلامی است. قرآن کریم در این خصوص می فرماید: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَ لَا تَفَرَّقُوا»

راهکارهای تحقق وحدت اسلامی

در اینجا این سؤال به ذهن می رسد که ما چگونه می توانیم به وحدت برسیم و در واقع، راهکار تحقق وحدت اسلامی چیست؟ در ذیل به برخی از مهم ترین این راهکارها اشاره می شود:

الف) اتحاد بر محور اسلام

از مهم ترین راه های رسیدن به وحدت، اتحاد کلمه بر محور اسلام و اجرای دستورات اسلامی است. قرآن کریم در این خصوص می فرماید: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَ لَا تَفَرَّقُوا»[1]؛ «و همگى به ريسمان خدا چنگ زنيد و پراكنده نشويد.»

«اعتصام به حبل الله» برای هر مسلمانی وظیفه است؛ اما قرآن به همین اکتفا نمی کند؛ بلکه به ما امر می کند اعتصام به حبل الله را در هیئت اجتماع انجام بدهید و این اجتماع و اتحاد، واجب دیگری است. بنابراین، علاوه بر اینکه مسلمان باید معتصم به حبل الله باشد، باید این اعتصام را به همراه دیگرِ مسلمانان و همدستی با آنها انجام دهد.

در اینکه مقصود از ریسمان الهى چیست، مفسرّان اختلاف دارند. قرآن، کتاب و سنّت، دین الهى، اطاعت از خداوند، توحید خالص، ولایت اهل بیت(علیهم السلام) و جماعت، وجوهى است که در تفسیر آن گفته شده. برخى نیز مفهوم حبل الله را شامل همه این معانى دانسته اند.[2]

خداوند در این آیه علاوه بر اینکه ملل اسلامى را به سوى اتحاد کلمه دعوت مى كند، از هر گونه تفرقه نیز برحذر مى دارد. مقام معظم رهبری(حفظه الله) می فرمایند: «امروز تنها راهى که دنیاى اسلام براى حفظ منافع ملتهاى اسلامى دارد، اتحاد کلمه بر محور اسلام است؛ نه گفتن به اهداف و مطامع استعمارى دشمنان و مستکبران است.»[3]

ب) تأکید بر نقاط مشترک

همان گونه که طرح موارد اختلافی در مذاهب اسلامی، وحدت و یکپارچگی امت اسلام را خدشه دار می کند، بهترین عامل وحدت بخش، تأکید بر نقاط مشترک بین تمام مذاهب اسلامی است. شهید مطهری(ره) از جمله افرادی است که برای تحکیم وحدت اسلامی تلاشی خستگی‌ناپذیر کرده‌اند. به اعتقاد ایشان: «آن چیزی که مانع وحدت است، بیش تر سوء تفاهماتی است که فرقه‌های گوناگون اسلامی با یکدیگر دارند؛ یعنی وقتی شیعه، سنی را ناصبی بداند و سنی، شیعه را مجوسی، بدیهی است که وحدتی حاصل نمی‌شود.»[4]و می فرماید: «رفع این سوء تفاهمها از این راه امکان‌پذیر نیست که شیعه و سنی هر کدام خود را حق مطلق بدانند و دیگری را باطل محض؛ مثلاً شیعیان بگویند: تنها ما تابع پیغمبر(صلی الله علیه و آله) هستیم؛ زیرا پیغمبر(صلی الله علیه و آله) خلیفه معین کرده است و ما تابع واقعی پیغمبر(صلی الله علیه و آله) و خلیفه منصوب او هستیم. این گونه اقدامات؛ چون مستلزم تحقیر و تخطئه طرف مقابل است، هر اندازه هم که مستدل باشد، تجربه نشان داده که اثربخش نخواهد بود.»[5]

تأکید ایشان بر نقاط اشتراک، به عنوان ملاک وحدت اسلامی است. مواردی نظیر: قرآن، سیره و سنت رسول اکرم(صلی الله علیه و آله)، قبله (کعبه)، نماز، روزه، حج و... . مقام معظم رهبری(حفظه الله) نیز بر همین مبنا می فرمایند: «دعوت جمهوری اسلامی این است که مشترکات میان مذاهب اسلامی برجسته شود و دیوارهای ساخته دست دشمنان اسلام و عنادها و کینه ورزیها برداشته شود.»[6]

همچنین در عبادات مشترک، نظیر نماز نیز معظم له معتقدند: «صِرف کنار هم قرار گرفتن جسمها در نماز، برای پیغمبر(صلی الله علیه و آله) مایه شرف است؛ برای امّت اسلامی مایه اعزاز و احترام است.»[7]

ج) بهره گیری از ظرفیتهای وحدت بخش

مسلمانان برای دستیابی به وحدتی فراگیر، ضروری است از ظرفیتهای وحدت بخش بهره گیری کنند. بین مسلمانان زمینه های وحدت بسیاری وجود دارد که با محور قرار دادن آنها می توان وحدت بین مسلمانان را تحکیم کرد؛ خداوند، قرآن کریم، رسول اکرم(صلی الله علیه و آله)، حضرت علی(علیه السلام)، مسئله مهدویت،محبت اهل بیت(علیهم السلام)، دفاع از مردم مظلوم، مانند فلسطین، مقابله با دشمنیهای اسرائیل و آمریکا و... برخی از این موارد است.

به اعتقاد مقام معظم رهبری(حفظه الله): ««فکر وحدت اسلامی یک فکر زودگذرِ تازه‌پا نیست؛ بلکه از اعماق دل ما می‌جوشد. سنی برای خود سنی است، شیعه هم برای خود شیعه است. هرکدام عقاید و مناسکی دارند و هیچ کدام دیگری را مجبور نمی‌کند که مثل من وضو بگیر یا اعمال دیگر را مثل من انجام بده. حقیقت این است که هر دو به خدای واحد، قبله واحد، پیامبر واحد، اهداف و ارزشهای واحد و به اسلام واحد معتقدند؛ چرا اینها را فراموش کنیم؟!»[8]

برای نمونه یکی از این ظرفیتها، وجود نبی مکرم اسلام(صلی الله علیه و آله)، به عنوان بزرگ ترین عامل وحدت بخش در تمام ادوار اسلامی است؛ چون اعتقاد آحاد مسلمانان به آن وجود اقدس، با عاطفه و عشق توأم است و لذا آن بزرگوار، مرکز و محور عواطف و عقاید تمام مسلمانان محسوب گشته، همین محوریت، یکی از موجبات انس بین دلهای مسلمین و نزدیکی فِرَق اسلامی با یکدیگر را فراهم می آورد.

مقام معظم رهبری(حفظه الله) خطاب به میهمانان شرکت کننده در کنفرانس وحدت اسلامی فرمودند: «توصیه ما به همه مسلمانان عالم این است که روی ابعاد شخصیت پیامبر(صلی الله علیه و آله) و زندگی و سیره و اخلاق آن حضرت و تعالیمی که از آن بزرگوار مأثور و منصوص است، کار زیادی بشود.»[9]

د) روشن گری و بصیرت افزایی

قطعاً دشمنان قسم خورده اسلام، پس از تجربه انواع روشها، به این نتیجه رسیده‌اند که تنها راه تضعیف امت اسلامی و اجرای طرحها و برنامه‌های توسعه طلبانه‌شان، پاشیدن بذر تفرقه و تحریک احساسات مذهبی بین مسلمانان است. بنابراین، باید دید که چگونه می‌توان نقشه‌های شوم استکباری - صهیونیستی را در این باب خنثی نمود. این واقعیت نیز بدیهی است که دشمن در میان شیعیان و اهل سنت، عواملی نفوذی دارد که در لباس خیرخواهی و دفاع از حقیقت، نیّات پلید آنها را برآورده می‌سازند. در واقع، این عوامل داخلی و ایادی پیدا و پنهان دشمن، خود را حامی حقیقت جلوه می‌دهند و به رغم خصومت ظاهری با یکدیگر، عملاً تیشه به ریشه اسلام می‌زنند. در این میان، کسانی هم هستند که نه از سر عناد و غرض‌ورزی؛ بلکه از روی جهل و ناآگاهی و ناخواسته، آب در آسیاب دشمن می‌ریزند. این دسته تنها از راه روشن گری و بصیرت‌افزایی متوجه خطای بزرگ خویش می‌شوند.

رهبر معظم انقلاب(حفظه الله) می فرمایند: «ما بایستی مردم خودمان را هشیار و بیدار کنیم و خودمان مراقب باشیم. آن کسانی که بدون فهم؛ فهم حقیقت، بدون تقوا، جمعیت عظیمی از مسلمانان را از دین خارج می دانند، خارج می کنند، تکفیر می کنند، این گروه های تکفیریِ نادان - حقیقتاً مناسب ترین صفت برای اینها نادانی است، اگرچه در آنها خباثت هم هست؛ اما جهالت مهم ترین خصوصیت اینهاست - اینها را بایستی ما تا آنجایی که می توانیم، ارشاد کنیم؛ مردم را از اینها بترسانیم که مردمِ ما «وَلِتَصْغَى إِلَيْهِ أَفْئِدَةُ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوا مَا هُمْ مُقْتَرِفُونَ»[10]بعضیها به خاطر ضعف ایمان، به خاطر ضعف معرفت، مجذوب این حرفهای دشمنان می شوند. ما باید مراقبت کنیم. وظیفه علما، وظیفه سنگینی است.»[11]

ﻫ) الگوگیری از بزرگان تاریخ

با مطالعه در تاریخ اسلام، می توان از وحدت و همگرایی و ثمرات آن بین مذاهب اسلامی شواهد فراوانی یافت و آنها را به عنوان اسوه و نمونه به جوامع اسلامی معرفی نمود. سیره حضرت علی(علیه السلام) بهترین الگو و اسوه برای برقراری اخوت و وحدت اسلامی است. ایشان برای حفظ وحدت مسلمانان، نه تنها از حقوق خویش گذشت؛ بلکه از همکاری با مخالفان خود نیز دریغ نکرد.

همچنین، شواهد فراوانی از همکاری و وحدت شیعه و سنی در طول تاریخ وجود دارد. برای نمونه «صاحب بن عباد» شیعه که در دوران عباسیان وزیر بود، «قاضی عبدالجبار» معتزلی که از بزرگان اهل سنت بود را به سمت قاضی القضاتی منصوب کرد.

بین علما نیز بزرگانی از هر دو مذهب شیعه و سنی، در راستای وحدت اسلامی کوشیده اند. برای نمونه، افرادی چون: آیت الله بروجردی، امام خمینی، علامه شرف الدین، سید جمال الدین اسدآبادی، امام موسی صدر و... از میان شیعه و شیخ شلتوت و دیگران از بین اهل سنت را باید نام برد که در عرصه شکل گیری وحدت بین مسلمانان گامهای مؤثری برداشته‌اند. مصلحان و متفکران مسلمانی همچون سید جمال الدین اسدآبادی در سده‌های اخیر، ضرورت اتحاد مسلمانان را به خوبی تشخیص داده، اساس فعالیتهای فرهنگی و سیاسی خود را بر اصل وحدت متمرکز کردند. شهید مطهری(ره) معتقد است: «ظاهراً ندای اتحاد اسلام را در برابر غرب، اولین بار سید جمال بلند کرده. منظور از اتحاد اسلام، اتحاد جبهه‌ای و سیاسی بود؛ ‌یعنی تشکیل صف واحد در مقابل دشمن غارتگر.»[12]

و) تعامل و همکاری متفکرین اهل سنت و شیعه

تعامل و همکاری متفکران شیعه و سنی در تحکیم وحدت و تقریب مذاهب اسلامی، خود می‌تواند زمینه‌ساز رفع سوء تفاهمات و پیوند هرچه نزدیک تر قلوب مسلمانان باشد. شهید مطهری(ره) اقدامات مرحوم آیت الله العظمی بروجردی(ره) را از یک سو و شیخ عبدالمجید سلیم و شیخ محمود شلتوت (مفتیان اعظم مصر) را از سوی دیگر، تلاشهای مؤثر شخصیتهای بزرگ اسلامی در راه ایجاد وحدت بر می‌شمرد و تداوم این مسیر را بر تمام شیعیان دلسوز واجب می‌داند.[13]

ز) مجاهدت و تلاش علما و مسئولین

در کنار علما، حکام و مسئولین کشورهای اسلامی نیز باید در راستای تحقق وحدت اسلامی تلاش کنند. مطابق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: «به حکم آیه کریمه «إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ»[14]همه مسلمانان یک امت‌اند و دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است سیاست کلی خود را بر پایه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی قرار دهد و کوشش پی گیر به عمل آورد تا وحدت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام را تحقق بخشد.»[15]

و به فرموده مقام معظم رهبری(حفظه الله): «همه مقصودهای بزرگ محتاج مجاهدتند. هیچ مقصود بزرگی نیست که بدون مجاهدت حاصل شود. اتحاد بین مسلمانها هم بدون مجاهدت حاصل نخواهد شد. وظیفه ماست که برای اتحاد دنیای اسلام مجاهدت کنیم.»[16]



[1]. آل عمران/ 103.

[2]. مجمع البیان، فضل بن حسن طبرسی، انتشارات ناصر خسرو، تهران، 1372ش، ج 2، صص 536 - 537 و 805.

[3]. بیانات رهبری(حفظه الله) در دیدار کارگزاران نظام، مورخ 11/۰۶/۱۳۸۴.

[4]. یادداشتهای استاد مطهری، ج 7، ص 413.

[5]. همان، ص 414.

[6]. بیانات رهبری(حفظه الله) در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی، مورخ 1/۰۱/۱۳۸۷.

[8]. بیانات رهبری(حفظه الله) در دیدار مردم زاهدان، مورخ 2/۱۲/۱۳۸۱.

[9]. بیانات رهبری(حفظه الله) در دیدار میهمانان شرکت کننده در کنفرانس وحدت اسلامی، مورخ 24/۰۷/۱۳۶۸.

[10]. انعام/ 113: «و [چنين مقرر شده است] تا دلهاى كسانى كه به آخرت ايمان نمى آورند، به آن [سخن باطل] بگرايد و آن را بپسندد و تا اينكه آنچه را بايد به دست بياورند، به دست آورند.»

[11]. بیانات رهبری(حفظه الله) در دیدار شرکت کنندگان در هم اندیشی علمای اهل تسنن و تشیع، مورخ 25/۱۰/۱۳۸۵.

[12]. نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر، مرتضی مطهری، صدرا، تهران، 1368ش، ص 30.

[13]. حج، مرتضی مطهری، صدرا، تهران، چاپ دهم، 1391ش، صص 81 –82.

[14]. انبیاء/ 92.

[15]. قانون اساسی، اصل 11.

[16]. بیانات رهبری(حفظه الله) در دیدار مسئولان نظام، مورخ 25/۱۲/۱۳۸۷.





تاریخ ارسال مطلب : سه شنبه ٢٩ آبان ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٣٨٩٣ / تعداد بازدید : 108/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج