سه شنبه ٠١ آبان ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


وظایف حوزه‌های علمیه (2) -2

نقش هنر و رسانه در حوزۀ تبلیغ

بدون ترديد، امروزه قالبهاي مختلف هنري، اعم از: شعر، داستان، نمايش‌نامه و اجراي تئاتر، سينما و تلویزيون، نقاشي و گرافيك، خوشنويسي و حتي اجراي موسيقي به عنوان جذاب‌ترين و در عين حال رسا‌ترين ابزار جهت انتقال پيام، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

نقش هنر و رسانه در حوزۀ تبلیغ

در ابتدا لازم است این نکته را متذکر شویم که شاید برخی ارتباط هنر و رسانه با حوزۀ علمیه را قبول نداشته باشند و یا جزیی از وظایف حوزه ندانند؛ اما جدای از اینکه این مطلب را قبول داشته یا نداشته باشیم، این مهم که هنر و رسانه یکی از اثرگذارترین، جذاب‏ترین و پرمخاطب‏ترین شیوه‏ ها در انتقال پیام است، برای کسانی که اندک تخصصی در امر تبلیغ دارند، جای هیچ انکاری باقی نمی‏گذارد. از این‏رو، مقام معظم رهبری(حفظه الله) تأکید دارند که: «از همه نوع وسایل و ابزار تبلیغ کمک بگیرید و به خصوص، از ظریف‏ترین و اصیل‏ترین آنها که هنر است، غافل نشوید!»[1]

بدون ترديد، امروزه قالبهاي مختلف هنري، اعم از: شعر، داستان، نمايش‌نامه و اجراي تئاتر، سينما و تلویزيون، نقاشي و گرافيك، خوشنويسي و حتي اجراي موسيقي به عنوان جذاب‌ترين و در عين حال رسا‌ترين ابزار جهت انتقال پيام، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

مقام عظمای ولایت(حفظه الله) در مراسم سالگرد تأسيس سازمان تبليغات اسلامي، مورخ 1/4/1366 در اين خصوص فرمودند: «ابزارهاي هنري، بي شك رساترين، بليغ‌ترين و كاري‌ترين ابزار ابلاغ و تبليغ پيام است.» همچنينايشان در سخنراني چاپ شده در روزنامۀ جمهوري اسلامي، مورخ 12/3/1363‌فرمودند: «هنر در جمهوري اسلامي يك وسيله و ابزار و از شمار بهترينهاست. اگر جمهوري اسلامي حرفي را براي گفتن و يا ايده‌اي براي عرضه كردن دارد، اين عرضه بايد با بهترين شيوه‌ها كه همان هنر است، انجام گيرد.»

یکی از مهم‏ترین ممیزات هنر متعهد که از آن به عنوان «هنر انقلاب اسلامی» نیز یاد می‏شود، نسبت به هنر غیر متعهد، تبلیغ و انتشار اهداف نظام اسلامی است.[2]برای توضیح چرایی این مدعا باید به نحو اختصار مقدمه‏ای را بیان کرد. انقلاب اسلامی راهی است که هدف آن اسلام و ارزشهای اسلامی است[3]و این ارزشهای اسلامی در کمال زیبایی و سنخیت با فطرت آدمی هستند[4]و برای هنری که رصد زیبایی‌ها و بیان آنها رسالتش و بلکه ذاتش محسوب می‏گردد،[5]دیدن آن اهداف زیبا و بیان آنها موضوعیت می‏یابد.

حوزۀ علمیه و فضلای آن با بهره برداری و استفادۀ مناسب از پتانسیلهای موجود در اینگونه از هنر، می‏توانند گامهای بلندی در تبلیغ و انتشار اهداف نظام اسلامی و فرمایشات امام امت(ره) بردارند.

2. ارائۀ الگوهای اصیل به جامعه در این رابطه را می‏توان از دیگر محورهای تبلیغی در راستای شعار سال برشمرد. رفتارشناسی ائمه(علیهم السلام) در زمینۀ تولید و اشتغال در جامعۀ اسلامی و تبیین سیرۀ علما و مفاخر ایران و اسلام در این زمینه گونه‏هایی از الگودهی صحیح به جامعه می‏باشد.

نمونه‏هایی از این الگوها

الف) از امام رضا(علیه السلام) منقول است که می‏فرمایند: «الَّذِی یطْلُبُ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مَا یکفُّ بِهِ عِیالَهُ أَعْظَمُ أَجْراً مِنَ الْمُجَاهِدِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ؛[6]کسی که از فضل خداوند کاری را می‏طلبد (دنبال فعالیت اقتصادی است) تا درآمدی کسب کند و به وسیلۀ آن درآمد زندگی خود و عائله و کسانی که تحت تکفل او هستند را تأمین کند، ارزش و پاداش کارش از کسی که در راه خدا جهاد می‏کند، بالاتر است.»

طبق این فرمایش امام، خودکفایی، استقلال اقتصادی و هرگونه سعی و کوششی که بدون دخالت دیگران؛ بلکه بر مبنای تکیه بر نیرو و استعداد خویش برای ادارۀ معیشت زندگی، در تعالیم دینی یک ارزش فوق العاده محسوب می‏گردد. روایات فراوانی که در این باب از معصومین(علیهم السلام)، مخصوصاً پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) وارد شده، مؤید این امر است.

ب) امیر مؤمنان(علیه السلام) می‏فرمایند: «لَا تَزَالُ هَذِهِ الْأُمَّةُ بِخَیرٍ مَا لَمْ یلْبَسُوا لِبَاسَ الْعَجَمِ وَ یطْعَمُوا أَطْعِمَةَ الْعَجَمِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِک ضَرَبَهُمُ اللَّهُ بِالذُّلِّ؛[7]سربلندی و خیر از امت اسلام زایل نمی‏شود، مادامی که لباس بیگانگان را نپوشند و غذای آنان را نخورند، و هنگامی که چنین کنند، خداوند ذلت را برای آنان رقم می‏زند.» کلمۀ «عجم» در این حدیث، به معنای غیر عرب است[8]و در اینجا به قرینه اینکه در مقابل کلمۀ «امت» آمده - که هم شامل اعراب می‏شود و هم غیر اعراب - به معنای غیر این امت؛ یعنی غیر مسلمان و بیگانگان است.

قطع وابستگی مسلمین و الگوبرداری آنان از بیگانگان

اگر امت اسلام (اعم از فرد و جامعۀ اسلامی) می‏خواهد عزت و سربلندی خویش را حفظ کند، نباید حتی در خوراک و پوشاک مصرفی خود به بیگانگان وابسته باشد. طبق این روایت، هرگونه وابستگی به غیر، ولو در حد خوراک و پوشاک، خواری و ذلت را در پی دارد که با عزت و کرامت انسانی متضاد است و اگر جامعۀ اسلامی بخواهد عزت و کرامت خود را حفظ کند، باید استقلال خود را بر پایۀ این فرمولها و راهکارهای اقتصادی شکل دهد و بر این اساس عمل کند.

به این روایت شریف و ارتباط آن با مقولۀ تولید و اشتغال از یک منظر مهم دیگر نیز می‏توان نگریست و آن اینکه مسئلۀ غذا و لباس در تهاجمات فرهنگی به جامعۀ اسلامی و ارتباط آن با مقولۀ تولید و اشتغال، جایگاه بسیار مهمی دارد، به گونه‌ای که یکی از ابزارهای مهم جنگ نرم، استفادۀ هنرمندانه از مد و تغذیه است. روحیۀ تنوع طلبانۀ نوجوانان و جوانان باعث می‏شود که «مد» و «نماد» برای آنان جایگاه ویژه‏ای داشته باشد[9]و دشمنان اسلام با استفاده از همین روحیه سعی می‏کنند ابتدا با ترویج مدگرایی در این قشر از جامعه، آنها را مجذوب و سپس مبانی فکری خویش را به آنان تزریق کنند؛ چراکه بسیاری از مدها، پوششها و نمادها و حتی بسیاری از غذاهایی که وارد فرهنگ غذایی ایرانیها شده، دارای عقبۀ فکری و به عبارتی گویای یک فکر و اعتقادی خاص است.

مقام معظم رهبری(حفظه الله) در سال 70 در رابطه با مقولۀ لباس به هنرمندان سفارش می‏کنند که لباس ملی طراحی کنند: «آیا این لباسی که الان تن شماست، لباس ملی ماست؟ هندیها که لباس ملی خودشان را دارند، ضرری کرده‌اند؟ آفریقاییها که لباس ملی خودشان را دارند، ضرری کرده‌اند؟ لباس ملی ما چیست؟ می‏فرمایند کت و شلوار! آیا لباس ملی ما این است؟ لباس ملی شما این نیست؛ اشتباه می‏کنید. کت و شلوار، لباسی است که آوردند تن ما کردند! البته من تعصبی روی کت و شلوار ندارم؛ من خودم گاهی که لازم باشد، کت و شلوار هم می‏پوشم؛ در جبهه هم لباس فرم می‏پوشیدم؛ ممکن است کاپشن هم بپوشم؛ اما یک ملت باید در این مسئله تعصب داشته باشد؛ یعنی یک روح ملی در اینجا وجود داشته باشد.»[10]

در حال حاضر غرب هزینه‏های بسیار بالایی را برای تغییر و مسخ فرهنگ غذایی، نوع پوشش و... دیگر کشورها تخصیص می‏دهد. برای نمونه می‏توان به شرکت «مکدونالدز» اشاره کرد؛ یک نهاد صهیونیستی تمام عیار که با درآمد سه و نیم میلیارد دلاری در سال و با بیش از پانصد شعبۀ‌ فعال در سراسر جهان، در کنار «استار باکس»، عملاً یک رصدخانۀ‌ فوق پیشرفتۀ‌ تحولات اجتماعی در سراسر جهان است که با تمسک به آنالیز‌های بسیار پیشرفتۀ‌ رفتارشناسی و بازخورد سنجی، در خوشبینانه‌ترین حالت، دست کم در مقام یک پایگاه نظرسنجی ناخودآگاه به انجام فعالیت می‌پردازد[11]و در تلاش برای تزریق فرهنگ غربی و جایگزینی آن به جای  فرهنگهای بومی به وسیلۀ صنعت غذا می‏باشد؛ چراکه تغییر فرهنگ غذایی و نیز مد و لباس، با سبک زندگی افراد جامعه ارتباط تنگاتنگی دارد.

آنها با تغییر سبک زندگی و جایگزینی سبک غربی به جای سبک زندگی اسلامی- ایرانی، به راحتی می‏توانند به اهداف استعماری خود دست یابند؛ چراکه یکی از شاخصه‏های سبک زندگیِ وارداتیِ غربی، وابستگی در تمام شئون زندگی به غرب است که نتیجۀ آن، عدم اعتماد به نفس و کشتن روحیۀ خودباوری و توان ملی است.

بهترین نوع مبارزه با این گونه از تهاجم، تقویت روحیۀ خودباوری، ارائۀ الگوهای همسان با فرهنگ، آیین و مذهب کشور در بازار مد و لباس و صنایع غذایی و در یک کلام، حمایت همه جانبه و تقویت تولید ملی است که از شاخصه‏های مهم اقتصاد مقاومتی به حساب می‏آید؛ چراکه صنعت غذا و پوشاک امروز جزء صنایع بسیار پردرآمد و اشتغال‏زا است و از سویی در مقولۀ فرهنگ، تبادلات و تهاجمات فرهنگی، بسیار حایز اهمیت می‏باشد که با رفتن به سوی تولید ملی در این صنایع مهم و بی‌نیازی کامل از محصولات غذایی و پوشاکی بیگانه، قدمی جدی هم در بحث تولید و اشتغال، و هم در مقولۀ فرهنگ و حراست از بن مایه‏های فرهنگی، تربیتی و اخلاقی جامعه برداشته می‏شود.

بر این اساس، اگر به روایت امیرالمؤمنین(علیه السلام) از این منظر نگریسته شود، شاید گوشه‏ای از ژرفا و آن قله‌های برافراشتۀ دانش و معرفت حقۀ الهی را درک کرده باشیم. بعلاوه، با این کار علاوه بر تقویت تولید ملی، زمینۀ اشتغال‏زایی برای جوانان نیز فراهم می‏شود.

تأثیر غذا در تربیت، اخلاق و سعادت فردی و اجتماعی

تأثیرات غذا و لقمه در سعادت و شقاوت یک فرد و جامعه، از جمله مسائلی است که نمی‏توان از کنار آن بی‏تفاوت عبور کرد؛ چه به لحاظ تأثیر آن در تربیت، اخلاق و سعادت فردی و اجتماعی و چه به لحاظ اهمیت و جایگاه این مقوله در صنعت غذایی و بحث تولید ملی و اشتغال‏زایی.

در بُعد تربیتی و سیر و سلوک معنوی، لقمۀ حلال یا حرام در سعادت یا شقاوت یک جامعه، جایگاه ویژه‌ای دارد تا بدانجا که گاه یک جامعه را به قهقرا و دره‌های سقوط برده و حتی مقابل امام زمان خود یا انسان کامل زمان خویش بایستند. سخن در باب تأثیرات غذا در خُلقیات و روحیات فردی و اجتماعی و تربیت نسل و... بسیار است و از آنجا که مخاطب این نوشتار عموماً فضلا و طلاب حوزۀ علمیه می‏باشند که واقف به اهمیت و ابعاد آن هستند، از پرداختن به آن صرف نظر کرده، تنها به ذکر این نکته اکتفا می‏کنیم که غفلت از این مقوله می‏تواند اثرات جبران ناپذیری در جامعه باقی بگذارد.

3. از دیگر محورهای تبلیغی در راستای شعار سال، اهمیت دادن حوزه‏های علمیه و نیروهای تبلیغی آن به ناهنجاریهای اجتماعی در مسئلۀ تولید و اشتغال و معرفی آنها به جامعه و مخاطبین می‏باشد. مسائلی چون: اهمیت به کیفیت در کار و پرهیز از پایین آوردن کیفیت کار، بی‌اهمیت بودن و عدم مسئولیت‏پذیری نسبت به کیفیت در کار؛ چه در مقولۀ تولید و چه در اموری که مربوط به کارگران می‏شود و چه در مقولۀ کار، مسئلۀ عدم مسئولیت‏پذیری و وظیفه نشناسی نسبت به کار محوله، مسئلۀ فرهنگی عدم خرید کالای وطنی و عدم اعتماد به سازندگان ایرانی و اعتقاد به اینکه کالای خارجی بهتر از تولیدات ایرانی است و... از جمله مواردی است که در باب ناهنجاریهای اجتماعی مسئلۀ تولید و اشتغال می‏توان بدانها اشاره کرد.

4. تبلیغ عملی مبلغین و حوزه‌های علمیه در ارتباط با شعار امسال را می‏توان از جمله محورهای تبلیغی در راستای شعار سال و بلکه مهم‏ترین و مؤثرترین محور تبلیغی برشمرد. از آنجا که این محور مرتبط با بحثی است که به امید خداوند متعال در مقالۀ سوم از این سلسله نوشتارها ارائه می‏شود، توضیح و تفصیل آن به آن نوشتار موکول می‏شود.

ادامه دارد...

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. بیانات رهبری(حفظه الله) چاپ شده در روزنامه کیهان، مورخ: 25/11/1360.

[2]. برای مطالعه بیش‏تر در زمینه هنر متعهد، ر.ک: سلسله مقالات هنر انقلاب اسلامی، داود موذنیان، پایگاه: www.andisheyeno.ir.

[3]. پیرامون انقلاب اسلامی، مرتضی مطهری، انتشارات اسلامی جامعه مدرسین، قم، 1361ش، ص 45.

[4]. تمامی قوانین اسلام بنا بر آیه فطرت (روم/ 30) فطری‌اند.

[5]. ر.ک: برسی رابطه هنر و اخلاق در نگاه افلاطون و کانت، پژوهشهای علوم انسانی نقش جهان، سال هشتم، پاییز 93؛ ماهیت هنر و نسبت و مناسبات آن با فطرت و دین، حجت الاسلام و مسلمین علی اکبر رشاد، انتشارات یا مجله قبسات، سال بیستم، زمستان 94؛ نگاهی به فلسفه زیباشناسی و هنر، ناصر مؤمنی، خردادنامه صدرا، ش 33، پاییز 82.

[6]. الکافی، محمد بن یعقوب کلینی، دار الكتب الإسلامية، تهران، چاپ 4، 1407ق، ج 5، ص88.

[7]. المحاسن، احمد بن محمد بن خالد برقی، دار الكتب الإسلامية، قم، چاپ 2، 1371ش، ج 2، ص 410.

[8]. ر.ک: الصحاح، جوهری، دار العلم، بیروت، ج 5، ص980؛ معجم، احمد بن فارس، دفتر تبلیغات اسلامی، قم، ج 4، ص239؛ المفردات فی الفاظ القرآن، حسین بن محمد راغب اصفهانی، دار العلم، بیروت، ص 549؛ لسان العرب، ابن‌منظور، دار الفکر، بیروت، ج 12، ص 385.

[9]. جنگ نرم، احمد حسین شریفی، انتشارات مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، چاپ 4، 1390ش، ص113.

[10]. بیانات رهبری(حفظه الله) در تاریخ 29/11/1370.

[11]. روزنامه کیهان، مورخ: 9/5/1394.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 217.





تاریخ ارسال مطلب : سه شنبه ١٧ مهر ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠٣٣١٠ / تعداد بازدید : 40/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج