يکشنبه ٢٨ مرداد ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


نجمه خاتون، مادر امام رضا(علیه السلام) -3

فضائل نجمه خاتون(علیها السلام)

ازدواج امـام هفتم(علیه السلام) با نجمه خاتون برکات فراوانی را نصیب مسلمانان کرد و ثمرات ارزشمندی داشت. چه فضیلتی بالاتر از اینکه جناب نجمه خاتون در دامن خود دو شخصیت تأثیرگذار جهان اسلام را تربیت کرده و مادر دو شخصیت وارسته است که در جهان اسلام کانون توجه عاشقان کمال و معنویت هستند و هر روزه میلیونها زائر از اقصا نقاط جهان به زیارت آنان می‏آیند. آری، این بانوی با عظمت، همسر امام هفتم و مادر هشتمين اختر تابناك آسمان ولايت و امامت و مربی حضرت معصومه، کریمۀ اهل‏بیت(علیهم السلام) است.

فضائل نجمه خاتون(علیها السلام)

الف) شکوفه ‏های آسمانی

ازدواج امـام هفتم(علیه السلام) با نجمه خاتون برکات فراوانی را نصیب مسلمانان کرد و ثمرات ارزشمندی داشت. چه فضیلتی بالاتر از اینکه جناب نجمه خاتون در دامن خود دو شخصیت تأثیرگذار جهان اسلام را تربیت کرده و مادر دو شخصیت وارسته است که در جهان اسلام کانون توجه عاشقان کمال و معنویت هستند و هر روزه میلیونها زائر از اقصا نقاط جهان به زیارت آنان می‏آیند. آری، این بانوی با عظمت، همسر امام هفتم و مادر هشتمين اختر تابناك آسمان ولايت و امامت و مربی حضرت معصومه، کریمۀ اهل‏بیت(علیهم السلام) است.

همچنین، نجمه خاتون مادر پنج امام معصوم نیز محسوب می‏شود؛ چراکه ایشان مادربزرگ امام جواد تا حضرت مهدی(علیهم السلام) می‏باشند.

ب) متین و پر محتوا

یکی از لقبهای معروفی که مورخین و محدثین برای آن بانو ذکر کرده‌اند، «سمانه» است.[1] سمانه در کلام عرب از «سمین»‌ و «سمینه» در ظاهر به معنای پر گوشت و چاق؛ ولی در واقع، به معنای سخن متین و پر معنی آمده است و نام مادر امام هادی(علیه السلام) نیز «سمانه» بوده است. البته معنای دیگر آن، رفعت مقام و بلندی مرتبۀ انسانی است. از این لقب، فهمیده می‌شود که آن حضرت از لحاظ علمی و معنوی و کمالات در رتبه‏ای عالی قرار داشته است.

ج) نرمخو و ثابت قدم

یکی دیگر از لقبهای آن بانوی مکرمه «خیزران» است[2] که در لغت دو معنا دارد: یکی صفت نرمخوبی، مهربانی و تواضع و دوم، صفت راست قامتی و استواری. هر دو معنا در مورد نجمه خاتون(علیها السلام) صدق می‏کند؛ زیرا طبق معنای اول، آن بانو، زنی مهربان، متواضع و نرمخو بوده و طبق معنای دوم، ایشان در باورهای خویش راست قامت و دارای عزم و اراده‏ای استوار بوده است.

د) عقل و دیانت

وقتی حضرت نجمه خاتون(علیها السلام) عروس خانۀ امام صادق(علیه السلام) شد و با خاندان رسالت و امامت آشنا گردید، خیلی زود با رفتار نیکوی خویش محبت و توجه دیگران را به خود جلب کرد. «علی بن میثم» در این باره می‏گوید: نجمه(علیها السلام) از جهت عقل، دیانت و بزرگداشت مقام مخدوم و مولایش «حمیده مصفّاه» جزء بهترین بانوان شمرده می‏شد.[3]

هـ) محرم رازهای غیبی 

به قول حافظ:

تا نگردی آشنا زین پرده رمزی نشنوی
گوش نامحرم نباشد جای پیغام سروش
در حریم عشق نتوان زد دم از گفت و شنید
زان که آنجا جمله اعضا چشم باید بود و گوش

بزرگ‏ترین موهبتی که حضرت نجمه خاتون(علیها السلام) دارا بود، بعد از شناخت حق و معارف الهی و افتخار حمل نور حجت خدا، درک رازهای غیبی است. مادر امام رضا(علیه السلام) ظرفیت استماع رازهای غیبی را دارا بود.[4]

عظمت این بانوی نورانی به حدی است که صدای تسبیح و تهلیل فرزند را از درون شکم می‏شنید و این نمایانگر طهارت باطنی اوست. وقتی گوش انسان از شنیدن سخنان بیهوده و غیر الهی پاک بماند، به یقین شنوای سروش غیبی خواهد بود و صدای ملائکۀ الهی و تسبیح موجودات عالم را می‏شنود.

و) در محراب عبادت

حضرت نجمه خاتون(علیها السلام) در عبادات و مناجات حق تعالى آن چنان راغب و مشتاق بود كه وقتى فرزندش امام رضا(علیه السلام) به دنيا آمد، براى شير دادن حضرتش دايه‏اى كمكى درخواست كرد. وقتى به او گفتند: آيا شيرت كم شده؟ گفت: نه؛ اما من به عبادات و اذكار و مناجاتهايم مثل قبل نمي‏توانم برسم.[5]

ز) تکریم مادرشوهر

درس دیگری که نجمه خاتون(علیها السلام) به زنها می‏آموزد، تکریم مادرشوهر است که امروزه از سوی برخی عروسها مغفول مانده. این عروس امام صادق(علیه السلام) در خانۀ حضرت، مادرشوهرش حمیده مصفّاة(علیها السلام)را بسيار احترام مى‏كرد، چنان که در طول عمر خود، به جهت احترام هیچ گاه در مقابل او ننشست.[6]

ح) منبع خیر و برکات 

شیخ صدوق از «محمد بن یحیای صولی» روایت می‏کند که: «أُمُّهُ أُمُّ وَلَدٍ تُسَمَّى‏ تُكْتَمَ‏ عَلَيْهِ اسْتَقَرَّ اسْمُهَا حِينَ مَلَكَهَا أَبُو الْحَسَنِ مُوسَى بْنُ جَعْفَرٍ(علیهما السلام)؛[7] مادر امام رضا(علیه السلام) کنیزی به نام «تكتم» بود. اين نام زمانى بر ايشان گذاشته شد كه امام كاظم(علیه السلام) مالك ايشان گشت.»

طبق این نقل، امام کاظم(علیه السلام) خود نام این بانو را «تکتم» صدا می‏کرد و این به خاطر معنای آن است که به چشمۀ زمزم، تکتم اطلاق می‏شود؛ زیرا آن چشمه اولاً صاف و گواراست و ثانیاً جوشش و جریان دارد. امام کاظم(علیه السلام) در اطلاق این نام بر آن بانوی بزرگوار ممکن است این معنا را نظر داشته که ایشان نیز همچون آب زمزم، از لحاظ خصوصیات روحی و اخلاقی، بسیار صاف و زلال بوده و مانند چشمۀ زمزم، هرگز آثار خیر و برکتش خشک نخواهد شد؛ چراکه این بانوی مکرمه با به دنیا آوردن بهترین فرزندان روی زمین، همچون وجود نازنین امام رضا(علیه السلام)‌ و یا بانوی کریمه‌ای همچون حضرت فاطمه معصومه(علیها السلام) حیات‌بخش‌ترین آب حیات را به جوشش در آورده و در واقع، خیر او تا ابد به تمام شیعیان و محبان اهل‏بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام) خواهد رسید.[8]

ط) شاخه‏ای از کوثر

آن روز که ابراهیم، یگانه پسر پیامبر(صلی الله علیه و آله) در هفده ماهگى در مدینۀ طیبه رحلت کرد و در بقیع به خاک سپرده شد، گروهى از منافقان و دشمنان مرگ وى را علامت بریده شدن نسل رسالت و نابودى اسلام دانستند و با کنایه و زخم‏زبان دل وى را آزردند. این موضوع که به شدت پیامبر(صلی الله علیه و آله) را آزرده کرد، در نهایت به نزول سورۀ مبارکۀ کوثر انجامید و خداى متعال فرمود: «ما به تو کوثر عطا کردیم.»

اعجاز این سوره منحصر در فرزندان بلافصل امام على(علیه السلام) نبوده؛ بلکه در نسلهاى بعدى نیز همین معجزۀ الهى جریان یافته است. نجمه خاتون(علیها السلام) مصداقی از اعجاز سورۀ کوثر است؛ زیرا او کوثرى جوشان است که نسل نبوت و امامت را زنده نگاه داشت. نجمه خاتون(علیها السلام) در تداوم شکوفه‏های معطر نسل کوثری نقش بی بدیلی دارد و دو گل زیبا و با برکت امام موسی(علیه السلام) و امامان بعدی در دامن او تربیت شدند.

مرورى بر فشارها، اعدامها و سیاستهاى کینه‏توزانۀ حاکمان عباسى نشان مى‏دهد که چگونه نسل کوثر توسط نجمه خاتون(علیها السلام) تداوم یافت و این کوثر جوشان نقش خود را در ظهور اعجاز الهى کوثر ایفا نمود.

روزگار هجران

این بانوی مکرم اسلام(علیها السلام) بعد از عمری تلاش در پاسداری از خاندان اهل‏بیت و تربیت و تحویل فرزندانی شایسته به دنیای اسلام، به سوی معبود شتافت. البته از زمان وفات ایشان گزارشی در دست نیست؛ اما محل دفن وی طبق گزارشی در مسجد ومشربه ام ابراهیم[9]واقع در منطقۀ‌ العوالی در شرق قبرستان بقيعاست.

علاوه بر مادر امام رضا(علیه السلام) و حضرت معصومه(علیها السلام)، قبر حميده خاتون(علیها السلام) نیز در آنجا قرار دارد.[10] در روایات، زیارت و نماز خواندن در مسجد و مشربه ام ابراهیم بسیار تأکید شده ‌است و این مکان مقدس همواره مطاف عاشقان اهل‏بیت(علیهم السلام) بوده ‌است. امام صادق(علیه السلام) به «معاویۀ بن عمار» زيارت چند مكان در مدينه را توصيه فرموده كه از آن جمله، زيارت همين مکان است.[11]

 

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. عيون أخبار الرضا(علیه السلام)، ج 1، ص 16.

[2]. مناقب آل أبي طالب(علیهم السلام)، ج 4، ص 367.

[3]. بحار الانوار، ج 49، ص 5.

[4]. همان، ص 9: «وَ كُنْتُ أَسْمَعُ فِي مَنَامِي تَسْبِيحاً وَ تَهْلِيلًا وَ تَمْجِيداً.»

[5]. همان.

[6]. إعلام الورى، فضل بن حسن طبرسی، نشر اسلامیة، تهران، 1390ق، ج 1، ص 313: «فَكَانَتْ مِنْ أَفْضَلِ النِّسَاءِ فِي عَقْلِهَا وَ دِينِهَا وَ إِعْظَامِهَا لِمَوْلَاتِهَا حَمِيدَةَ إِنَّهَا مَا جَلَسَتْ بَيْنَ يَدَيْهَا مُنْذُ مَلَكَتْهَا إِجْلَالًا لَهَا.»

[7]. عيون أخبار الرضا(علیه السلام)، ج 1، ص 14.

[8]. ممکن است مراد از «تکتم» به معنای پوشیده بودن و مستور و مکتوم و از ریشة «کتمان» باشد. طبق این معنا، انتخاب این اسم شاید اشاره به پوشیدگی و کتمان از نامحرم و به عفت و حجاب آن گرامی باشد.

[9]. مشربه باغى بوده كه در ميان آن صُفّه يا غرفه‌اى قرار داشته و در اين محل «ماريه قبطيه»، ابراهيم، فرزند رسول خدا(صلی الله علیه و آله) را به دنيا آورده است.

[10]. اين مسجد و مشربه اكنون با يك ديوار سيمانى محاصره شده و اطراف آن قبرستان اهالى آنجاست. (آثار اسلامی مکه و مدینه، ص 263؛ المدينة بين الماضى و الحاضر، ص ۴٢۶)

[11]. الكافى، محمد بن یعقوب کلینی، دارالکتب الاسلامیة، تهران، 1407ق، ج ۴، ص 560.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 217.





تاریخ ارسال مطلب : شنبه ١٣ مرداد ١٣٩٧ / شماره خبر : ٤٠١٨٩١ / تعداد بازدید : 71/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج