سه شنبه ٢٧ شهريور ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


پاسخ به پرسش‌های زرتشتیان (8)

عدم دخالت روحانیون در امور کشورداری و سیاست

در شماره‌های گذشته ماهنامه مبلّغان (202، 205 تا 210) برخی از پرسش‌های زرتشتیان از مسلمانان مطرح گردید و پاسخ آن ارائه شد؛ اکنون ادامه این موضوع با طرح پرسشی از سوی زرتشتیان با عنوان "آیا بهتر نیست روحانیون در امور کشورداری و سیاست دخالت نکنند؟" و پاسخ آن، ارائه می‌گردد.

پاسخ به پرسشهای زرتشتیان (8) ـ آیا بهتر نیست روحانیون در امور کشورداری و سیاست دخالت نکنند؟

اداره کل فرق و ادیان ـ مهدی رستمی

اشاره

در شماره‌های گذشته ماهنامه مبلّغان (202، 205 تا 210) برخی از پرسش‌های زرتشتیان از مسلمانان مطرح گردید و پاسخ آن ارائه شد؛ پرسش‌هایی با عنوان «کم بودن شادی و نشاط در اسلام»، «کثرت جنگ‌ها و کشتارهای تاریخ اسلام»، «عربی بودن قرآن و جهانی بودن اسلام»، «نمازی که به عربی خوانده می‌شود» و...؛ اکنون ادامه این موضوع با طرح پرسشی از سوی زرتشتیان و پاسخ آن، ارائه می‌گردد.

سؤال:

در عهد ساسانیان تا زمانی که روحانیون زرتشتی وارد دربار شاهان و درگیر سیاست و دخالت در امور کشور نشده بودند، ما کشوری قدرتمند داشتیم. پس آیا بهتر نیست که در شرایط فعلی نیز روحانیون در امور کشورداری و سیاست دخالت نکنند تا تاریخ یک بار دیگر تکرار نشود؟

پاسخ:

اولاً بسیاری از حکومت‌های باستانی رو به ضعف، زوال و انحطاط نهادند، بدون اینکه روحانیون دینی در عرصه سیاست دخالتی داشته باشند. از دیگر سوی، بسیاری از حکومت‌های باستانی، با وجود دخالت‌های روحانیون در عرصه سیاست و خلاف‌های سنگینِ آنان، همچنان روز به روز بر قدرت دنیایی و اقتدارشان افزوده می‌شد. همچنین دیانت اسلام و آیین زرتشتی در امور سیاسی و اجتماعی تفاوتی ماهوی دارند و قیاس این دو مکتب، صحیح نیست. اسلام برای تشکیل و پیش‌برد امت واحده برنامه‌ای مدوّن دارد (همانگونه که عملاً نیز نشان داده است)، در حالی که زرتشتی‌گری در این زمینه خالی از طرح و برنامه است.

حال به شرح موارد اشاره شده می‌پردازیم:

1. ضعف و زوال حکومت‌های باستانی، حتی بدون دخالت روحانیون

اگر در تاریخ نیک بنگریم، در خواهیم یافت که بسیاری از حکومت‌های باستانی، رو به ضعف، زوال و انحطاط نهادند، بدون اینکه روحانیون دینی در عرصه سیاست دخالتی داشته باشند. برای مثال، «ماناها» قومی بودند که سالیان دراز در غرب فلات ایران حکومت می‌کردند و در نهایت، حکومت آنان به دست «سکاها» و «مادها» تضعیف شد و پس از مدتی از بین رفت. این در حالی است که حکومت ماناها یک حکومت شورایی و برخاسته از رأی نخبگان سیاسی - نظامی بود.[1] حتی در تمدن مادها، با اینکه مُغان (روحانیون دینی) دارای نفوذ اجتماعی بودند؛ اما حکومت در اختیار ریش‌سفیدان بود.[2] با این وجود، آن حکومت پس از سال‌ها اقتدار، ساقط شد و به عنوان بخشی از قلمرو هخامنشیان درآمد.[3]

در امپراتوری هخامنشیان نیز روحانیون (اعم از زرتشتی و دیگر ادیان و مذاهب التقاطی) هرچند مورد احترام دربار بودند؛ اما مناصب سیاسی و حکومتی نداشتند؛ لیکن دستگاه حاکمیت دچار ضعف‌هایی شد و در پایان نیز از اسکندر مقدونی شکست خورد.[4] در طول تاریخ از این دست نمونه‌ها فراوان است، پس عدم دخالت روحانیون دینی در امر سیاست، الزاماً سبب قدرت و اقتدار یک حکومت نمی‌شود.

2. اقتدار برخی حکومتهای باستانی، با دخالت روحانیون در امور حکومتی

از سویی دیگر، مشاهده می‌کنیم که بسیاری از حکومت‌های باستانی، با دخالت‌های روحانیون (مروّجین آیین الهی)، در اوج اقتدار قرار گرفتند. برای مثال، در تمدن «عیلامیان»، پادشاهان و فرمانروایان خود را «پیام‌آورانی از جانب خدایان» می‌نامیدند،[5] و طی چندین هزار سال فراز و فرود، هویت اجتماعی و سیاسی خود را با قدرت حفظ کرده بودند.[6]

3. تفاوت ماهوی اسلام و زرتشت در امور سیاسی و اجتماعی

اینکه بگوییم: «چون در عصر ساسانیان، به دلیل دخالتهای روحانیون، حاکمیت رو به ضعف گرایید، پس در اسلام نیز چنین است.» گفتاری ناصحیح است؛ چون اسلام و زرتشت در بُعد مدیریت اجتماعی، کاملاً با یکدیگر تفاوت دارند. تعالیم اسلام، علاوه بر بُعد فردی، در زمینه سیاست و جامعه نیز غنی و سرشار از تعالیم کارآمد است. مصداق این گفتار را می‌توان در زندگانی حضرت محمد(صلی الله علیه و آله) مشاهده کرد.

«مایکل هارت»، اختر فیزیکدان و پژوهشگر آمریکایی، در سال 1978م، در کتابی با عنوان «صد»[7]درباره پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) نوشت: «محمد(صلی الله علیه و آله) تنها مرد تاریخ است که در ابعاد معنوی و مادی به شکل خارق‌العاده‌ای موفق بوده است. او یکی از بزرگ‌ترین ادیان تاریخ را پایه‌گذاری و ترویج کرد و رهبر سیاسی تأثیرگذاری شد. امروز، سیزده قرن پس از وفاتش، نفوذ او همچنان نیرومند و فراگیر است... محمد(صلی الله علیه و آله) به هر حال مسئول هر دو بخش الهیات دین اسلام و همچنین اصول اخلاقی این دین می‌باشد. محمد(صلی الله علیه و آله) (بر خلاف مسیح(علیه السلام))، رهبری دنیایی بود، همچنان که رهبر معنوی هم بود. این ترکیب بی‌مانند اثرگذاری سکولار و مذهبی است که باعث شده محمد(صلی الله علیه و آله) سزاوار عنوان تأثیرگذارترین شخص تاریخ بشریت باشد.»[8]

دکتر «عبدالحسین زرینکوب» می‌نویسد: «در همان هنگام که اهریمن نفاق و شقاق، کشور ساسانیان را به ورطه مرگ و نیستی می‌کشانید، سروش خدایی، بیابان‌نوردان عرب را از جاده کفر و نفاق به راه هدایت و نجات می‌خواند.»[9]و نیز می‌نویسد: «پیروزی و کامیابی تازیان سببی جز وحدت و اتفاق و عشق و ایمان نداشت. این همه حاصل آیین تازه‌ای بود که محمد(صلی الله علیه و آله) مردم را به آن می‌خواند.»[10]با اینکه خلفای اموی و بنی‌العباس، هیچ‌گاه تجسیمی از تعالیم اسلام نبودند؛ لیکن همان اندک بهره ظاهری از قرآن و سنت نبوی(صلی الله علیه و آله)، چنان جامعه عربی را تکان داده بود که در مدت زمانی اندک، توانستند دو امپراتوری بزرگ ایران و روم شرقی (بیزانس) را به زانو درآورند. از این‌رو، مورخین معتقدند که کارنامه اسلام، به راستی یک فصل درخشان در تاریخ انسانی است.[11]

یقیناً درخشش این کارنامه به خاطر قرآن و تعالیم سازنده اسلام بود. چه اینکه قرآن جامع ابعاد، ناسخ همه ادیان و پاسخگوی نیازهای بشر الی الأبد است: «تَبَارَک الَّذِی نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلی عَبْدِهِ لِیکونَ لِلْعَالَمِینَ نَذِیرًا»[12]؛ «بزرگ است کسی که بر بنده خود، فرقان [کتاب جداسازنده حق از باطل] را نازل فرمود، تا برای جهانیان هشدار دهنده‌ای باشد.» و می‌فرماید: «هُوَ الَّذی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدی وَ دینِ الْحَقِّ لِیظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کلِّهِ وَ لَوْ کرِهَ الْمُشْرِکون»[13]؛ «اوست کسی که فرستاده خود را با هدایت و آیین درست روانه کرد، تا آن را بر هرچه دین است فائق گرداند، هرچند مشرکان را ناخوش آید.» و نیز علمِ اولین و آخرین - که از مهم‌ترین ابزارهای مدیریت جامعه بشری است - در دست خدایی است[14]که هیچ‌گاه دست از یاری اولیایش بر نمی‌دارد.[15]

در نقطه مقابلِ اسلام - که هم در عرصه علم و هم در عرصه عمل، دارای پتانسیل بسیار بالایی بوده و هست –زرتشتی‌گری قرار دارد. آیینی که از هر جهت (نه در علم و نه در عمل) با اسلام قابل قیاس نیست. زرتشت متعلق به جامعه‌ای کاملاً بَدَوی با مقتضیات و ویژگیهای دوران سنگ (عصر حجر) بود[16]و بنا بر متن اوستا، نهایت هدفِ زرتشت از بعثت، نجات دادنِ روانِ گاو مقدس (در اصطلاح، گئوش اوروان) بود.[17]زرتشت، نه تنها هیچ راهکار روشنی برای مدیریت اجتماعی ارائه نمی‌کند؛ بلکه خود نیز از مدیریت جامعه ناتوان است. پر واضح است که چنین مکتبی، با مکتب متعالی اسلام قابل قیاس نیست. از این‌رو، هنگامی که در تاریخ سیر می‌کنیم، در می‌یابیم آن هنگام که اروپا در لجن‌زار قرون وسطی دست و پا می‌زد، جوامع اسلامی پیشتاز علم و ادب و فرهنگ در عرصه جامعه بشری بودند، و این نیست، جز به واسطه تمسّک (هرچند ناقصِ) مسلمین به آموزه‌های اسلام.

4. قدرت و اقتدار امروز ایران، در سایه‌سار حاکمیت دینی

ایرانِ امروز، به اراده الهی و زیر سایه ولایت فقیه و با حمایت مردم، از حاکمیتِ برخاسته از رأی ملت برخوردار است و با وجود همه مشکلات داخلی و خارجی، در شرایط مطلوبی به سر می‌برد. پس از انقلاب شکوهمند اسلامی توسط مردم ایران (به رهبری یک مرجع دینی)، دشمنان تحریمها، تهدیدها و فشارها را آغاز کردند تا بتوانند مانع تقویتِ جمهوری اسلامی ایران شوند؛ اما نه تنها کشور دچار از هم‌پاشیدگی نشد؛‌ بلکه اقتدار نظام و اتحاد ملت هرروزه افزون گردید و با وجود تمام مشکلات، کارنامه جمهوری اسلامی ایران، یک کارنامه درخشان بوده است و در آینده‌ای نه چندان دور، درخشش آن بیش‌تر نیز خواهد شد. یکی از بهترین ادله مثبت بودنِ کارنامه نظام جمهوری اسلامی، تحریم‌های اقتصادی است. در حقیقت، تحریم‌ها نشانگر این هستند که زورگویان از قدرت روزافزون ایران هراس دارند و به هر نحو ممکن می‌کوشند که مانع پیشرویهای ایران در عرصه بین‌الملل شوند.

اگر روزی حکومتِ ایران، ژاندارم (دست نشانده) آمریکا در منطقه بود، اکنون رقیب منافع آمریکا در منطقه است و این پیشروی‌ها در بسیاری از زمینه‌های دیگر نیز بوده است. از جمله:

الف) درصد باسوادی در میان افراد بزرگسال، از 37% در سال 1355ش به 85% در سال 1390ش و در میان جوانان از 56% در سال 1355ش به 98% در سال 1390ش رسید.[18]

ب) بنا بر اقرار رسانه‌های غربی و بر اساس گزارشهای رسمی نهادهای بین‌المللی، ایران در سال 2012م سریع‌ترین رشد علمی را در جهان کسب کرد.[19]

ج) پیشرفت ایران در زمینه علوم پزشکی، به گونه‌ای که ایران امروز جزء کشورهای پیشرو در عرصه مبارزه و درمانِ بیماریهای سخت است.[20]

د) طبق آمارهای رسمی بین‌المللی، در سالهای 2011 –2012م، ایران به رتبه 15 پیشرفته‌ترین کشورهای جهان در زمینه دانش کامپیوتر، هجدهمین کشور پیشرفته جهان در زمینه علوم بیوشیمی و ژنتیک، سیزدهمین کشور پیشرفته در زمینه علوم کشاورزی و بیولوژیک، هشتمین کشور پیشرفته در نانو تکنولوژی، سیزدهمین کشور پیشرفته در عرصه پتروشیمی و... رسید.[21]

همچنین پیشرفت‌های خیره‌کننده ایران در زمینه‌های مختلف علمی، از جمله فناوری هسته‌ای و دستیابی به تکنولوژی تجهیزات ماهواره‌ای موجب تعجب جهانیان شده است. در این میان، پیشرفت‌های نظامی ایران نیز لرزه بر اندام بدخواهان انداخته، آنان را در بهت و حیرت فرو برده است. آمریکا و رژیم صهیونیستی (دو دولتی که بیش‌ترین تسلیحات نظامی و سلاحهای کشتار جمعی را در اختیار دارند)، با تمام نیرو با یکدیگر متحد می‌شوند تا بتوانند در مقابل ایرانبایستند.[22]این قدرت و اقتدار ایران، ماحصل مدیریت دینی رهبر عالیقدر جمهوری اسلامی ایران و برخاسته از نیروی تمدن‌ساز اسلامِ راستین است که سبب شده «هنری کیسینجر» وزیر خارجه اسبق آمریکا و نظریه‌پرداز مطرح روابط بین‌الملل، بگوید: «به نظر می‌آید یک کمربند شیعه از تهران تا بغداد و تا بیروت به وجود آمده است. این موضوع به ایران این فرصت را داده است تا امپراطوری باستانی خود را این بار با برچسب "شیعه"در خاورمیانه بازسازی کند.»[23] این در حالی است که در عصر پهلوی که حاکمیت سکولار بود، کشور کاملاً وابسته و عاری از هرگونه قدرت مستقل بود.

سؤال ما از مبلغان زرتشتی

اینک پس از پاسخ به پرسشی که از سوی مبلغان زرتشتی مطرح شده بود، جای یک سؤال باقی است و آن اینکه مگر شما نمی‌گوئید دخالت روحانیون در امور سیاسی و حکومتی، موجب تضعیف کشور است و مگر آن را به دخالت سابق روحانیون زرتشتی مستند نکردید؟ اگر چنین است آیا بهتر نیست خود شما همین الان هم در سیاست و امور حکومت‌داری دخالت نکنید؟ آیا طرح این گونه سؤالات و شبهات خود مصداقی از دخالت در امور سیاسی و کشورداری نیست؟ شایسته است مبلّغان زرتشتی هنگام طرح چنین سؤالاتی، آینه‌ای در مقابل خود قرار داده و خویش را در آن به خوبی بنگرند.

ادامه دارد...

 

____________________________________________________

پی‌نوشت‌ها:

[1]. آریاها و ناآریاها در چشم انداز کهن تاریخ ایران، رقیه بهزادی، انتشارات طهوری، تهران، 1382ش، صص 21 –22.

[2]. تاریخ ماد، ایگورمیخائیلویچ دیاکونوف،ترجمه: کریم کشاورز،انتشارات علمی فرهنگی، تهران،‌ 1390ش، صص174 - 176.

[3]. همان،بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران، 1345ش، ص509.

[4]. داریوش و ایرانیان، والتر هینتس، ترجمه: پرویز رجبی، نشر ماهی، تهران، ۱۳۹۲ش، صص ۲۵۴ - 255؛ ایرانیان و یونانیان به روایت پلوتارخ، ترجمه: احمد کسروی، نشر جامی، تهران، ۱۳۸۰ش، صص ۲۷۶ - ۲83؛‌ ایران و شرق باستان در کتابخانه تاریخی، دیودور سیسیلی، ترجمه: حمید بیکس و اسماعیل سنگاری، نشر جامی، تهران، ۱۳۸۴ش، صص ۶۶۸ – ۶۶۹ - ۶۷۱. تاریخ ایران، سرپرسی سایکس، ترجمه: سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، انتشارات افسون، تهران، ۱۳۸۰ش، ج ۱، صص ۳۳۷ - ۳۳۸.

[5]. ایران از آغاز تا اسلام، رومن گیرشمن، ترجمه: محمد معین، انتشارات علمی فرهنگی، تهران، 1372ش، ص53.

[6]. تاریخ ایران باستان(دوره چهار جلدی)،مجموعه‌ای از نویسندگان، انتشارات سمت، تهران،1388ش، صص137–138.

[7]. این کتاب رتبه بندی ۱۰۰ شخصیت تأثیرگذار در تاریخ بشریت می‌باشد که در نگاه «مایکل هارت»، پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله)رتبه نخست را دارد.

[8]. پایگاه اطلاع رسانی amaana.org، مقاله پیرامون کتاب صد؛ پایگاه اطلاع رسانی adherents.com، بخشی از متن گفتار مایکل هارت به زبان انگلیسی چنین است:

recognized that ranking Muhammad first might be controversial, but felt that, from a secular historian's perspective, this was the correct choice because Muhammad is the only man to have been both a founder of a major world religion and a major military/political leader.‌

[9]. دو قرن سکوت، عبدالحسین زرینکوب، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۱ش، ص 59.

[10]. همان، ص ۶۰.

[11]. کارنامه اسلام، عبدالحسین زرین‌کوب، انتشارات امیرکبیر، تهران، ۱۳۹۱ش، صص ۱۱ –۱۲.

[12]. فرقان/ 1.

[13]. صف/ 9.

[14]. انعام/ 59.

[15]. توبه/ 25؛ بقره/ 257 و... .

[16]. زرتشتیان، باورها و آداب دینی آنها، مری بویس، ترجمه: ع. بهرامی، ویراست دوم، انتشارات ققنوس، تهران، 1391ش، ص 17؛ اسطوره زندگی زردشت، ژاله آموزگار و احمد تفضّلی، نشر چشمه، تهران، 1386ش، ص 21.

[17]. گات‌ها کهن‌ترین بخش اوستا، ابراهیم پورداود، انتشارات اساطیر، تهران، 1378ش، صص ۱۱۸–۱۱۷؛ همچنین بنگرید به: گات‌های اوستا، هات 29، بند 1 (ترجمه‌های علمی و آکادمیک از جمله ترجمه پروفسور ژان کلنز و همچنین ترجمه پروفسور پرودز شروو).

[18]. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی: indexmundi.com، مقاله  Iran literacy rate.

[19]. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی: The European union Times، مقاله Iran ranks first in scientific growth.

[20]. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی: globalcancermap.com،‌ بخش Global Cancer Incidence؛ همچنین: باشگاه خبرنگاران جوان، کد خبر: ۵۱۲۴۶۳۴.

[21]. پایگاه اطلاع‌رسانی: nanotech-now.com، مقاله:

Iran Ranks eighth in Nano Science Production

همچنین: پایگاه اطلاع‌رسانی: scimagojr.com، بخش مربوط به Country Rankings.

[22]. پایگاه خبری: Los Angeles Times، عنوان خبر:

Obama, Israel’s Netanyahu show unity on Iran despite differences.؛ همچنین بنگرید به: پایگاه خبری Haaretz، 20 دسامبر 2014. 

[23]. خبرگذاری دانشجویان ایران (ایسنا)، ۱۶ شهریور ۱۳۹۳، کد خبر: ۹۳۰۶۱۶۰۹۴۲۱؛washingtonpost, 2014/09/09, By Jennifer Rubin.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 213.





تاریخ ارسال مطلب : يکشنبه ٢٦ فروردين ١٣٩٧ / شماره خبر : ٣٩٩١١٠ / تعداد بازدید : 164/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج