پنج شنبه ٠٢ آذر ١٣٩٦
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


اهمیت جهاد و شهادت از نگاه قرآن و حدیث (2)-1

اهداف جهاد

اسلام جهاد را تنها در موارد خاص و ضروری و با شرایط مخصوصی پذیرفته و آن را با اصول صحیح و منطق عقل هماهنگ ساخته، و هرگز آن را وسیلۀ سلطه‏‌جویی، کشورگشایی، غصب حقوق دیگران، تحمیل عقیده و استعمار و استثمار قرار نداده است؛ بلکه برای دفاع از حق و مبارزه با ظلم و فساد، و بسط توحید و عدالت و حاکم نمودن قوانین الهی قرار داده است.

آیات مرتبط با رخدادها (61) اهمیت جهاد و شهادت از نگاه قرآن و حدیث (2)

محمد اسماعیلی نوری

اشاره

در ادامه مقاله قبلی (مبلغان شماره 207) که در آن آیاتی از سوره‌های بقره، آل عمران و نساء دربارۀ جهاد و شهادت مطرح شد، اینک به آیات دیگری دراین‌باره اشاره می‌شود.

نکته لازم

قبل از بحث، توجه به این نکته ضروری است که در دین مقدس اسلام هر نوع جنگی مطلوب نیست؛ بلکه تنها «جهاد فی سبیل الله» است که در مواقع خاص از نظر اسلام مطلوب و واجب (کفایی یا عینی) می‌باشد و عنوان «فی سبیل الله» نیز محقق نمی‌شود؛ مگر درصورتی‌که شرایط اسلام در آن رعایت شود. از جمله اینکه مورد جنگ از مواردی باشد که دین اسلام در آن مورد اجازۀ جهاد داده است. در برخی موارد اجازۀ امام یا نایب (خاص یا عام) او را نیز شرط اقدام به جهاد قرار داده است.

اهداف جهاد

از مجموع آیات مربوط به جهاد استفاده می‌شود که «جهاد در اسلام» فقط در مواردی خاص و برای اهدافی خاص مجاز شمرده شده است که عبارت‌اند از:

1. خاموش کردن فتنه

مردم حق دارند که ندای منادیان حق را بشنوند و در قبول دعوت آن‌ها آزاد باشند. اگر افرادی بخواهند مردم را از این حق مشروعشان محروم سازند و اجازه ندهند صدای منادیان راه خدا به گوش مردم برسد، طرفداران حق مجازند برای فراهم کردن این آزادی، پیکار کنند. این نوع مبارزه را «جهاد آزادی‌‏بخش» می‏‌گویند.

2. دفاع

تمام قوانین آسمانی و بشری، به شخص یا جمعیت مورد هجوم واقع شده، حق می‌دهند که برای دفاع از مال و ناموس خود پیکارکنند و دین اسلام نیز آن را امضا کرده است.

3. حمایت از مظلومان

از نظر اسلام، حمایت از مظلومان در مقابل ظالمان، یک اصل است، حتی اگر به جهاد و خونریزی منتهی گردد. طبق آیه ]وَ ما لَكُمْ لا تُقاتِلُونَ في‏ سَبيلِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَضْعَفين‏...[[1]دین اسلام اجازه نمی‌دهد که مسلمانان در برابر ظلم و ستمی که به مظلومان جهان وارد می‌شود، بی‌تفاوت باشند و دستور می‌دهد که برای رفع ظلم از آنان، قیام نمایند.

4. محو بت‌پرستی

دین اسلام، درعین‌حال که آزادی عقیده را محترم می‌شمارد؛ ولی در مقابل بت‌پرستی می‌ایستد؛ زیرا بت‌پرستی نه دین است و نه آیین؛ بلکه خرافه و انحراف است که باید به هر قیمتی، حتی با جنگ، از جامعۀ بشری ریشه‌کن گردد.[2]

از مطالب فوق، روشن می‌شود که اسلام جهاد را تنها در موارد خاص و ضروری و با شرایط مخصوصی پذیرفته و آن را با اصول صحیح و منطق عقل هماهنگ ساخته، و هرگز آن را وسیلۀ سلطه‏‌جویی، کشورگشایی، غصب حقوق دیگران، تحمیل عقیده و استعمار و استثمار قرار نداده است؛ بلکه برای دفاع از حق و مبارزه با ظلم و فساد، و بسط توحید و عدالت و حاکم نمودن قوانین الهی قرار داده است.

به تعبیر صاحب «تفسیر تسنیم» هدف اسلام از جنگ و خونریزی، نمایش قساوت یا تشفّی خاطر نیست؛ بلکه تذکره و نهی پذیری است. ازاین‌رو، پیکار در اسلام در حد ضرورت است، نه ضراوت (خون‌آشامی).[3]

این ویژگی‌ها، جهاد اسلامی را از تمام جنگ‌هایی که در جهان رخ می‌دهد، جدا می‌سازد و در تمام ابعاد آن اثر می‌گذارد، و کمیت و کیفیت جنگ، نوع سلاحی که به کار گرفته می‌شود، و چگونگی رفتار با اسیران، همه و همه را به رنگ «فی سبیل الله» در می‌آورد. ازاین‌رو، هر کس در هر شرایطی نمی‌تواند خودسرانه سلاح به دست گیرد و با هر کسی که خوشش نیامد، بجنگد و خود را «مجاهد فی سبیل الله» بنامد!

این قبیل افراد، نه‌تنها «مجاهد فی سبیل الله» نیستند؛ بلکه قاتل «نفس محترمه» و «مجاهد فی سبیل الشیطان» هستند. مثل همان‌هایی که در جنگ جمل، صفین و نهروان به روی امیرمؤمنان علی(علیه السلام) و یارانش شمشیر کشیدند، و وهابیانی که امروز با عناوین مختلف از قبیل داعش، طالبان و... با مسلمانان می‌جنگند! این‌گونه افراد، چه بکُشند، چه کشته شوند، گنه‌کارند. همچنان که در روایتی از امیر مؤمنان(علیه السلام) آمده است: «يَخْرُجُ الْمُسْلِمُ فِي الْجِهَادِ مَعَ مَنْ لَا يُؤْمِنُ عَلَى الْحُكْمِ وَ لَا يُنْفِذُ فِي الْفَیْ‏ءِ أَمْرَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِنْ مَاتَ فِي ذَلِكَ كَانَ مُعِيناً لِعَدُوِّنَا فِي حَبْسِ حُقُوقِنَا وَ الْإِشَاطَةِ بِدِمَائِنَا وَ مِيتَتُهُ مِيتَةٌ جَاهِلِيَّةٌ؛[4] شخص مسلمان، همراه (و زیر پرچم) کسی که برای احکام خدا (یا حکومت) امین نیست (غیر امام و نایبش) برای جهاد اقدام نمی‌کند؛ زیرا (اقدام کننده بر چنین جنگ) در آن موقعیت، یاور دشمن ما، برای غصب حقّ ما و ریختن خون‌های ما شمرده می‌شود، پس اگر بمیرد (یا کشته شود)، مردن او، مردن جاهلیت است.»

____________________________________________________
پی‌نوشت‌ها:

[1]. نساء/ 75.

[2]. ر.ک: تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و همکاران، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1385ش، ج 2، صص 37 ـ 41.

[3]. تسنیم تفسیر قرآن کریم، عبدالله جوادی آملی، مرکز نشر اسراء، قم، چاپ اول، 1393ش، ج 33، ص 327.

[4]. وسائل الشیعه، شیخ حرّ عاملی، آل البیت، قم، 1412ق، ج15، ص 49، ح 19961.

منبع: ماهنامه اطلاع‌رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان، شماره 208.





تاریخ ارسال مطلب : دوشنبه ١٥ آبان ١٣٩٦ / شماره خبر : ٣٩٥٠١٥ / تعداد بازدید : 247/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج