دوشنبه ٠١ بهمن ١٣٩٧
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


سيد جواد حسينى‏

اعمال و ادعيه در روز عرفه

در صحيفه سجاديه، اين زبور آل محمدصلى الله عليه وآله دعايى طولانى براى روز عرفه از زبان امام سجادعليه السلام نقل شده كه در آن هم مهم ترين مسائل اعتقادى و سياسى مورد اشاره قرار گرفته و هم مسائل عرفانى و اخلاقى با زبان دعا بيان شده است...

روز عرفه اوج روزهايى است كه در آن دعا و نيايش از موقعيت ويژه و خاصى برخوردار است، بدين جهت از پيشوايان معصوم عليهم السلام دعاها و سفارشهايى در اين روز رسيده است كه به عنوان نمونه به برخى از آنها براساس ترتيب كتب نقل كننده اشاره مى كنيم:
الف. صحيفه سجاديه
در صحيفه سجاديه، اين زبور آل محمدصلى الله عليه وآله دعايى طولانى براى روز عرفه از زبان امام سجادعليه السلام نقل شده كه در آن هم مهم ترين مسائل اعتقادى و سياسى مورد اشاره قرار گرفته و هم مسائل عرفانى و اخلاقى با زبان دعا بيان شده است:
امام سجادعليه السلام درباره معرّفى روز عرفه مى فرمايد: «اللَّهُمَّ وَهذا يَوْمُ عَرَفَةَ يَوْمٌ شَرَّفْتَهُ وَكرَّمْتَهُ وَعَظَّمْتَهُ نَشَرْتَ فِيهِ رَحْمَتَكَ وَمَنَنْتَ فِيهِ بِعَفْوِكَ وَاَجْزَلْتَ فِيهِ عَطِيَّتَكَ وَتَفَضَّلْتَ بِهِ عَلى عِبادِكَ؛(19) خدايا! و اين روز عرفه روزى است كه تو به او شرافت و كرامت و عظمت بخشيدى و رحمتت را در اين روز گستراندى و به عفو و بخششت [بر خلق ] منّت گذاردى و عطايت را بسيار عظيم گردانيدى و به خاطر اين روز بر بندگانت تفضّل نمودى.»
برخى از درخواستهاى حضرت در اين روز عبارت اند از: «... وَاخِفْنِى مَقامَكَ وَشَوِّقْنِى لِقاءَكَ وَ تُبْ عَلَىَّ تَوْبَةً نَصُوحاً لا تُبْقِ مَعَها عَلانِيَّةً وَلا سَرِيْرَةً وَاَنْزِعِ الْغِلَّ مِنْ صَدْرِى لِلْمُؤْمِنِينَ وَاعْطِفْ بِقَلْبِى عَلَى الْخاشِعِينَ وَكُنْ لِى كَما تَكُونُ لِلصَّالِحِينَ؛(20) [خدايا!] مرا از مقامت بترسان و شوق ملاقاتت را به من عنايت كن و توفيق توبه نصوح به من عنايت فرما؛ به گونه اى كه با آن توبه گناه پنهان و آشكارى باقى نگذارى و از سينه ام كينه نسبت به مؤمنين را بركن و قلب مرا بر خاشعان مهربان كن و آن چنان كه با صالحان هستى، با من باش!»
در بخش پايانى اين دعا چنين مى فرمايند: «وَلا تَجْعَلْنِى لِلظَّالِمِينَ ظَهِيراً وَلا لَهُمْ عَلى مَحْوِ كِتابِكَ يَداً وَنَصِيراً... وَاجْعَلْ باقِى عُمْرِى فِى الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ اِبْتِغاءَ وَجْهِكَ...؛ (21) و مرا پشت [و كمك كار ]ستمگران مگردان و [مرا براى ] از ميان بردن كتابت دستيار و ياور آنان مكن... و هر چه از عمرم باقى مانده است، در جستن خودت در حجّ و عمره بگذران!»

ب. مفاتيح الجنان
در اين كتاب دعايى براى شب عرفه و چند دعا براى روز عرفه نقل شده است. دعاى اوّل، تسبيحات پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله با بخشى از آيات و اذكار خاص است ودومى دعايى از حضرت صادق عليه السلام مى باشد و سومى دعايى معروف از امام حسين عليه السلام است.
بشر و بشير پسران غالب اسدى نقل كرده اند كه در عصر روز عرفه در عرفات در محضر امام حسين عليه السلام بوديم. آن حضرت با گروهى از اهل بيت و فرزندان و شيعيان بيرون آمد و با نهايت خشوع و خضوع در جانب كوه (جبل الرحمه) رو به كعبه ايستاد و اين دعا را خواند.
در بخشى از اين دعا مى خوانيم: «اِلهِى اَنَا الْفَقِيرُ فِى غِناىَ فَكَيْفَ لا اَكُونُ فَقِيراً فِى فَقْرِى اِلهِى اَنَا الْجاهِلُ فِى عِلْمِى فَكَيْفَ لا اَكُونُ جَهُولاً فِى جَهْلِى؛(22) خدايا من در حال توانگرى نيازمندم [و فقر ذاتى دارم ]؛ پس چگونه در حال ندارى نيازمند [تو ]نباشم؟ معبودا! من در حال دانائيم نادانم؛ پس چگونه در حال جهلم نادان نباشم؟»
در بخش ديگرى مى خوانيم: «مَتى غِبْتَ حَتّى تَحْتاجَ اِلى دَلِيلٍ يَدُلُّ عَلَيْكَ وَمَتى بَعُدْتَ حَتّى تَكُونَ الْآثارُ هِىَ الّتِى تُوصِلَ اِلَيْكَ عَمِيَتْ عَيْنٌ لا تَراكَ عَلَيْها رَقِيباً؛(23) كى نهان بوده اى تا محتاج برهانى باشى كه بر تو دلالت كند؟ وكى دور گشته اى كه آثار و علائم به تو رسانند؟ كور باد چشمى كه تو را بر خود رقيب و مواظب نداند!»
كى بوده اى نهان كه پيدا كنم تو را
پنهان نگشته اى كه هويدا كنم تو را
با صد هزار جلوه برون آمدى كه من
با صد هزار ديده تماشا كنم تو را
در قسمت ديگرى از اين دعا مى خوانيم: «اِلهِى مَنْ كانَتْ مَحاسِنُهُ مَساوِى فَكَيْفَ لا تَكُونُ مَساوِيهِ مَساوِى وَمَنْ كانَتْ حَقائِقُهُ دَعاوِى فَكَيْفَ لا تَكُونُ دَعاوِيْهِ دَعاوِى؛(24)
خدايا! كسى كه خوبيهايش [هم ] بدى است، چگونه بديهاى او بد نباشد؟ و كسى كه حقيقت گوييش صرف ادعا است، پس چگونه دعاوى او صرف ادعا نباشد؟»

ج. اقبال الاعمال
سيد بن طاووس براى شب عرفه دو دعا نقل نموده كه يكى از آنها نسبتاً طولانى است. همچنين روايتى درباره فضيلت زيارت امام حسين عليه السلام نقل كرده است كه حضرت باقرعليه السلام فرمود: «مَنْ زارَ لَيْلَةَ عَرَفَةَ اَرْضَ كَرْبَلا... وَقاهُ اللَّهُ شَرَّ سَنَتِهِ؛(25) كسى كه در شب عرفه زمين كربلا را زيارت كند...، خداوند بلاى آن سال را از او دور مى كند.»
آن گاه به فضيلت روز عرفه پرداخته و نقل نموده كه روزه آن روز كفاره گناهان هفتاد ساله مى باشد و در آن روز توبه آدم پذيرفته شده است(26). آن گاه زيارت مخصوصه امام حسين عليه السلام در اين روز را نقل نموده است(27).
وى براى روز عرفه دعايى نيز از پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله و امام هفتم عليه السلام نقل نموده و سپس دعاى معروف امام حسين عليه السلام در روز عرفه را آورده است(28). و بعد از آن، دعاى امام زين العابدين عليه السلام در صحيفه سجاديه را نقل نموده است(29).
آن گاه دعايى از امام صادق عليه السلام را با اسنادش نقل كرده كه در بخشى از آن مى خوانيم: «اَنْتَ الَّذِى لا تَنْسى مَنْ ذَكَرَكَ وَلا تَضِيعُ مَنْ تَوَكَّلَ عَلَيْكَ...؛ (30) تو كسى هستى كه فراموش نمى كنى كسى را كه يادت كند و نابود نمى كنى كسى را كه بر تو توكل نمايد.»
سپس دعايى به نام مخزون را نقل كرده(31) و بعد از آن دعاى ديگرى از امام صادق عليه السلام را آورده است(32). آن گاه دعايى را كه در برخى كتب دعا ديده نقل مى كند(33) و سخن را با دعاهايى در مورد شام عرفه ادامه مى دهد.

د. مصباح المتهجد
در مصباح، شيخ دعايى را براى ايّام ذى حجّه از اوّل تا شام عرفه نقل نموده كه در آغاز آن مى خوانيم: «اَللَّهُمَّ هذِهِ الْاَيَّامُ الَّتِى فَضَّلْتَها عَلَى الْاَيَّامِ وَشَرَّفْتَها قَدْ بَلَّغْتَنِيها بِمَنِّكَ وَرَحْمَتِكَ فَاَنْزِلْ عَلَيْنا مِنْ بَرَكاتِكَ وَاَوْسِعْ عَلَيْنا فِيها مِنْ نَعْمائِكَ؛(34) خدايا! اين ايّامى كه آن را بر روزهاى ديگر برترى و شرافت دادى، با منّت و رحمت خود، مرا به آنها رساندى؛ پس بركات خويش را بر ما نازل كن و نعمتهاى خود را در اين روزها بر ما توسعه بده!»


پی نوشت:
19) صحيفه كامله سجاديه، ترجمه محيى الدين مهدى الهى قمشه اى، انتشارات اسلامى، ص 472.
20) همان، ص 479.
21) همان، ص 479 - 480.
22) مفاتيح الجنان، ص 492.
23) همان، ص 494.
24) همان، ص 492.
25) اقبال الاعمال، سيد بن طاووس، تهران، دار الكتب الاسلاميه، ص 330.
26) ر.ك: همان، ص 331.
27) ر.ك: همان، ص 332 - 336.
28) ر.ك: همان، ص 338 - 350.
29) ر.ك: همان، ص 350 - 368.
30) همان، ص 370.
31) ر.ك: همان، ص 374 - 385.
32) ر.ك: همان، ص 385 - 397.
33) ر.ك: همان، ص 397 - 401.
34) مصباح المتهجد، شيخ طوسى، مصحح: اسماعيل انصارى زنجانى، ص 613 - 614.

منبع : ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره110.





تاریخ ارسال مطلب : يکشنبه ٢١ شهريور ١٣٩٥ / شماره خبر : ٣٣١٠٩٥ / تعداد بازدید : 3744/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج