دوشنبه ٣٠ ارديبهشت ١٣٩٨
« الَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِ‌سَالَاتِ اللَّـهِ وَيَخْشَوْنَهُ وَلَا يَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّـهَ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّـهِ حَسِيبًا؛ (پیامبران) پیشین کسانی بودند که تبلیغ رسالتهای الهی می‌کردند و (تنها) از او می ترسیدند، و از هیچ کس جز خدا بیم نداشتند؛ و همین بس که خداوند حسابگر (و پاداش‌دهنده اعمال آنها) است!»
صفحه اصلی صفحه اصلی اخبار و رویدادها اخبار و رویدادها تحقیقات و مقالات تحقیقات و مقالات توشه تبلیغتوشه تبلیغ روضه ها و مدایح روضه ها و مدایح ویژه نامه ها ویژه نامه ها
دانلود نرم افزار دانلود نرم افزار سبک زندگی سبک زندگی تاریخ معصومینتاریخ معصومین روش تبليغ روش تبليغ نقشه سایت نقشه سایت ارتباط با ما ارتباط با ما
صفحه اصلی > خبر خوان 
ماهنامه مبلغان


عبدالکریم پاک نیا

عرفه روز کسب معرفت

عرفه، همچنانكه از نامش پیداست، روز آشنایى و عرفان و روز نیایش و آرامشِ عارفان حقیقت جو و سالكان عاشق مى باشد. در این روز دل هاى ناآشنا، با آفریدگار هستى آشنا مى شوند و از بند نفس اماره و وسوسه هاى شیاطین رهایى مى یابند.

غلام همت آنم كه زیر چرخ كبود // زهرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است
روز عرفه یكى از روزهاى برگزیده و باعظمت اسلامى است. این روز گرچه رسماً به عنوان یكى از اعیاد اسلامى اعلام نشده، امّا از روایات و احادیث اهل بیت علیهم السلام و دعاهاى این روز برمى آید كه خداوند متعال در روز عرفه براى بندگان خود عنایات ویژه اى منظور كرده است. عرفه، همچنانكه از نامش پیداست، روز آشنایى و عرفان و روز نیایش و آرامشِ عارفان حقیقت جو و سالكان عاشق مى باشد. در این روز دل هاى ناآشنا، با آفریدگار هستى آشنا مى شوند و از بند نفس اماره و وسوسه هاى شیاطین رهایى مى یابند. در روز عرفه انسان باید خود را بشناسد، خداى خود را بشناسد، به هدف آفرینش خویش معرفت پیدا كند، به زندگى گذشته و آینده خود شناخت داشته باشد و در شناسایى دشمن حقیقى انسان یعنى شیطان و وسوسه هاى شیطانى غفلت نكند و بالاخره شناخت انسان هاى والا و اسوه هاى حقیقى كه همان پیشوایان معصوم، پیامبر و اهل بیت او هستند، در برنامه هاى این روز قرصار دهد و همین معرفت میانبُرترین راه ایجاد عشق و محبت آن گرامیان در دل هاى آماده و مشتاق مى باشد. با مرورى كوتاه به متون دینى و دعاهاى فراوان كه براى روز عرفه وارد شده و احادیث اهل بیت علیهم السلام، مى توان به این حقیقت پى برد.

امام شناسى در روز عرفه
امام صادق علیه السلام با اینكه در محدودیت شدیدى از سوى حاكمان جور زمان به سر مى برد، در روز عرفه در میان جمعیت فراوانى كه در سرزمین عرفات گردآمده بودند بلند شد و با صداى رساى خویش مسأله امامت را مطرح كرد و امامان بعد از رسول خداصلى الله علیه وآله را یك به یك به مردم شناساند. عمرو بن ابى المقدام مى گوید: امام صادق صلى الله علیه وآله را در روز عرفه و در موقف عرفات دیدم كه با بلندترین صداى خویش خطاب به جمعیت حاضر ندا مى داد: یا اَیها النَّاسُ اِنَّ رَسُولَ اللَّهِ كانَ الْاِمامُ، ثُمَّ كانَ عَلِىُّ بْنُ اَبى طالِبٍ، ثُمَّ الْحَسَنُ، ثُمَّ الْحُسَینُ، ثُمَّ عَلِىُّ بْنُ الْحُسَینِ، ثُمَّ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِىٍّ...؛ (1) اى مردم! رسول خدا امام بود. سپس على بن ابى طالب، سپس حسن، سپس حسین، آنگاه على بن الحسین و سپس محمد بن على امام بودند...
رضى الدین سید بن طاووس بعد از نقل این روایت مى فرماید: ما هم باید با پیروى از آن حضرت در روز عرفه براى شناخت و شناساندن حضرت امام زمان علیه السلام تلاش نماییم و یكى از مهمترین وظایف اهل ایمان در روز عرفه همین مى باشد. (2)

روز رهایى از بند گناهان
خداوند متعال به حضرت موسى علیه السلام فرمود: وَذَكِّرْهُمْ بِاَیامِ اللَّهِ؛ (3) ایام اللَّه را به آنان یادآورى كن. روز عرفه یكى از همین روزهاست. خداوند متعال امتیازهاى ویژه اى در این روز براى بندگان خود در نظر گرفته است و نعمت هاى خود را در روز عرفه به آنان ارزانى داشته و براى مناجات كنندگان در این روز عطایاى بى شمارى معین كرده است.
امام صادق علیه السلام فرمود: هر كس در این روز قبل از رفتن به مراسم دعاى عرفه در زیر آسمان دو ركعت نماز بخواند و در پیشگاه خداوند متعال به تمام گناهان و خطاهاى خود اعتراف نموده و حقیقتاً از درگاه پروردگار پوزش طلبد، خداوند متعال آنچه كه به اهل عرفات مقدر نموده، او را نیز عطا مى كند و تمام گناهان وى را مى آمرزد. (4)

پیام جهانى پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله در روز عرفه
پیامبر اسلام صلى الله علیه وآله در آخرین حج خویش در روز عرفه و در سرزمین عرفات، نماز ظهر و عصر را با حضور صدهزار تن از مسلمانان بجاى آورد. سپس در این روز تاریخى پیام جهانى خود را كه داراى نكات بسیار مهم و حیاتى در زندگى اجتماعى، سیاسى و فردى مسلمانان بود به جهان اسلام ابلاغ نموده و آنان را با قوانین و ارزش هاى دین مبین اسلام آشنا كرد. آن حضرت روى شتر خود قرار داشت و یكى از یارانش سخنان او را با صداى رسا تكرار كرده و به افراد دور دست مى رسانید. برخى از فرازهاى این سخنان تاریخى را در ذیل مى آوریم.
پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله فرمودند: اَیها النَّاسُ اِنَّ دِماءَكُمْ وَاَمْوالَكُمْ عَلَیكُمْ حَرامٌ اِلى اَنْ تَلْقُوا رَبَّكُمْ، كَحُرْمَةِ یوْمِكُمْ هذا وَكَحُرْمَةِ شَهْرِكُمْ هذا وَاِنَّكُمْ سَتَلْقُونَ رَبَّكُمْ فَیسْئَلُكُمْ عَنْ اَعْمالِكُمْ؛ اى مردم! جان و مال شما [محترم است و هرگونه تجاوز به آن ها] حرام است و این احترام همانند امروز و این ماه تا روزى كه خداوند را ملاقات كنید باید مراعات شود. و شما به زودى با خداى خویش ملاقات مى كنید و او از اعمالتان خواهد پرسید.
همچنین فرمودند: فَمَنْ كانَتْ عِنْدَهُ اَمانَةٌ فَلْیؤَدِّها اِلى مَنِ ائْتَمَنَهُ عَلَیها؛ هر كس امانتى نزد او باشد باید آن را به صاحبش برگرداند.
و نیز فرمودند: وَاِنَّ كُلَّ رِبا مَوْضُوعٌ وَلكِنَّ لَكُمْ رُؤُوسُ اَمْوالِكُمْ لا تَظْلِمُونَ وَلا تُظْلَمُونَ وَاِنَّ رِبا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ مَوْضوعٌ كُلُّهُ؛ [اى مسلمانان!] هر ربایى ممنوع است و فقط اصل سرمایه هاى شما مال شما است. نه ظلم كنید و نه مظلوم واقع شوید و سودى كه عباس [قبل از اسلام ] از طلبكاران خود مى گرفت دیگر حق مطالبه ندارد.
آن حضرت در ادامه فرمودند: وَاِنَّ كُلَّ دَمٍ كانَ فِى الْجاهِلِیةِ مَوْضُوعٌ وَ اِنَّ اَوَّلَ دِمائِكُمْ اَضَعُ دَمُ اِبْنِ رَبیعَةِ بْنِ الْحارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ؛ [اى مردم!] تمام خون هایى كه در دوران جاهلیت ریخته شده همگى باید فراموش شود [و هیچكس حق ندارد به كینه آن زمان كسى را مورد تعقیب قرار دهد] و من به عنوان اولین قدم خون ابن ربیعه (5) را [از خاندان خودم ] بخشیده و فراموش مى كنم.
پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله ادامه دادند: اَیها النَّاسُ! اِنَّ الشَّیطانَ قَدْ یئِسَ مِنْ اَنْ یعْبَدَ بِاَرْضِكُمْ هذِهِ اَبَداً وَلكِنَّهُ اِنْ یطَعْ فیما سِوى ذلِكَ فَقَدْ رَضِىَ بِهِ مِمَّا تَحْقِرُونَ مِنْ اَعْمالِكُمْ فَاحْذَرُوهُ عَلى دینِكُمْ؛ اى مردم! شیطان از اینكه شما او را در این سرزمین پرستش كنید براى همیشه مأیوس گشته است، امّا اگر در امور دیگر پیروى شود به گناهان كوچك در اعمال شما راضى مى شود. پس براى حفظ دینتان از وى بر حذر باشید.
رسول گرامى اسلام در فرازهاى آخر سخنان خود در اجتماع پرشور روز عرفه، تمام قوانین و رسومات ضدانسانى ایام جاهلیت را باطل اعلام نموده و فرمود: اَلا كُلُّ شَىْ ءٍ مِنْ اَمْرِ الْجاهِلیةِ تَحْتَ قَدَمى مَوْضُوعٌ؛ [اى مردم!] بدانید، تمام اعتقادات و رسومات جاهلیت را زیر پاى خود نهاده و باطل اعلام مى كنم. (6)

همگام با امام حسین علیه السلام
یكى از زیباترین نیایش هاى روز عرفه، مناجات امام حسین علیه السلام در این روز شریف و در صحراى عرفات مى باشد. آن بزرگوار با عباراتى شیوا و جملاتى زیبا با آفریدگار هستى راز و نیاز مى كند و عالیترین درجات عرفان را در بیابان عرفات به نمایش مى گذارد و در فرازى از نیایش خود عرضه مى دارد: اِلهى تَرَدُّدى فى الْآثارِ یوجِبُ بُعْدَ الْمَزارِ فَاجْمَعْنى عَلَیكَ بِخِدْمَةٍ تُوصِلُنى اِلَیكَ. كَیفَ یسْتَدَلُّ عَلَیكَ بِما هُوَ فى وُجودِهِ مُفْتَقِرٌ اِلَیكَ؟ اَیكُونُ لِغَیرِكَ مِنَ الظُّهُورِ ما لَیسَ لَكَ حَتّى یكُونَ هُوَ الْمُظْهِرُ لَكَ، مَتى غِبْتَ حَتّى تَحْتاجَ اِلى دَلیلٍ یدُلُّ عَلَیكَ وَمَتى بَعُدْتَ حَتّى تَكُونَ الْآثارُ هِىَ الَّتى تُوصِلُ اِلَیكَ؟ عَمِیتْ عَینٌ لا تَراكَ عَلَیها رَقیباً وَخَسِرَتْ صَفْقَةُ عَبْدٍ لَمْ تَجْعَلْ لَهُ مِنْ حُبِّكَ نَصیباً؛ پروردگارا! تفكر من در آثار [تو] موجب دورى دیدار مى گردد، پس مرا به خدمتى وادار كه مرا به تو پیوند دهد. چگونه بر وجود تو استدلال شود به آنچه كه در وجودش به تو نیازمند است؟ آیا براى غیر تو ظهورى است كه براى تو نیست، تا آن تو را آشكار كند؟! [معبودا!] كى غائب بوده اى كه نیازمند دلیلى باشى تا بر تو دلالت كند و كى دور بوده اى تا آثار، [ما را] به تو برساند؟ كور باد چشمى كه تو را نبیند و زیانكار باد معامله بنده اى كه بهره اى از دوستیت را به او نداده اى.
كى رفته اى ز دل كه تمنا كنم تو را // كى گشته اى نهفته كه پیدا كنم تو را
با صد هزار جلوه برون آمدى كه من // با صد هزار دیده تماشا كنم تو را
آرى با زمزمه چنین كلماتى مى توان تمام هستى را با دیده توحید نگریست و ظهور حق را در پهنه عالم احساس كرد و كام جان را شیرین نمود.

زمزمه مناجات حضرت سید الشهداءعلیه السلام در روز عرفه در صحراى عرفات طنین انداز بود و فضاى عرفانى آن لحظات، هر شنونده اى را ناخواسته به سوى خود جذب مى كرد و آن حضرت همچنان با صداى حزین و دلنشین خود دل هاى تشنه را سیراب مى كرد و از چشمان مباركش همانند دو مشك، اشك جارى بود و با آهنگ ملكوتى خویش نداى توحید سر مى داد: اَنْتَ الَّذى اَزَلْتَ الْاَغْیارَ عَنْ قُلُوبِ اَحِبَّائِكَ حَتّى لَمْ یحِبُّوا سِواكَ وَلَمْ یلْجَئُوا اِلى غَیرِكَ. اَنْتَ الْمُونِسُ لَهُمْ حَیثُ اَوْحَشَتْهُمُ الْعَوالِمُ وَاَنْتَ الَّذى هَدَیتَهُمْ حَیثُ اسْتَبانَتْ لَهُمُ الْمَعالِمُ. ماذا وَجَدَ مَنْ فَقَدَكَ وَمَا الَّذى فَقَدَ مَنْ وَجَدَكَ؟ لَقَدْ خابَ مَنْ رَضِىَ دُونَكَ بَدَلاً وَلَقَدْ خَسِرَ مَنْ بَغى عَنْكَ مُتَحَوِّلاً؛ (7) [معبودا!] تو همان كسى هستى كه دیگران را از دل هاى دوستانت خارج ساختى تا غیر تو را دوست نداشته باشند و به غیر تو پناه نبرند. تو همدم و مونس آنانى هرگاه كه جهانیان آنان را به وحشت اندازند و تو هدایتگر آنان هستى هرجا كه نشانه هاى توحید برایشان آشكار شد. چه یافت آنكه تو را گم كرد! و آنكه تو را یافت دیگر چه گم شده اى دارد؟ یقیناً آن كسى كه غیر تو را به جاى تو برگزید زیانكار است و آنكه از تو روى گرداند در خسران [ابدى ] خواهد بود.


پی نوشت:

1) اقبال الاعمال، ج 2، ص 57.
2) همان.
3) ابراهیم/5.
4) اقبال الاعمال، ج 2، ص 67.
5) ابن ربیعه در دوران شیرخوارگى در قبیله بنى سعد بدست هذیل كشته شده بود.
6) سیره ابن هشام، ج 4، ص 250؛ خصال صدوق، ص 486؛ بحارالانوار، ج 21، ص 405؛ المغنى، ج 3، ص 419؛ فروغ ابدیت، ج 2، ص 462.
7) اقبال الاعمال، ج 2، ص 74؛ مستدرك الوسائل، ج 10، ص 23.

منبع : ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره38.





تاریخ ارسال مطلب : يکشنبه ٢١ شهريور ١٣٩٥ / شماره خبر : ٣٣٠٥٦٣ / تعداد بازدید : 1840/ محبوب کن - فیس نما / داغ کن - کلوب دات کام

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج